Bindia
Tariff:ટ્રમ્પની સહી બાદ રશિયન તેલ ખરીદતા દેશો પર 100% ટેરિફનો રસ્તો ખુલ્યો, ભારત પર શું પડશે અસર?
Tariff નવી દિલ્હી: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 18 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ રશિયા અને ઈરાન સંબંધિત પ્રતિબંધોનો નવો કાયદો “Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026” સહી કરીને કાયદો બનાવ્યો છે. આ કાયદો અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિને રશિયન તેલ અને ગેસના મોટા ખરીદદારો પાસેથી થતી આયાત સામે 100% સુધીના Tariffલાદવાની સત્તા આપે છે. ભારત રશિયન ક્રૂડના મોટા ખરીદદારોમાં હોવાથી નવી જોગવાઈનું ધ્યાન ભારત તરફ પણ ગયું છે.
જોકે એક મહત્વની બાબત એ છે કે 100% Tariff હમણાંથી જ ભારત પર લાગુ થઈ ગયો નથી. કાયદો ટ્રમ્પને આવી કાર્યવાહી કરવાની સત્તા આપે છે; કયા દેશ સામે કેટલો Tariff લગાવવો અને તેનો અમલ કેવી રીતે કરવો તે અંગે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ પાસે નોંધપાત્ર વિવેકાધિકાર રહેશે. રોઇટર્સ અને અન્ય અહેવાલો મુજબ કાયદામાં તરત જ ભારતના માલ પર 100% ટેરિફ લાગુ કરવાની જોગવાઈ નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં આવા પગલાં માટે કાનૂની સત્તા આપવામાં આવી છે.
કાયદો શું કહે છે?
નવા કાયદાનો હેતુ રશિયાના તેલ અને ગેસથી થતી આવક પર દબાણ વધારવાનો છે. કાયદા હેઠળ રશિયન ઊર્જા ખરીદતા મોટા દેશો સામે અમેરિકામાં આયાત થતી ચીજવસ્તુઓ પર વધારાનો Tariff લાદવાની સત્તા આપવામાં આવી છે. અહેવાલો મુજબ ટોચના પાંચ રશિયન ઊર્જા ખરીદદારોને ધ્યાનમાં રાખીને આ જોગવાઈ બનાવવામાં આવી છે. ભારત અને ચીન આ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે.
કાયદામાં રશિયન નેતૃત્વ, નાણાકીય સંસ્થાઓ અને ઊર્જા ક્ષેત્ર સામે પ્રતિબંધો ઉપરાંત રશિયાની તેલ નિકાસમાં મદદરૂપ થતી “શેડો ફ્લીટ” તરીકે ઓળખાતી ટેન્કરોની વ્યવસ્થા સામે પણ કાર્યવાહીનો સમાવેશ થાય છે. સાથે ઈરાન સંબંધિત કેટલાક જૂના પ્રતિબંધોને પણ આગળ વધારવામાં આવ્યા છે.
ભારત માટે મુદ્દો કેમ મહત્વનો?
ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાતથી પૂરો થાય છે. તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ 2026 દરમિયાન રશિયા ભારત માટે ક્રૂડના મહત્વના સપ્લાયરોમાં રહ્યું છે. Kplerના ડેટા પર આધારિત અહેવાલ મુજબ ઓગસ્ટ 2026માં ભારતની કુલ ક્રૂડ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો લગભગ 45% હતો, જોકે જુલાઈના લગભગ 55.9%ની સરખામણીએ તેમાં ઘટાડો થયો હતો.
બીજી તરફ, આ સપ્લાય માત્ર એક જ દેશ પર આધારિત ન રહે તે માટે ભારતે વિવિધ દેશોમાંથી ક્રૂડ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. સરકાર તરફથી પણ ઊર્જા સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને સપ્લાયના સ્ત્રોતોમાં વૈવિધ્ય જાળવવાની વાત કરવામાં આવી છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે અમેરિકી કાયદા અંગે કહ્યું હતું કે દેશ પોતાના 1.4 અબજ લોકોની ઊર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વૈવિધ્યસભર સ્ત્રોતો અને બદલાતી બજાર સ્થિતિને આધારે નિર્ણય લેતો રહેશે.
શું ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘું થઈ શકે?
આ સવાલનો સીધો જવાબ નિશ્ચિત રીતે ‘હા’ કહી શકાય નહીં. કારણ કે અમેરિકાનો નવો કાયદો ભારતના પેટ્રોલ અથવા ડીઝલ પર સીધો Tariff લગાવતો નથી. તેની અસર પહેલા ભારતના રશિયન ક્રૂડની ખરીદી, વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય અને ટ્રેડ ફ્લો પર પડી શકે છે. જો ભારતને રશિયાથી મળતા ક્રૂડનો મોટો હિસ્સો ઘટાડવો પડે અને તેના બદલે વધુ મોંઘા અથવા લાંબા અંતરના સપ્લાયરો પાસેથી તેલ લેવું પડે, તો રિફાઇનરીઓના ઇનપુટ ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે.
પરંતુ પેટ્રોલ અને ડીઝલના રિટેલ ભાવ માત્ર ક્રૂડના ભાવથી નક્કી થતા નથી. ભારતના Petroleum Planning and Analysis Cell (PPAC) મુજબ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ બજાર આધારિત છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના ભાવ તથા અન્ય બજાર પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. તેથી વૈશ્વિક ક્રૂડના ભાવ, રિફાઇનિંગ ખર્ચ, રૂપિયા-ડોલર વિનિમય દર, કર અને કંપનીઓની કિંમત નીતિ સહિત અનેક પરિબળો મહત્વ ધરાવે છે.
Tariff: મોંઘવારી પર શું અસર થઈ શકે?
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં મોટો અથવા લાંબો વધારો થાય તો તેની અસર માત્ર પેટ્રોલ-ડીઝલ પૂરતી મર્યાદિત રહેતી નથી. પરિવહન ખર્ચ વધવાથી લોજિસ્ટિક્સ, માલસામાનની હેરફેર અને વિવિધ ઉદ્યોગોના ખર્ચ પર પણ દબાણ આવી શકે છે. ખાસ કરીને ભારત જેવા ઊર્જા આયાત પર નિર્ભર અર્થતંત્રમાં આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ ભાવમાં સતત વધારો થાય તો વ્યાપક મોંઘવારી માટે જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. તાજેતરના વિશ્લેષણોમાં પણ રશિયન સપ્લાયમાં વિક્ષેપ અથવા વિકલ્પ રૂપે મોંઘા ક્રૂડ તરફ વળવાથી ભારતની આયાત કિંમત અને મોંઘવારી પર અસરની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
જોકે આ અસર કેટલી થશે તે હાલમાં નક્કી નથી. કારણ કે ભારત પાસે અન્ય દેશોમાંથી ક્રૂડ ખરીદવાના વિકલ્પો છે અને રશિયન તેલની આયાતમાં પહેલેથી જ ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બર 2026ના શરૂઆતના આંકડાઓ અનુસાર રશિયન ક્રૂડની આયાત ઓગસ્ટની સરખામણીએ ઘટવાની દિશામાં હતી.
Tariff : ભારતની આગળની સ્થિતિ શું રહેશે?
નવા અમેરિકી કાયદા બાદ ભારત માટે મુખ્ય મુદ્દો ઊર્જા સુરક્ષા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો રહેશે. વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત સમગ્ર મુદ્દા પર નજર રાખી રહ્યું છે અને પોતાના વેપાર તથા આર્થિક હિતોને સુરક્ષિત કરવા જરૂરી પગલાં લેશે. ભારતે આ મુદ્દે અમેરિકી અધિકારીઓ સાથે ઉચ્ચ સ્તરે ચર્ચા થઈ હોવાનું પણ જણાવ્યું છે.
આગામી સમયમાં અમેરિકી પ્રશાસન કાયદાની જોગવાઈઓનો ઉપયોગ કરે છે કે નહીં અને કરે તો કયા દેશો તથા કઈ વસ્તુઓ પર કેટલો ટેરિફ લાદે છે તેના આધારે ભારત પર વાસ્તવિક અસર સ્પષ્ટ થશે. હાલની સ્થિતિમાં એટલું ચોક્કસ છે કે 100% ટેરિફનો કાયદાકીય રસ્તો ખુલ્યો છે, પરંતુ ભારત પર 100% ટેરિફ આપમેળે લાગુ થયો નથી.
Tariff: પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ અંગે અંતિમ વાત
રશિયન તેલ અંગે અમેરિકી દબાણ વધવાથી ભારતની ક્રૂડ ખરીદીની કિંમત અને વૈશ્વિક તેલ બજાર પર અસર થવાની શક્યતા ચર્ચાઈ રહી છે, પરંતુ આજની તારીખે ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ચોક્કસ કેટલો વધારો થશે એવું કહેવું વહેલું છે. વાસ્તવિક અસર આગામી અમેરિકી નિર્ણયો, વૈશ્વિક ક્રૂડ ભાવ, ભારતના વૈકલ્પિક સપ્લાય અને દેશની આંતરિક કિંમત નીતિ પર નિર્ભર રહેશે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
