30 સપ્ટેમ્બરે INDIA બ્લોકની બેઠક: જ્ઞાનેશ કુમાર સામે હટાવવાના પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા, SIR મુદ્દો પણ રહેશે કેન્દ્રમાં.....

30 સપ્ટેમ્બરે INDIA બ્લોકની બેઠક: જ્ઞાનેશ કુમાર સામે હટાવવાના પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા, SIR મુદ્દો પણ રહેશે કેન્દ્રમાં…..

નવી દિલ્હી : ચૂંટણી પંચ અને મતદાર યાદીના Special Intensive Revision (SIR) મુદ્દે રાજકીય ગરમાવો વચ્ચે વિપક્ષી INDIA બ્લોકના નેતાઓ 30 સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીમાં બેઠક યોજવાની તૈયારીમાં છે. અહેવાલો અનુસાર બેઠકમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે સંસદમાં રજૂ થનારા હટાવવાના પ્રસ્તાવ અંગે આગળની રણનીતિ નક્કી કરવામાં આવી શકે છે. બેઠકમાં SIRની પ્રક્રિયા, ચૂંટણી પંચ સાથે જોડાયેલા તાજેતરના વિવાદો અને વિપક્ષની સંયુક્ત કાર્યવાહી અંગે પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. અહેવાલો અનુસાર બેઠક નવી દિલ્હીની Constitution Club of India ખાતે યોજાવાની છે. આ બેઠક પહેલાં 29 સપ્ટેમ્બરે કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીની બેઠક પણ યોજાવાની છે, જેમાં પાર્ટી જ્ઞાનેશ કુમાર અને SIR મુદ્દે પોતાની આગામી વ્યૂહરચના અંગે ચર્ચા કરશે.

જ્ઞાનેશ કુમાર સામે શું છે વિપક્ષની તૈયારી?

INDIA બ્લોક સાથે સંકળાયેલા કેટલાક વિપક્ષી પક્ષો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે. અહેવાલો મુજબ વિપક્ષી પક્ષો સંસદના બંને ગૃહોમાં જ્ઞાનેશ કુમાર સામે હટાવવાનો પ્રસ્તાવ લાવવા માટે નવી નોટિસ તૈયાર કરી રહ્યા છે. આ માટે જરૂરી સાંસદોના હસ્તાક્ષર મેળવવાની પ્રક્રિયા અંગે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે. અહેવાલ અનુસાર, 30 સપ્ટેમ્બરની બેઠકમાં પ્રસ્તાવના ડ્રાફ્ટ પર ચર્ચા તથા જરૂરી સમર્થન અંગે સંકલન થઈ શકે છે. આ વિપક્ષ તરફથી જ્ઞાનેશ કુમાર સામે આવી કાર્યવાહી કરવાનો ત્રીજો પ્રયાસ બની શકે છે. અહીં નોંધવું જરૂરી છે કે આ કાર્યવાહી હજી પ્રસ્તાવિત તબક્કામાં છે. સંસદમાં નોટિસ રજૂ થવી અને ત્યારબાદ બંધારણીય પ્રક્રિયા આગળ વધવી અલગ-અલગ તબક્કા છે.

SIR મુદ્દો કેમ બન્યો કેન્દ્રમાં?

વિપક્ષના વિરોધનું બીજું મોટું કારણ મતદાર યાદીઓનું Special Intensive Revision એટલે કે SIR છે. મતદાર યાદીની ચોકસાઈ, પાત્ર મતદારોના નામ જળવાઈ રહે અને અયોગ્ય અથવા ડુપ્લિકેટ નોંધણીઓ દૂર થાય તે ચૂંટણી યાદીના પુનરીક્ષણના મુખ્ય હેતુઓમાં આવે છે. પરંતુ SIRની પ્રક્રિયા અંગે વિપક્ષી પક્ષોએ વિવિધ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. CPI(M), CPI અને CPI(ML)-Liberation સહિતના પક્ષોએ SIRને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની તેમજ SIR પર રોક લગાવવાની માંગ કરી છે. વિપક્ષનું કહેવું છે કે મતદાર યાદીમાં ચકાસણીની પ્રક્રિયા દરમિયાન પાત્ર મતદારોના નામને અસર ન થાય તે સુનિશ્ચિત થવું જોઈએ. બીજી તરફ ચૂંટણી પંચે તેની પ્રક્રિયાને કાયદાકીય જોગવાઈઓ અનુસાર ગણાવી છે.

ચૂંટણી પંચે શું કહ્યું?

ચૂંટણી પંચે તેના પર લગાવવામાં આવેલા વિવિધ આક્ષેપો વચ્ચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બહુ-સદસ્યીય સંસ્થામાં અલગ-અલગ મત અને અભિપ્રાય હોવા એ સંસ્થાકીય પ્રક્રિયાનો સામાન્ય ભાગ છે. પંચે એમ પણ જણાવ્યું છે કે તેના આદેશોને કાયદાકીય માન્યતા છે અને નિર્ણયો સંબંધિત વૈધાનિક પ્રક્રિયાઓ અનુસાર લેવામાં આવે છે. આ નિવેદન એવા અહેવાલો બાદ આવ્યું છે જેમાં ચૂંટણી પંચના અન્ય સભ્યો અને SIR સાથે જોડાયેલા કેટલાક નિર્ણયો અંગે આંતરિક મતભેદ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આ મતભેદોની ચોક્કસ પ્રકૃતિ અને તેમની અસર અંગે અલગ-અલગ રાજકીય તથા મીડિયા દાવાઓ છે.

23 પક્ષો પણ અગાઉ સાથે આવ્યા હતા

SIR અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાને લઈને વિપક્ષી પક્ષો વચ્ચે સંકલન અગાઉ પણ જોવા મળ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર 23 રાજકીય પક્ષો અને એક સ્વતંત્ર સાંસદે SIR સહિત ચૂંટણી પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ અંગે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશનો સામૂહિક સંપર્ક કર્યો હતો. આ ઘટનાને વિપક્ષી પક્ષો વચ્ચે વધતા સંકલનના સંદર્ભમાં જોવામાં આવી રહી છે. હવે 30 સપ્ટેમ્બરની બેઠકમાં આ તમામ મુદ્દાઓ પર વધુ સંકલિત અભિગમ અંગે ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.

મમતા બેનર્જી અને ડાબેરી પક્ષો વચ્ચે પણ ચર્ચા

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં પશ્ચિમ બંગાળનું રાજકીય સમીકરણ પણ ચર્ચામાં આવ્યું છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને CPI(M) પશ્ચિમ બંગાળમાં એકબીજાના રાજકીય વિરોધી છે, પરંતુ ચૂંટણી પંચ અને SIR સંબંધિત મુદ્દે બંને પક્ષોના નેતાઓ વચ્ચે સંવાદ થયો છે. CPI(M)ના મહાસચિવ એમ.એ. બેેબીએ INDIA બ્લોક તથા અન્ય વિપક્ષી નેતાઓને બેઠક માટે સંપર્ક કર્યો હતો. ત્યારબાદ તેમણે મમતા બેનર્જી સાથે પણ વાત કરી હતી. અહેવાલો અનુસાર મમતા બેનર્જીએ આ મુદ્દે સંકલિત કાર્યવાહી કરવાની જરૂરિયાત સાથે સહમતિ દર્શાવી હતી. આ ઘટનાક્રમથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ચૂંટણી પંચ અને SIRનો મુદ્દો અલગ-અલગ રાજકીય પક્ષોને એક મંચ પર લાવવાનો પ્રયાસ બની રહ્યો છે.

29 સપ્ટેમ્બરે કોંગ્રેસની બેઠક

30 સપ્ટેમ્બરની INDIA બ્લોક બેઠકના એક દિવસ પહેલાં, એટલે કે 29 સપ્ટેમ્બરે કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીની બેઠક યોજાવાની છે. અહેવાલો મુજબ તેમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે કોંગ્રેસની આગામી રણનીતિ અને SIR સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે. આ બેઠક બાદ કોંગ્રેસ તરફથી લેવાયેલા નિર્ણયો INDIA બ્લોકની બેઠકમાં પણ ચર્ચાનો આધાર બની શકે છે.

હટાવવાનો પ્રસ્તાવ: આગળની પ્રક્રિયા શું?

મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને હટાવવાની પ્રક્રિયા સામાન્ય રાજકીય નિવેદનથી આગળની બંધારણીય અને સંસદીય પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલી છે. વિપક્ષી પક્ષો હાલમાં નોટિસ તૈયાર કરી રહ્યા હોવાના અહેવાલ છે. જરૂરી હસ્તાક્ષરો અને સંસદીય પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જ પ્રસ્તાવ આગળ વધી શકે છે. તેથી 30 સપ્ટેમ્બરની બેઠકમાં જો કોઈ સંયુક્ત નિર્ણય લેવામાં આવે તો પણ તેના અમલ માટે આગળના સંસદીય તબક્કા જરૂરી રહેશે.

બેઠક પર દેશની નજર

30 સપ્ટેમ્બરની INDIA બ્લોક બેઠક એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે ચૂંટણી પંચ, મતદાર યાદીના પુનરીક્ષણ અને SIR અંગે રાજકીય ચર્ચા તેજ બની છે. એક તરફ વિપક્ષી પક્ષો સંયુક્ત રીતે ચૂંટણી પંચ સામે પોતાના પ્રશ્નો રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ચૂંટણી પંચ પોતાની પ્રક્રિયાને કાયદાકીય અને સંસ્થાકીય માળખા મુજબ યોગ્ય ગણાવી રહ્યું છે. હવે 30 સપ્ટેમ્બરની બેઠકમાં વિપક્ષી પક્ષો વચ્ચે જ્ઞાનેશ કુમાર સામેના પ્રસ્તાવ, SIR અંગેની માંગણીઓ અને આગળની સંસદીય કાર્યવાહી અંગે કેટલું સંકલન બને છે તે મહત્વનું રહેશે. જોકે, કોઈપણ પ્રસ્તાવ અંતિમ પરિણામ સુધી પહોંચે તે પહેલાં તેની બંધારણીય અને સંસદીય પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવી જરૂરી રહેશે.