તમારા નામે કેટલા SIM એક્ટિવ છે? આજે જ ચેક કરો, નહીં તો મુશ્કેલીમાં ફસાઈ શકો
SIM Card Rules 2026: તમારા નામ અને દસ્તાવેજો પર કોઈ અજાણ્યો મોબાઇલ નંબર એક્ટિવ છે? જો હા, તો હવે સાવધાન થવાનો સમય છે. દૂરસંચાર વિભાગ (DoT)એ 21 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ SIM કાર્ડના દુરુપયોગ, નકલી દસ્તાવેજોથી SIM મેળવવા અને મોબાઇલના IMEI નંબર સાથે છેડછાડને લઈને નાગરિકોને ચેતવણી આપી છે.
કેટલાક ટેલિકોમ સંબંધિત ગુનાઓમાં 3 વર્ષ સુધીની જેલ અને ₹50 લાખ સુધીના દંડની જોગવાઈ છે. તેથી દરેક મોબાઇલ યુઝરે પોતાના નામે કેટલા SIM એક્ટિવ છે તેની તપાસ કરવી જરૂરી બની છે.
તમારા નામે અજાણ્યો SIM એક્ટિવ હોઈ શકે છે
ઘણી વખત કોઈ વ્યક્તિના આધાર અથવા અન્ય ઓળખ દસ્તાવેજનો ખોટો ઉપયોગ કરીને તેના નામે મોબાઇલ કનેક્શન લેવામાં આવે છે. સંબંધિત વ્યક્તિને તેની જાણ પણ હોતી નથી. બાદમાં જો આ નંબરનો ઉપયોગ સાયબર ફ્રોડ અથવા અન્ય ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિમાં થાય તો તપાસ દરમિયાન દસ્તાવેજના માલિકની વિગતો પણ સામે આવી શકે છે.
આવી સ્થિતિથી બચવા માટે સરકારે Sanchar Saathi પોર્ટલ પર પોતાના નામે નોંધાયેલા મોબાઇલ કનેક્શન તપાસવાની સુવિધા આપી છે.

છત્તીસગઢમાં 25 નકલી SIMનો મામલો
DoTની તાજેતરની ચેતવણી વચ્ચે છત્તીસગઢનો એક કિસ્સો પણ સામે આવ્યો હતો. અહેવાલ મુજબ, એક SIM વેચતા એજન્ટે લોકોના ઓળખ દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરીને તેમની જાણકારી અને સંમતિ વગર 25 મોબાઇલ કનેક્શન એક્ટિવ કર્યા હતા.
મામલો સામે આવ્યા બાદ સંબંધિત એજન્ટ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી અને આ નંબરોનું રી-વેરિફિકેશન કરવામાં આવ્યું. જે કનેક્શન વેરિફિકેશનમાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા, તેમને બંધ કરવામાં આવ્યા.
આ ઘટનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તમારા KYC દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ ક્યાં અને કેવી રીતે થઈ રહ્યો છે તેની જાણકારી રાખવી ખૂબ જરૂરી છે.
તમારા નામે કેટલા SIM છે? આ રીતે ચેક કરો
તમારા નામે કેટલા મોબાઇલ નંબર એક્ટિવ છે તે Sanchar Saathi પર સરળતાથી ચેક કરી શકાય છે.
સ્ટેપ 1: Sanchar Saathiની સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા એપ ખોલો.
સ્ટેપ 2: “Know Mobile Connections in Your Name” વિકલ્પ પસંદ કરો.
સ્ટેપ 3: તમારો મોબાઇલ નંબર દાખલ કરીને OTP દ્વારા વેરિફિકેશન કરો.
સ્ટેપ 4: તમારા નામે નોંધાયેલા મોબાઇલ કનેક્શનની યાદી સ્ક્રીન પર જોવા મળશે.
સ્ટેપ 5: જો કોઈ અજાણ્યો નંબર દેખાય તો તેને રિપોર્ટ અથવા ડિસકનેક્ટ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરો.
આ રીતે તમે જાણી શકો છો કે તમારા દસ્તાવેજો પર કોઈ અન્ય વ્યક્તિ મોબાઇલ નંબર તો ચલાવી રહી નથી ને.

એક વ્યક્તિના નામે કેટલા SIM હોઈ શકે?
ભારતમાં સામાન્ય રીતે એક વ્યક્તિ પોતાના નામે વધુમાં વધુ 9 મોબાઇલ કનેક્શન રાખી શકે છે. જ્યારે જમ્મુ-કાશ્મીર, આસામ અને નોર્થ-ઈસ્ટના કેટલાક વિસ્તારોમાં આ મર્યાદા 6 કનેક્શન છે.
આ મર્યાદા તમામ ટેલિકોમ ઓપરેટરોના કનેક્શનને મળીને લાગુ પડે છે. એટલે તમારી પાસે અલગ-અલગ કંપનીના SIM હોય તો પણ કુલ સંખ્યા તપાસવી જરૂરી છે.
SIM બીજાને આપવું કેમ જોખમી?
ઘણા લોકો પોતાના નામે SIM લઈને મિત્ર, ઓળખીતો અથવા અન્ય વ્યક્તિને ઉપયોગ માટે આપી દે છે. પરંતુ જો આ SIMનો ઉપયોગ સાયબર ફ્રોડ અથવા અન્ય ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ માટે થાય તો કાનૂની તપાસમાં SIM કોના નામે છે તે મહત્વનું બની શકે છે.
ખાસ કરીને પૈસાની લાલચમાં કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિને પોતાના દસ્તાવેજો આપી SIM લેવડાવવો જોખમી બની શકે છે.
જોકે, ₹50 લાખનો દંડ અને 3 વર્ષની જેલ દરેક સામાન્ય રીતે SIM કોઈને આપવાના કિસ્સામાં આપમેળે લાગુ પડે છે એવું નથી. આ પ્રકારની સજાની જોગવાઈ ટેલિકોમ્યુનિકેશન એક્ટ હેઠળ આવતી ચોક્કસ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ માટે છે.
IMEI નંબર સાથે છેડછાડ પણ ગેરકાયદેસર
સરકારે મોબાઇલના IMEI નંબર સાથે છેડછાડ સામે પણ ચેતવણી આપી છે.
IMEI તમારા મોબાઇલ ફોનની વિશિષ્ટ ઓળખ છે. તેમાં જાણપૂર્વક ફેરફાર કરવો, તેને બદલવો અથવા દૂર કરવાનો પ્રયાસ ગેરકાયદેસર હોઈ શકે છે.
જો તમે જૂનો કે નવો મોબાઇલ ખરીદી રહ્યા છો તો IMEI નંબરની તપાસ કરવી પણ જરૂરી છે.
મોબાઇલનો IMEI નંબર કેવી રીતે જાણવો?
તમારા મોબાઇલમાં ડાયલર ખોલીને:
*#06#
ડાયલ કરો.
ત્યારબાદ સ્ક્રીન પર તમારા ફોનનો IMEI નંબર દેખાશે.
આ ઉપરાંત Sanchar Saathi/CEIRની સત્તાવાર સેવાઓ દ્વારા મોબાઇલ હેન્ડસેટની સ્થિતિ અને તેની જિન્યુઇનિટી અંગે પણ માહિતી મેળવી શકાય છે.
ફેક કોલિંગ IDથી પણ સાવધાન
સાયબર ફ્રોડમાં કેટલાક લોકો અન્ય વ્યક્તિ અથવા સંસ્થાનો નંબર દેખાડીને ફોન કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આવી ટેક્નિકનો ઉપયોગ લોકોને છેતરવા માટે થઈ શકે છે.
સરકાર ટેલિકોમ નેટવર્કમાં આવી ગેરરીતિઓને રોકવા માટે ડિજિટલ ઇન્ટેલિજન્સ અને અન્ય ટેક્નિકલ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરી રહી છે.
તેથી કોઈ અજાણ્યા નંબર પરથી બેંક, પોલીસ, સરકારી વિભાગ અથવા અન્ય સંસ્થા બનીને ફોન આવે તો વ્યક્તિગત માહિતી કે OTP શેર ન કરવો.
Sanchar Saathi પર બીજી પણ ઘણી સુવિધાઓ
Sanchar Saathi માત્ર SIM ચેક કરવા માટે જ નથી. તેના પર મોબાઇલ સુરક્ષા સાથે જોડાયેલી અનેક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.
તેમાં:
- પોતાના નામે ચાલતા મોબાઇલ કનેક્શન તપાસવા
- શંકાસ્પદ ફ્રોડ કોલ અથવા SMSની જાણ કરવા
- ખોવાયેલો અથવા ચોરાયેલો મોબાઇલ બ્લોક કરવા
- મોબાઇલ હેન્ડસેટની જિન્યુઇનિટી તપાસવા
જેવી સુવિધાઓ સામેલ છે.
આજે જ આ 5 કામ કરો
મોબાઇલ યુઝર્સે પોતાની સુરક્ષા માટે આ પાંચ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ:
1. પોતાના નામે કેટલા SIM એક્ટિવ છે તે ચેક કરો.
2. અજાણ્યો નંબર દેખાય તો તરત રિપોર્ટ કરો.
3. પોતાના KYC દસ્તાવેજો કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિને ન આપો.
4. પોતાના નામે લીધેલું SIM અન્ય વ્યક્તિને આપતા પહેલાં કાનૂની જોખમ સમજો.
5. નવો ફોન ખરીદતા પહેલાં IMEI નંબર તપાસો.
અંતમાં
દૂરસંચાર વિભાગની નવી ચેતવણી બાદ દરેક મોબાઇલ યુઝર માટે પોતાના નામે નોંધાયેલા SIM કનેક્શનની તપાસ કરવી મહત્વપૂર્ણ બની છે. તમારા નામે કોઈ અજાણ્યો નંબર એક્ટિવ હોય તો તેને અવગણવાને બદલે Sanchar Saathi દ્વારા તેની જાણ કરવી જોઈએ.
તમારા નામે કેટલા SIM એક્ટિવ છે, તે આજે જ ચેક કરો—થોડી મિનિટની તપાસ તમને ભવિષ્યની મોટી મુશ્કેલીથી બચાવી શકે છે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276





