ભારતમાં સરળ હપ્તા, ડિજિટલ લોન અને ઝડપથી મળતી ક્રેડિટ સુવિધાઓના કારણે લોકોની નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવાની રીતમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. એક સમયે બચતને પ્રાથમિકતા આપતા પરિવારો હવે ઘર, વાહન, શિક્ષણ, રોજિંદા ખર્ચ અને અન્ય જરૂરિયાતો માટે લોનનો વધુ ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. સંસદમાં રજૂ કરાયેલા તાજેતરના આંકડાઓ દેશના વધતા વ્યક્તિગત દેવા તરફ ધ્યાન દોરે છે.
નાણાં રાજ્યમંત્રી પંકજ ચૌધરી દ્વારા લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવેલા આંકડા અનુસાર, દેશમાં યુનિક બોરોઅર્સ એટલે કે સક્રિય લોન લેનારા ગ્રાહકોની સંખ્યા 28.3 કરોડથી વધુ થઈ ગઈ છે. ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ વ્યક્તિદીઠ સરેરાશ દેવું આશરે રૂ. 4,77,583 સુધી પહોંચી ગયું છે.
ભારતમાં પર્સનલ ક્રેડિટ રૂ. 69.39 લાખ કરોડે પહોંચ્યું
રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા અને ક્રેડિટ બ્યુરો TransUnion CIBILના ડેટાના આધારે રજૂ કરવામાં આવેલા આંકડા અનુસાર, માર્ચ 2026 સુધી દેશમાં કુલ પર્સનલ ક્રેડિટ રૂ. 69.39 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે.
ભારતમાં માર્ચ 2022માં આ આંકડો રૂ. 34.66 લાખ કરોડ હતો. એટલે કે માત્ર ચાર વર્ષના સમયગાળામાં વ્યક્તિગત ધિરાણનો કુલ આંકડો લગભગ બમણો થઈ ગયો છે.
ભારતમાં આ વૃદ્ધિ એ તરફ ઈશારો કરે છે કે ભારતીય પરિવારો અને વ્યક્તિઓ પોતાની વિવિધ જરૂરિયાતો માટે ક્રેડિટ પર વધુ આધાર રાખી રહ્યા છે. જોકે, લોનની વધતી ઉપલબ્ધતા સાથે તેને સમયસર ચૂકવવાની ક્ષમતા અને વ્યાજના બોજને લઈને પણ નાણાકીય આયોજન મહત્વનું બની રહ્યું છે.
ભારતમાં ગોલ્ડ લોનમાં સૌથી મોટો ઉછાળો
આ સમગ્ર આંકડામાં સૌથી વધુ ધ્યાન ખેંચતી બાબત ગોલ્ડ લોન છે. સોનાના ઘરેણાં સામે લેવામાં આવતી લોનમાં છેલ્લા ચાર વર્ષ દરમિયાન આશરે છ ગણો વધારો નોંધાયો છે.
માર્ચ 2022માં ગોલ્ડ જ્વેલરી લોનનો આંકડો રૂ. 74,738 કરોડ હતો, જે માર્ચ 2024માં વધીને રૂ. 93,301 કરોડ થયો હતો. માર્ચ 2026 સુધીમાં આ આંકડો વધીને રૂ. 4,61,373 કરોડ થઈ ગયો.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે પરિવારો પોતાની ટૂંકા ગાળાની નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે ઘરમાં રહેલા સોનાનો વધુ પ્રમાણમાં ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. અચાનક રોકડની જરૂરિયાત, વ્યવસાયિક ખર્ચ અથવા અન્ય નાણાકીય જવાબદારીઓ માટે ગોલ્ડ લોન સરળતાથી ઉપલબ્ધ થતી હોવાથી તેની માંગમાં વધારો થયો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
હોમ લોન હજુ પણ સૌથી મોટો આધાર
પર્સનલ ક્રેડિટમાં સૌથી મોટો હિસ્સો હજુ પણ હાઉસિંગ લોનનો છે. માર્ચ 2022માં દેશમાં હાઉસિંગ લોનનો આંકડો રૂ. 17.38 લાખ કરોડ હતો. માર્ચ 2024માં તે વધીને રૂ. 27.18 લાખ કરોડ થયો અને માર્ચ 2026 સુધીમાં રૂ. 33.55 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયો.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે ઘર ખરીદવા માટે બેન્કિંગ અને નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી ધિરાણ લેવાની પરંપરા સતત મજબૂત બની રહી છે. રિયલ એસ્ટેટની ઊંચી કિંમતને જોતા મોટા ભાગના પરિવારો માટે હોમ લોન ઘર ખરીદવાની પ્રક્રિયાનો મહત્વનો હિસ્સો બની ગઈ છે.
વાહન અને એજ્યુકેશન લોનમાં પણ વધારો
વાહન લોનમાં પણ સતત વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. માર્ચ 2022માં વાહન લોનનો આંકડો રૂ. 4.04 લાખ કરોડ હતો, જે માર્ચ 2026માં વધીને રૂ. 7.38 લાખ કરોડ થયો છે.
એજ્યુકેશન લોન પણ વધી છે. માર્ચ 2022માં રૂ. 83,693 કરોડની સરખામણીએ માર્ચ 2026માં એજ્યુકેશન લોન વધીને રૂ. 1,55,824 કરોડ થઈ છે. બીજી તરફ કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ લોનમાં શરૂઆતના વધારા બાદ માર્ચ 2026માં રૂ. 21,962 કરોડનો આંકડો નોંધાયો છે.
સરળ લોન કે વધતો દેવાનો બોજ?
લોન સરળતાથી ઉપલબ્ધ થવાથી લોકોને મોટા ખર્ચને હપ્તામાં વહેંચીને ચૂકવવાની સુવિધા મળે છે. ઘર, વાહન અથવા શિક્ષણ જેવા લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે લોન નાણાકીય આયોજનનો ઉપયોગી ભાગ બની શકે છે.
પરંતુ બીજી તરફ, આવકની સરખામણીએ દેવું ઝડપથી વધે તો પરિવારના બજેટ પર વ્યાજ અને EMIનો બોજ વધી શકે છે. ખાસ કરીને ઊંચા વ્યાજદર ધરાવતી પર્સનલ અથવા ગોલ્ડ લોનમાં સમયસર ચુકવણી ન થાય તો નાણાકીય મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.
આથી વધતી ક્રેડિટ સાથે નાણાકીય સાક્ષરતા અને જવાબદાર ઉધાર લેવાની ટેવ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. આગામી સમયમાં ભારત માટે મોટો સવાલ એ રહેશે કે વધતું વ્યક્તિગત ધિરાણ આર્થિક પ્રવૃત્તિ અને જીવનસ્તર સુધારવાનું સાધન બને છે કે પછી પરિવારો પર લાંબા ગાળાના દેવાનો વધતો બોજ બની રહે છે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276







