Bindiaભારત બનાવશે પોતાનું સ્પેસ સ્ટેશન, ISROએ શરૂ કર્યું કામ
ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) અવકાશ વિજ્ઞાનની દુનિયામાં વધુ એક છલાંગ લગાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. અવકાશ એજન્સીએ તેના અત્યાર સુધીના સૌથી મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ, ભારતીય અવકાશ મથક (BAS) નો શિલાન્યાસ કર્યો છે. તેણે ભારતીય ઉદ્યોગોને તેમાં જોડાવા માટે આમંત્રણ આપ્યું છે. આ પગલાથી ભારત એવા પસંદગીના દેશોની શ્રેણીમાં આવશે જેમની પાસે અવકાશમાં પોતાનું કાયમી મથક છે. વિક્રમ સારાભાઈ અવકાશ કેન્દ્ર (VSSC) એ ભારતીય કંપનીઓ માટે ‘એક્સપ્રેશન ઓફ ઇન્ટરેસ્ટ’ (EoI) જારી કર્યું છે. આ દ્વારા, ખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓને અવકાશ મથકના પ્રથમ મોડ્યુલ, BAS-01 બનાવવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. એક અહેવાલ મુજબ, પ્રથમ તબક્કો 2028 માં શરૂ થશે. અવકાશ સ્ટેશનના પ્રથમ મોડ્યુલ (BAS-01) લોન્ચ કરવાનું લક્ષ્ય છે. તે 2035 સુધીમાં પૂર્ણ થશે. પાંચેય મોડ્યુલ સ્થાપિત થયા પછી,…
અર્જુન મોઢવાડિયાના હસ્તે સાણંદ ખાતે અઝિસ્ટા સ્પેસની ઈલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ પેલોડ ફેક્ટરીનું ખાતમુહૂર્ત સંપન્ન, જાણો વિગત
અમદાવાદના ઔદ્યોગિક હબ સાણંદ ખાતે અઝિસ્ટા સ્પેસ (Azista Space) દ્વારા ભારતની મહત્વકાંક્ષી ‘ઈલેક્ટ્રો-ઓપ્ટિકલ પેલોડ ફેક્ટરી’નો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. આ ફેક્ટરીનું ભૂમિપૂજન અને ખાતમુહૂર્ત વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાના હસ્તે સંપન્ન થયું હતું. સાણંદના ખોરજ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ એસ્ટેટમાં પ્લોટ નં. K-19 થી K-24/1 ખાતે આ અત્યાધુનિક ફેક્ટરીનું નિર્માણ કરવામાં આવશે. આ પ્રસંગે મંત્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાએ પોતાના ઉદબોધનમાં ગુજરાતને સ્પેસ ટેકનોલોજી અને હાઈ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રે અગ્રેસર બનાવવાની નેમ વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ડો. વિક્રમ સારાભાઈના વારસાને આગળ ધપાવતા ગુજરાત હવે સ્પેસ ટેકનોલોજીનું નવું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના માર્ગદર્શન હેઠળ દેશે સ્પેસ સેક્ટરને ખાનગી સાહસો માટે ખુલ્લું મૂક્યું છે, જેના પરિણામે આજે સાણંદ ખાતે દેશના પ્રથમ ઈન્ટિગ્રેટેડ પ્રાઈવેટ સેટેલાઈટ પ્લાન્ટનું સપનું સાકાર…
PSLV C62 રોકેટમાં લોન્ચિંગ બાદ સર્જાઇ ટેકનિકલ સમસ્યા, મિશન થયું ફેલ !
ઇસરોએ આજે 260 ટન વજન ધરાવતા PSLV-C62 રોકેટ દ્વારા અન્વેષા ઉપગ્રહ અને 14 અન્ય ઉપગ્રહોને લોન્ચ કર્યા, પરંતુ લોન્ચના ત્રીજા તબક્કા દરમિયાન ટેકનિકલ ખામી સર્જાઈ. આ વર્ષનું આ પહેલું લોન્ચિંગ છે. પૃથ્વી નિરીક્ષણ ઉપગ્રહ અન્વેષા અને 14 અન્ય ઉપગ્રહોને આજે શ્રીહરિકોટા પ્રક્ષેપણ કેન્દ્રથી ભ્રમણકક્ષામાં મૂકવાના હતા. પરંતુ તે પહેલાં, રોકેટ તેના નિર્ધારિત માર્ગથી ભટકી ગયું, જેની તપાસ ઇસરો ટીમ દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે. ISRO એ જણાવ્યું હતું કે PSLV-C62 મિશનમાં PS3 સ્ટેજના અંતે ખામી સર્જાઈ હતી. આ અંગે વિગતવાર તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. અગાઉ, ISRO ના વડા ડૉ. વી. નારાયણને કહ્યું હતું કે, “અમે PSLV C62 EOS-N1 મિશન લોન્ચ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. PSLV રોકેટમાં ચાર તબક્કા છે… ત્રીજા તબક્કાના અંત સુધી બધું સરળતાથી…
ISRO 12 જાન્યુઆરીએ લોન્ચ કરશે ‘દિવ્ય દ્રષ્ટિ’ સેટેલાઈટ, દેશની સુરક્ષા માટે મોટું પગલું
ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) 12 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ પોતાની પ્રથમ લોન્ચિંગ સાથે નવી ઊંચાઈને સ્પર્શશે. સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર, શ્રી હરિકોટાથી સવારે 10.17 વાગ્યે PSLV-C62 રોકેટ દ્વારા DRDO વિકસિત EOS-N1 સેટેલાઈટ લોન્ચ કરવામાં આવશે. EOS-N1, જેને ‘દિવ્ય દ્રષ્ટિ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, હાઈપરસ્પેક્ટ્રલ ઈમેજિંગ ટેકનોલોજી સાથે સજ્જ છે અને દેશની સુરક્ષા તેમજ પર્યાવરણીય દેખરેખ બંનેમાં મહત્વપૂર્ણ ફાયદો આપશે. આ મિશનમાં EOS-N1 સિવાય 14 અન્ય સહયાત્રી સેટેલાઈટ્સ પણ સામેલ છે, જેમાં ભારતીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગ્રાહકોના સેટેલાઈટ્સ છે, જે ન્યૂ સ્પેસ ઈન્ડિયા લિમિટેડ દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવશે. PSLV-C62 PSLV-DL વેરિએન્ટમાં 4 સ્ટેજ અને બે સ્ટ્રેપ-ઓન બુસ્ટર્સ છે, જે 1,750 કિગ્રા પેલોડને સન સિંક્રોનસ ઓર્બિટમાં પહોંચાડશે. EOS-N1 (અન્વેષા) 600 કિમીની ઊંચાઈ પર સન સિંક્રોનસ ઓર્બિટમાં કામ કરશે.…
અંતરિક્ષમાં મહાસંકટના સંકેત: આદિત્ય-L1 એ પૃથ્વી પર તોળાતા ખતરા અંગે ચેતવણી આપી
ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO)ના મહત્વાકાંક્ષી સૌર મિશન આદિત્ય-L1એ અંતરિક્ષમાંથી એવા ચોંકાવનારા ડેટા મોકલ્યા છે, જેણે વૈજ્ઞાનિકોમાં ચિંતા વધારી છે. ઈસરોના તાજા ખુલાસા અનુસાર, સૂર્યમાંથી ઉદ્ભવતા શક્તિશાળી સૌર વાવાઝોડા હવે માત્ર અવકાશ સુધી સૂચિત નથી, પરંતુ પૃથ્વીના વાતાવરણ અને આધુનિક જીવન પર પણ સીધી અસર કરી રહ્યા છે. પૃથ્વીનું સુરક્ષા કવચ જોખમમાં આદિત્ય-L1ના વિશ્લેષણ મુજબ, ઓક્ટોબર 2024માં થયેલી એક ભીષણ સૌર ઘટનાએ પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્ર પર સીધો પ્રહાર કર્યો હતો. આ વાવાઝોડું એટલું શક્તિશાળી હતું કે પૃથ્વીનું સુરક્ષા કવચ દબાઈને અસામાન્ય રીતે નજીક આવી ગયું હતું. પરિણામે, ભ્રમણકક્ષામાં રહેલા અનેક સંદેશાવ્યવહાર ઉપગ્રહો થોડા સમય માટે જોખમમાં મુકાયા હતા. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, જો આવી ઘટનાઓ વધુ તીવ્ર બને તો ઇન્ટરનેટ સેવા, GPS નેવિગેશન, મોબાઇલ નેટવર્ક અને ટીવી…
બ્લુબર્ડ બ્લોક-2 મિશન: ઇસરોના ઐતિહાસિક લોન્ચ માટે કાઉન્ટડાઉન શરૂ, આજે કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ અવકાશમાં જશે
ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) દ્વારા એક વધુ મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય મિશન માટે તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી લેવામાં આવી છે. ઇસરો દ્વારા બ્લુબર્ડ બ્લોક-2 નામના યુએસ કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટના લોન્ચ માટે 24 કલાકનું કાઉન્ટડાઉન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ સેટેલાઇટને આજે બુધવારે સવારે 8:54 વાગ્યે LVM3-M6 રોકેટ મારફતે અવકાશમાં મોકલવામાં આવશે. આ મિશન ન્યૂસ્પેસ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (NSIL) અને અમેરિકાની કંપની AST SpaceMobile વચ્ચે થયેલા કરાર અંતર્ગત હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે. NSIL, ઇસરોની વાણિજ્યિક શાખા છે. ઇસરોના જણાવ્યા અનુસાર, બ્લુબર્ડ બ્લોક-2 સેટેલાઇટનું વજન અંદાજે 6,100 કિલોગ્રામ છે, જે LVM3 રોકેટ દ્વારા લોન્ચ થનારો અત્યાર સુધીનો સૌથી ભારે સેટેલાઇટ બનશે. અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો કોમર્શિયલ કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ બ્લુબર્ડ બ્લોક-2માં 223 ચોરસ મીટરનું ફેઝ્ડ એરે લાગેલું છે, જેના કારણે તે નીચી…
ઇસરો-નાસા સંયુક્ત મિશન NISARની સફળતા: ઉચ્ચ-રિઝોલ્યુશન છબી પ્રકાશિત, જાણો વિગત
પૃથ્વી નિરીક્ષણમાં ક્રાંતિ લાવનાર NASA-ISRO સંયુક્ત ઉપગ્રહ મિશન “NISAR” એ 100 દિવસમાં મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. 30 જુલાઈ, 2025ના રોજ GSLV-F16 દ્વારા લોન્ચ થયેલા ઉપગ્રહે 12-મીટર-વ્યાસના એન્ટેના રિફ્લેક્ટરને સફળતાપૂર્વક તૈનાત કર્યું છે અને હવે વિજ્ઞાન તબક્કામાં પ્રવેશી ગયો છે. આ પગલું ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ બંને માટે અવકાશ સહયોગમાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ઉપગ્રહ અને એન્ટેના સિસ્ટમ: – એન્ટેના સિંથેટિક એપરચર રડાર (SAR) ટેકનોલોજી પર આધારિત છે, જેમાં ISROના S-બેન્ડ અને NASAના L-બેન્ડ પેલોડ્સનો સમાવેશ થાય છે – બૂમ ડિપ્લોયમેન્ટ 9 ઓગસ્ટથી શરૂ થઈ અને 5 દિવસમાં પૂર્ણ થઈ, રિફ્લેક્ટર 15 ઓગસ્ટે સફળતાપૂર્વક તૈનાત – ISRO-ISTRAC અને NASA-JPL દ્વારા સંયુક્ત ઓપરેશન પ્રથમ SAR છબી અને ડેટા ગુણવત્તા: 19 ઓગસ્ટ, 2025ના રોજ S-બેન્ડ SAR દ્વારા લેવામાં…
ISRO એ રચ્યો વધુ એક ઇતિહાસ, 4400 કિલોગ્રામ વજનનો ‘બાહુબલી’ ઉપગ્રહ CMS-03 સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કર્યો
ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) ના સંચાર ઉપગ્રહ CMS-03, જેનું વજન 4,400 કિલોથી વધુ છે, રવિવારે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું. અવકાશ એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે લગભગ 4,410 કિલો વજન ધરાવતો આ ઉપગ્રહ ભારતની ભૂમિ પરથી જીઓસિંક્રોનસ ટ્રાન્સફર ઓર્બિટ (GTO) માં લોન્ચ કરવામાં આવેલ સૌથી ભારે ઉપગ્રહ છે. આ ઉપગ્રહ LVM3-M5 રોકેટનો ઉપયોગ કરીને લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો, જેને તેની ભારે ઉપાડવાની ક્ષમતા માટે ‘બાહુબલી’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. આજે SDSC/ISRO શ્રીહરિકોટાથી CMS-03 કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ વહન કરતો ISROનો LVM3-M5 લોન્ચ કરવામાં આવ્યો. ભારતીય નૌકાદળનો GSAT 7R (CMS-03) કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ ભારતીય નૌકાદળનો અત્યાર સુધીનો સૌથી અદ્યતન કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ હશે. આ ઉપગ્રહ નૌકાદળની અવકાશ-આધારિત કોમ્યુનિકેશન અને દરિયાઈ ક્ષેત્ર જાગૃતિ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવશે. આ ઉપગ્રહ ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી ભારે કોમ્યુનિકેશન…
ISRO આજે વધુ એક રેકોર્ડ બનાવવા માટે તૈયાર… લોન્ચ કરશે આ ખાસ સેટેલાઈટ
ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) ના 4,000 કિલોથી વધુ વજનવાળા સંચાર ઉપગ્રહ CMS-03 ને આજે રવિવારે લોન્ચ કરવામાં આવશે અને તેની ગણતરી ચાલી રહી છે. અવકાશ એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે લગભગ 4,410 કિલો વજનનો આ ઉપગ્રહ ભારતથી જીઓસિંક્રોનસ ટ્રાન્સફર ઓર્બિટ (GTO) માં લોન્ચ કરવામાં આવનાર સૌથી ભારે ઉપગ્રહ હશે. આ ઉપગ્રહ LVM3-M5 રોકેટ દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવશે, જેને તેની ભારે ઉપાડવાની ક્ષમતા માટે ‘બાહુબલી’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. બેંગલુરુ સ્થિત અવકાશ એજન્સી ISRO એ જણાવ્યું હતું કે લોન્ચ વ્હીકલને અવકાશયાન સાથે સંપૂર્ણપણે એસેમ્બલ અને સંકલિત કરવામાં આવ્યું છે અને પ્રી-લોન્ચ કામગીરી માટે અહીં બીજા લોન્ચ સાઇટ પર ખસેડવામાં આવ્યું છે. 43.5 મીટર લાંબા વાહન, જેને 4,000 કિલોગ્રામ સુધીના ભારે પેલોડ વહન કરવાની ક્ષમતા માટે ‘બાહુબલી’ ઉપનામ…
ISRO અધ્યક્ષ ડૉ. વી. નારાયણની પુષ્ટિ: ગગનયાન G1 ડિસેમ્બરના પ્રથમ સપ્તાહમાં લોન્ચ થશે
ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) માટે ગગનયાન પ્રોજેક્ટ એક મોટું મીળણ છે. ISROના અધ્યક્ષ ડૉ. વી. નારાયણએ આજે જણાવ્યું કે ગગનયાનનું અનક્રુડ ટેસ્ટ ફ્લાઇટ મિશન G1 ડિસેમ્બરના પ્રથમ સપ્તાહમાં લોન્ચ માટે તૈયાર છે. આ મિશન ૯૦% પૂરું થઈ ગયું છે અને તેના બધા મુખ્ય સબસિસ્ટમ્સ જેમ કે ક્રૂ મોડ્યુલ, એસ્કેપ સિસ્ટમ, પેરાશૂટ અને કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ્સ સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણો પૂરા કરી ચૂક્યાં છે. ગગનયાન મિશન અને વ્યોમામિત્ર વ્યોમામિત્ર: આ અનક્રુડ મિશનમાં એક હ્યુમનોઇડ રોબોટ “વ્યોમામિત્ર” નીચા પૃથ્વી ભ્રમણકક્ષામાં ઉડાન ભરશે, જે ભારતીય અવકાશયાત્રાની તૈયારીમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. અંતિમ ક્રૂ મિશન: ગગનયાનનું અંતિમ ક્રૂ મિશન વર્ષ ૨૦૨૭ માટે લક્ષ્યાંકિત છે, જેમાં ત્રણ ભારતીય અવકાશયાત્રીને બાહ્ય અવકાશમાં મોકલવાનું અને સુરક્ષિત રીતે પાછા લાવવાનું કામ કરવામાં આવશે. ISROના અન્ય…
