Bindia
વિદેશી ફંડિંગને નિયંત્રિત કરતા **ફોરેન કન્ટ્રિબ્યુશન રેગ્યુલેશન એક્ટ (FCRA)**માં પ્રસ્તાવિત સુધારાને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ચર્ચા તેજ બની છે. અમેરિકાના રિપબ્લિકન સાંસદ રાઇલી મૂરે દ્વારા કરવામાં આવેલી ટિપ્પણી બાદ ભારત સરકારે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો છે કે FCRA સંબંધિત કાયદાકીય સુધારા ભારતનો સંપૂર્ણ આંતરિક મામલો છે અને તેના પર નિર્ણય લેવાનો અધિકાર માત્ર ભારતની સંસદને છે.
વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિશ્વના અનેક દેશોની જેમ અમેરિકા પણ પોતાના દેશમાં વિદેશી ફંડિંગને નિયંત્રિત કરવા માટે કડક કાયદા ધરાવે છે. તેથી ભારત દ્વારા પોતાના કાયદામાં કરવામાં આવતા સુધારાઓ અંગે બહારથી કરવામાં આવતી ટિપ્પણીઓ યોગ્ય નથી.
શું કહ્યું હતું અમેરિકાના સાંસદ રાઇલી મૂરે?
અમેરિકાના પશ્ચિમ વર્જિનિયાના રિપબ્લિકન સાંસદ રાઇલી મૂરે સોશિયલ મીડિયા પર FCRA સુધારા બિલ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે જો કોઈ ચર્ચ અથવા ધાર્મિક ચેરિટીનું FCRA રજિસ્ટ્રેશન રદ થઈ જાય અથવા સમયસર રિન્યૂ ન થાય તો નવા કાયદા હેઠળ ભારત સરકાર તે સંસ્થાની મિલકતો પર નિયંત્રણ મેળવી શકે છે.
તેમણે આ જોગવાઈઓથી ખાસ કરીને ખ્રિસ્તી ધાર્મિક સંસ્થાઓને અસર થઈ શકે તેવી આશંકા વ્યક્ત કરી હતી. સાથે જ તેમણે કહ્યું હતું કે આવા ફેરફારો ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર પણ અસર કરી શકે છે.
આ નિવેદન બાદ ભારતમાં રાજકીય અને રાજદ્વારી સ્તરે ચર્ચા શરૂ થઈ હતી.
વિદેશ મંત્રાલયનો સ્પષ્ટ જવાબ
અમેરિકન સાંસદની ટિપ્પણી અંગે પૂછાયેલા પ્રશ્નના જવાબમાં વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે સ્પષ્ટ કહ્યું કે FCRA અંગે લેવામાં આવતા તમામ નિર્ણયો ભારતની સંસદ દ્વારા લેવામાં આવે છે અને આ સંપૂર્ણપણે ભારતનો આંતરિક વિષય છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે અમેરિકા સહિત વિશ્વના ઘણા દેશોમાં પણ વિદેશી ફંડિંગ પર નિયંત્રણ રાખવા માટે અલગ-અલગ કાયદા અમલમાં છે. તેથી ભારત પણ પોતાની સુરક્ષા અને પારદર્શિતા જાળવવા માટે આવા નિયમો બનાવી શકે છે.
ભારતે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો કે કોઈપણ દેશને પોતાના કાયદા ઘડવાનો અને તેમાં જરૂરી સુધારા કરવાનો અધિકાર છે.
સરકાર કેમ લાવી રહી છે FCRAમાં સુધારા?
કેન્દ્ર સરકારના જણાવ્યા મુજબ FCRA સુધારા પાછળનો મુખ્ય હેતુ વિદેશી ફંડના ઉપયોગમાં વધુ પારદર્શિતા લાવવાનો અને જાહેર હિતમાં બનેલી સંપત્તિઓનું રક્ષણ કરવાનો છે.
સરકારનું કહેવું છે કે જો કોઈ સંસ્થાનું FCRA રજિસ્ટ્રેશન રદ થાય અથવા સમાપ્ત થાય તો તે સંસ્થાની પ્રવૃત્તિઓ તરત જ બંધ ન થાય. તેના બદલે એક નિર્ધારિત સરકારી ઓથોરિટી અસ્થાયી ધોરણે તેની મિલકતો અને વહીવટની જવાબદારી સંભાળશે જેથી જાહેર સેવાઓમાં વિક્ષેપ ન પડે.
સરકારના મતે આ વ્યવસ્થા ખાસ કરીને શૈક્ષણિક, આરોગ્ય અને સામાજિક સેવા આપતી સંસ્થાઓના હિતમાં છે.
ધાર્મિક સ્થળોને લઈને સરકારની સ્પષ્ટતા
FCRA સુધારા બિલમાં ધાર્મિક સંસ્થાઓને લઈને પણ મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે. સરકારનું કહેવું છે કે જો કોઈ ચર્ચ, મસ્જિદ, મંદિર અથવા અન્ય પૂજા સ્થળ સંબંધિત મિલકત નિર્ધારિત ઓથોરિટીના વહીવટ હેઠળ આવે તો પણ તેનું ધાર્મિક સ્વરૂપ કોઈપણ સંજોગોમાં બદલવામાં આવશે નહીં.
સરકારે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે ધાર્મિક સ્થળોની પવિત્રતા અને તેમની પરંપરાગત ઓળખ જાળવવી કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત રહેશે.
આ સ્પષ્ટતા બાદ સરકારનો દાવો છે કે ધાર્મિક સંસ્થાઓ અંગે ફેલાવવામાં આવતી કેટલીક આશંકાઓ તથ્યોથી વિપરીત છે.
વિદેશી ફંડિંગને લઈને કડક નિયમો પહેલાથી જ અમલમાં
ભારતમાં FCRA કાયદો ઘણા વર્ષોથી અમલમાં છે. વર્ષ 2020માં પણ તેમાં મહત્વપૂર્ણ સુધારા કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં વિદેશી ફંડના વહીવટી ખર્ચ પર મર્યાદા અને નિર્ધારિત બેંક ખાતામાં જ ફંડ મેળવવાની ફરજિયાત જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી.
સરકારનું કહેવું છે કે નવા સુધારા પણ એ જ દિશામાં એક આગળનું પગલું છે, જેનાથી વિદેશી નાણાંનો ઉપયોગ વધુ જવાબદારીપૂર્વક અને પારદર્શક રીતે થઈ શકશે.
સંસદમાં ચર્ચા પર સૌની નજર
FCRA સુધારા બિલ આગામી દિવસોમાં સંસદમાં ચર્ચા માટે આવી શકે છે. સરકાર પાસે બિલ પસાર કરવા માટે જરૂરી સંખ્યાબળ હોવાનું માનવામાં આવે છે, પરંતુ વિપક્ષે બિલની કેટલીક જોગવાઈઓ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.
દેશ-વિદેશમાં ચાલી રહેલી ચર્ચા વચ્ચે હવે સૌની નજર સંસદની કાર્યવાહી પર છે. સરકાર આ સુધારાને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, પારદર્શિતા અને જાહેર સંપત્તિના રક્ષણ સાથે જોડાયેલું મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવી રહી છે, જ્યારે કેટલાક સંગઠનો વધુ સ્પષ્ટતા અને ચર્ચાની માંગ કરી રહ્યા છે. આગામી દિવસોમાં સંસદમાં આ મુદ્દે વિસ્તૃત ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
