પશ્ચિમ બંગાળમાં ધાર્મિક સ્થળો પર લાઉડસ્પીકરના ઉપયોગને લઈને ફરી એકવાર વિવાદ ઊભો થયો છે. ઉત્તર 24 પરગણા જિલ્લાના ટિટાગઢ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પોલીસ દ્વારા કેટલીક મસ્જિદો પરથી લાઉડસ્પીકર અને માઈક્રોફોન હટાવવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલ બાદ સ્થાનિક સ્તરે રાજકીય અને સામાજિક ચર્ચા તેજ બની છે. મસ્જિદ સમિતિઓ અને કેટલાક મુસ્લિમ સંગઠનોએ પોલીસની કાર્યવાહી સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે, જ્યારે પોલીસ અને વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે કાર્યવાહી ધ્વનિ પ્રદૂષણના નિયમોના અમલ માટે કરવામાં આવી રહી છે.
આ મામલો હવે કલકત્તા હાઈકોર્ટ સુધી પહોંચી ગયો છે. કોર્ટમાં જાહેર હિતની અરજી (PIL) દાખલ કરવાની મંજૂરી મળ્યા બાદ સમગ્ર કાર્યવાહી કયા નિયમો હેઠળ કરવામાં આવી અને પોલીસને કયા આધારે લાઉડસ્પીકર હટાવવાની સત્તા મળી તે મુદ્દે ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
ટિટાગઢમાં મસ્જિદો પરથી લાઉડસ્પીકર હટાવાયા
અહેવાલો અનુસાર ટિટાગઢ સહિત ઉત્તર 24 પરગણાના કેટલાક વિસ્તારોમાં પોલીસ અધિકારીઓની હાજરીમાં મસ્જિદો પરથી લાઉડસ્પીકર અને માઈક્રોફોન દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. કાર્યવાહી બાદ સ્થાનિક મસ્જિદ સમિતિઓએ પોલીસની પદ્ધતિ સામે સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
સમિતિઓનો આરોપ છે કે લાઉડસ્પીકર હટાવતા પહેલાં તેમને કોઈ સ્પષ્ટ લેખિત નોટિસ આપવામાં આવી નહોતી. પોલીસ દ્વારા મૌખિક રીતે સૂચના આપવામાં આવી અને ત્યારબાદ સાધનો હટાવવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
મસ્જિદ સમિતિઓનું કહેવું છે કે જો ધ્વનિ પ્રદૂષણના નિયમોનો ભંગ થયો હોય તો કયા નિયમ હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી તેની માહિતી આપવામાં આવે અને સંબંધિત દસ્તાવેજો જાહેર કરવામાં આવે.
મુસ્લિમ સંગઠનોની શું માગ?
આ કાર્યવાહી બાદ કેટલાક મુસ્લિમ સંગઠનો અને સ્થાનિક આગેવાનોએ સરકાર પાસે સ્પષ્ટતા માગી છે. તેમની મુખ્ય માગ એ છે કે લાઉડસ્પીકર દૂર કરવા માટે પોલીસ અને વહીવટીતંત્ર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા નિયમો તથા માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવે.
સંગઠનોનો સવાલ છે કે જો કોઈ ધાર્મિક સ્થળે અવાજની મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન થયું હોય તો તેની તપાસ કેવી રીતે કરવામાં આવી અને કાર્યવાહી પહેલાં સંબંધિત સંસ્થાને લેખિત જાણ કરવામાં આવી કે નહીં.
તેમણે સરકાર પાસે સમગ્ર પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા રાખવાની માગ કરી છે.
પોલીસનો જવાબઃ કોઈ ધર્મને નિશાન બનાવ્યો નથી
બીજી તરફ પોલીસ અને વહીવટીતંત્રે આ કાર્યવાહી કોઈ ચોક્કસ ધર્મ અથવા સંગઠનને નિશાન બનાવીને કરવામાં આવી હોવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.
અધિકારીઓનું કહેવું છે કે રાજ્યમાં ધ્વનિ પ્રદૂષણ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે અને ધાર્મિક સ્થળો પર લાઉડસ્પીકરના ઉપયોગ માટે લાગુ નિયમોનું પાલન કરાવવાનું મુખ્ય કારણ છે.
પોલીસનું કહેવું છે કે નિયમોનું ઉલ્લંઘન જ્યાં પણ જોવા મળે ત્યાં કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. આ કાર્યવાહી માત્ર મસ્જિદો સુધી મર્યાદિત નથી હોવાનો પણ વહીવટીતંત્રનો દાવો છે.
મંદિરો પરથી પણ લાઉડસ્પીકર હટાવાયા
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર રાજ્યમાં ધ્વનિ પ્રદૂષણના નિયમોના અમલ માટે કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી દરમિયાન મસ્જિદો ઉપરાંત અન્ય ધાર્મિક સ્થળો પરથી પણ લાઉડસ્પીકર દૂર કરવામાં આવ્યા છે.
આથી સરકારનો પક્ષ એ છે કે કાર્યવાહીનો આધાર ધર્મ નહીં પરંતુ અવાજની મર્યાદા અને ધ્વનિ પ્રદૂષણના નિયમો છે.
જોકે, સ્થાનિક સંગઠનો દ્વારા પોલીસની કાર્યવાહી કરવાની પદ્ધતિ અને ખાસ કરીને લેખિત નોટિસ અંગે સવાલો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.
મામલો હવે કલકત્તા હાઈકોર્ટમાં
પોલીસની કથિત મૌખિક સૂચનાઓ અને લાઉડસ્પીકર દૂર કરવાની કાર્યવાહી સામે કલકત્તા હાઈકોર્ટમાં જાહેર હિતની અરજીનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે.
હાઈકોર્ટમાં હવે મુખ્ય પ્રશ્ન એ રહેશે કે પોલીસ અને વહીવટીતંત્રે કયા કાયદાકીય અથવા વહીવટી આદેશ હેઠળ આ કાર્યવાહી કરી હતી. સાથે જ શું કાર્યવાહી માટે કોઈ લેખિત આદેશ અથવા સત્તાવાર માર્ગદર્શિકા હતી કે નહીં તે અંગે પણ સ્પષ્ટતા થઈ શકે છે.
કોર્ટનો અભિગમ આ સમગ્ર મામલામાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે, કારણ કે ધાર્મિક સ્થળો પર લાઉડસ્પીકરના ઉપયોગનો મુદ્દો અગાઉ પણ અનેક વખત કોર્ટ સમક્ષ આવી ચૂક્યો છે.
ધ્વનિ પ્રદૂષણના નિયમો શું કહે છે?
ધાર્મિક સ્થળો સહિત જાહેર સ્થળોએ લાઉડસ્પીકરનો ઉપયોગ ધ્વનિ પ્રદૂષણ સંબંધિત નિયમો હેઠળ નિયંત્રિત થાય છે. અવાજની નિર્ધારિત મર્યાદા અને લાઉડસ્પીકર વગાડવાના સમય અંગે પણ નિયમો લાગુ પડે છે.
વહીવટીતંત્ર માટે પડકાર એ છે કે નિયમોનો અમલ કરતી વખતે તમામ ધાર્મિક અને સામાજિક સંસ્થાઓ માટે સમાન માપદંડ જાળવવામાં આવે.
આ જ મુદ્દે હવે પશ્ચિમ બંગાળમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે કે નિયમોનો અમલ કડક રીતે થવો જોઈએ, પરંતુ કાર્યવાહી માટે પારદર્શક પ્રક્રિયા અને યોગ્ય કાયદાકીય આધાર પણ હોવો જરૂરી છે.
આગળ શું થશે?
ટિટાગઢમાં શરૂ થયેલો આ વિવાદ હવે કોર્ટ સુધી પહોંચી ગયો હોવાથી આગામી દિવસોમાં સરકાર અને પોલીસ તરફથી વધુ સ્પષ્ટતા સામે આવી શકે છે. જો હાઈકોર્ટમાં કાર્યવાહી અંગે દસ્તાવેજો રજૂ થાય તો લાઉડસ્પીકર હટાવવાના નિર્ણયનો કાયદાકીય આધાર પણ વધુ સ્પષ્ટ થશે.
હાલમાં એક તરફ મસ્જિદ સમિતિઓ લેખિત નોટિસ અને નિયમોની સ્પષ્ટતા માગી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ પોલીસ ધ્વનિ પ્રદૂષણના નિયમોનું પાલન કરાવવાની વાત કરી રહી છે. પરિણામે આ મુદ્દો હવે માત્ર સ્થાનિક વિવાદ ન રહેતાં રાજ્યસ્તરે ચર્ચાનો વિષય બની ગયો છે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276





