Hansapura : વિશ્વામિત્રી નદીમાં કેમિકલયુક્ત પાણી છોડવાનો આક્ષેપ, Hansapuraના લોકોમાં ચિંતા Toxic Stream 2026

વિશ્વામિત્રી નદીમાં કેમિકલયુક્ત પાણી છોડવાનો આક્ષેપ, Hansapuraના લોકોમાં ચિંતા

વડોદરા જિલ્લાના વાઘોડિયા વિધાનસભા મતવિસ્તારમાંથી પસાર થતી વિશ્વામિત્રી નદીમાં કેમિકલયુક્ત દૂષિત પાણી છોડાતું હોવાની ફરિયાદ સામે આવી છે. Hansapura ગામના સ્થાનિકોએ આ મામલે વાઘોડિયાના ધારાસભ્ય ધર્મેન્દ્રસિંહ વાઘેલાને રજૂઆત કરી હતી. સ્થાનિકોની રજૂઆત બાદ ધારાસભ્યે રાજ્યના વન અને પર્યાવરણ મંત્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાને પત્ર લખીને તાત્કાલિક તપાસ અને કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.

-> Hansapura પાસે પ્રદૂષિત પાણી છોડાવાની ફરિયાદ : ધારાસભ્યની રજૂઆત મુજબ Hansapura અને આસપાસના વિસ્તારમાં આવેલી કેટલીક ઔદ્યોગિક કંપનીઓ દ્વારા પ્રક્રિયા કર્યા વગરનું કેમિકલયુક્ત પાણી વિશ્વામિત્રી નદીમાં છોડવામાં આવતું હોવાની ફરિયાદો મળી છે. સ્થાનિકોના જણાવ્યા પ્રમાણે નદીમાં દૂષિત પાણીના નિકાલને કારણે આસપાસના વિસ્તારમાં દુર્ગંધ સહિતની સમસ્યાઓ સર્જાઈ રહી છે અને લોકોમાં ચિંતા વધી છે. જોકે, આ પાણીમાં કયા પ્રકારના કેમિકલ છે અને તેનો ચોક્કસ સ્ત્રોત શું છે તે સત્તાવાર તપાસ અને પાણીના વૈજ્ઞાનિક પરીક્ષણ બાદ જ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.

-> ભૂગર્ભજળને લઈને પણ ચિંતા : નદીમાં પ્રદૂષિત પાણી છોડાવાના આક્ષેપો વચ્ચે આસપાસના ભૂગર્ભજળની ગુણવત્તાને લઈને પણ સ્થાનિકોમાં ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ધારાસભ્ય દ્વારા મંત્રીને કરાયેલી રજૂઆતમાં જણાવાયું છે કે દૂષિત પાણીના કારણે Hansapura અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ભૂગર્ભજળ પર અસર થવાની શક્યતા છે.

સ્થાનિક લોકો માટે આ મુદ્દો માત્ર નદીના પ્રદૂષણ પૂરતો મર્યાદિત નથી. નદી અને ભૂગર્ભજળનો ઉપયોગ ખેતી તથા અન્ય સ્થાનિક જરૂરિયાતો માટે થતો હોવાથી પાણીની ગુણવત્તા અંગે ચકાસણી જરૂરી બની છે. પાણીના નમૂનાઓનું વૈજ્ઞાનિક પરીક્ષણ કરવામાં આવે તો પ્રદૂષણનું પ્રમાણ અને તેની અસર અંગે વધુ સ્પષ્ટ માહિતી મળી શકે છે.

-> GPCBમાં અગાઉ પણ રજૂઆતનો દાવો : સ્થાનિક નાગરિકોએ અગાઉ પણ ગુજરાત પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (GPCB)ની વડોદરા કચેરીમાં આ સમસ્યા અંગે લેખિત તેમજ મૌખિક રજૂઆતો કરી હોવાનો ધારાસભ્યના પત્રમાં ઉલ્લેખ છે. તેમ છતાં સમસ્યાનો સંતોષકારક ઉકેલ ન આવ્યો હોવાનો સ્થાનિકોનો આક્ષેપ છે. હવે આ મામલો રાજ્ય સરકાર સુધી પહોંચતા સંબંધિત વિભાગ દ્વારા તપાસ થાય તેવી આશા સ્થાનિકોએ વ્યક્ત કરી છે.

ધારાસભ્ય ધર્મેન્દ્રસિંહ વાઘેલાએ પર્યાવરણ મંત્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાને પત્ર લખીને વિશ્વામિત્રી નદીમાં દૂષિત પાણી છોડવાની ફરિયાદ અંગે તાત્કાલિક તપાસ કરાવવા માંગ કરી છે. સાથે જ જો કોઈ ઔદ્યોગિક એકમ પર્યાવરણના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતું હોવાનું તપાસમાં બહાર આવે તો તેની સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે.

-> વિશ્વામિત્રી નદી પ્રદૂષણનો જૂનો મુદ્દો : વિશ્વામિત્રી નદીમાં પ્રદૂષણનો મુદ્દો અગાઉ પણ ચર્ચામાં રહ્યો છે. વડોદરા વિસ્તારમાં નદીમાં ગંદુ પાણી અને ઔદ્યોગિક પ્રવાહોના નિકાલ અંગે અગાઉ ફરિયાદો અને કાર્યવાહી થઈ ચૂકી છે. 2021માં વડસર વિસ્તારમાં વિશ્વામિત્રી નદીમાં ઔદ્યોગિક એસિડિક પાણી છોડાવાના કેસમાં GPCBની તપાસ બાદ પોલીસ ફરિયાદ નોંધાઈ હતી. તે સમયે પાણીના નમૂનામાં ખૂબ જ એસિડિક પ્રવાહી હોવાનું સામે આવ્યું હતું અને નદી તથા જળચર જીવસૃષ્ટિ પર અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.

આ ઉપરાંત વિશ્વામિત્રી નદીના પ્રદૂષણ અને નદીના પુનર્જીવન અંગે નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ સહિત વિવિધ સ્તરે પણ મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. નદીમાં ગંદા પાણીના પ્રવાહને રોકવા અને નદીની સ્થિતિ સુધારવા માટે અગાઉ વિવિધ પગલાંની ચર્ચા થઈ ચૂકી છે.

-> તપાસ બાદ જ હકીકત સ્પષ્ટ થશે : Hansapura પાસે હાલમાં કેમિકલયુક્ત પાણી છોડાવાના આક્ષેપોને લઈને સ્થાનિકોમાં ચિંતા છે. આ ફરિયાદની હકીકત જાણવા માટે નદીમાં પાણી છોડવાના સ્થળોની તપાસ, ડિસ્ચાર્જ પોઈન્ટની ઓળખ, પાણીના સેમ્પલનું લેબોરેટરી પરીક્ષણ અને સંબંધિત ઔદ્યોગિક એકમોના વેસ્ટવોટર ટ્રીટમેન્ટ રેકોર્ડની તપાસ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.જો તપાસ દરમિયાન કોઈ કંપની અથવા એકમ દ્વારા નિયમોનું ઉલ્લંઘન થતું હોવાનું સાબિત થાય તો સંબંધિત કાયદા મુજબ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

બીજી તરફ, પાણીના સેમ્પલ અને સ્થળ તપાસના પરિણામો બાદ જ પ્રદૂષણનું વાસ્તવિક પ્રમાણ તથા તેના સ્ત્રોત અંગે ચોક્કસ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી શકાશે.હાલમાં Hansapuraના સ્થાનિકોની રજૂઆત બાદ આ મામલો રાજ્ય સરકાર સુધી પહોંચ્યો છે. હવે વન અને પર્યાવરણ વિભાગ તથા GPCB દ્વારા શું તપાસ કરવામાં આવે છે અને નદીમાં દૂષિત પાણી છોડાવાની ફરિયાદ અંગે શું કાર્યવાહી થાય છે તેના પર સ્થાનિકોની નજર રહેશે. વિશ્વામિત્રી નદીના પર્યાવરણ અને આસપાસના લોકોના પાણીના સ્ત્રોતને ધ્યાનમાં રાખીને આ ફરિયાદની નિષ્પક્ષ અને વૈજ્ઞાનિક તપાસ મહત્વપૂર્ણ બની છે.