EPI 2026માં ભારતને મોટો ઝટકો: 177 દેશોમાં 176મો ક્રમ, પર્યાવરણ સુધારવા હવે કડક પગલાંની જરૂર
પર્યાવરણ સુધારવા વિશ્વભરમાં આર્થિક વિકાસની દોડ વચ્ચે પર્યાવરણનું સંરક્ષણ સૌથી મોટો પડકાર બની રહ્યું છે. આ જ પરિસ્થિતિ વચ્ચે જાહેર થયેલા એન્વાયરમેન્ટલ પરફોર્મન્સ ઇન્ડેક્સ (Environmental Performance Index – EPI) 2026ના અહેવાલે ભારત માટે ચિંતાજનક ચિત્ર રજૂ કર્યું છે. 177 દેશોના મૂલ્યાંકન બાદ ભારતને 176મો ક્રમ મળ્યો છે, એટલે કે ભારત છેલ્લાથી બીજા સ્થાને રહ્યું છે. માત્ર લાઓસ ભારતથી પાછળ રહ્યું છે. પર્યાવરણ સુધારવા યેલ યુનિવર્સિટી અને કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના સંશોધકો દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા આ અહેવાલે હવાની ગુણવત્તા, આબોહવા પરિવર્તન, જૈવવિવિધતા, કચરા વ્યવસ્થાપન અને પર્યાવરણીય સ્વાસ્થ્ય જેવા અનેક મુદ્દાઓ પર દેશોના પ્રદર્શનનું મૂલ્યાંકન કર્યું છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પરિણામ ભારત માટે માત્ર એક રેન્કિંગ નથી, પરંતુ પર્યાવરણને લઈને ગંભીર ચેતવણી સમાન છે. શું છે Environmental…
અમેરિકા 66 આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોમાંથી બહાર, તેમાં ભારતનું ISA પણ શામેલ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સરકારે “અમેરિકા ફર્સ્ટ” નીતિ હેઠળ એક ઐતિહાસિક પગલું ઉઠાવ્યું છે. અમેરિકાએ ભારત અને ફ્રાંસના નેતૃત્વવાળા ઇન્ટરનેશનલ સોલર અલાયન્સ (ISA) સહિત 66 વૈશ્વિક સંગઠનો અને સંવિધાનોમાંથી પાછળ હટવાની જાહેરાત કરી છે. વ્હાઇટ હાઉસે જણાવ્યું કે આ સંગઠનો અમેરિકાના સાર્વભૌમત્વ અને આર્થિક હિત વિરુદ્ધ કામ કરે છે. પ્રેસ મેમોરેન્ડમ અનુસાર, આ પગલું હેઠળ 35 ગેર-યુએન સંગઠનો અને 31 યુએન‑સંબંધિત સંગઠનોમાંથી અમેરિકા ખસેડાશે. તેમાં પર્યાવરણ, ઉર્જા, સામાજિક વિકાસ અને વેપાર સાથે સંબંધિત વિવિધ સંગઠનો સામેલ છે, જેમકે ISA, ઇન્ટરનેશનલ યુનિયન ફોર કન્ઝર્વેશન ઓફ નેચર (IUCN), અને ઇન્ટરગવર્મેન્ટલ પેનલ ઓન ક્લાઇમેટ ચેન્જ (IPCC). વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયોએ ટ્વિટર પર લખ્યું, “આ પગલું રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના વચનોમાંનો એક મોટો ભાગ છે. અમે ગ્લોબલિસ્ટ નોકરશાહોને સબસિડી આપવાનું બંધ કરી રહ્યા છીએ…
અરવલ્લી પર મોદી સરકારનો મહત્વનો નિર્ણય: નવા ખનન પર પ્રતિબંધ, આખો વિસ્તાર સંરક્ષિત
અરવલ્લી પર્વતમાળાના સંરક્ષણ માટે કેન્દ્ર સરકારએ ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્રિય પર્યાવરણ, વન અને જલવાયુ પરિવર્તન મંત્રાલયે તમામ રાજ્યોને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે હવે અરવલ્લી વિસ્તારમાં કોઈપણ નવા ખનન પટ્ટાને મંજૂરી આપવામાં નહીં આવે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ અરવલ્લીના પર્યાવરણીય સંતુલનને જાળવવાનો અને ગેરકાયદેસર ખનન પર અંકુશ મૂકવાનો છે. મંત્રાલયના નિવેદન મુજબ, અરવલ્લી પર્વતમાળા જૈવ વૈવિધ્ય, ભૂગર્ભ જળ સંરક્ષણ અને ઉત્તર ભારતના પર્યાવરણ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. દિલ્હીથી ગુજરાત સુધી વિસ્તરેલી આ પર્વતમાળા પર વધતી ખનન પ્રવૃત્તિઓને કારણે વનસ્પતિ, પ્રાણીજીવન અને પાણીના સ્ત્રોતોને ભારે નુકસાન થઈ રહ્યું હતું. સરકારએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પ્રતિબંધ સમગ્ર અરવલ્લી રેન્જમાં સમાન રીતે લાગુ પડશે. ઉદ્દેશ એ છે કે અરવલ્લીને એક અખંડ અને સતત ભૂગર્ભીય પર્વતમાળા તરીકે જાળવી…
અરવલ્લી વિવાદ પર પર્યાવરણ મંત્રીનું મોટું નિવેદન, કહ્યું-“90 ટકાથી વધુ વિસ્તાર સુરક્ષિત, ખનનને……”
ગુજરાત સહિત અનેક રાજ્યોમાં અરવલ્લી પર્વતમાળાને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે અરવલ્લીની નવી પરિભાષા બદલવાથી મોટા પાયે ખનનને મંજૂરી આપવામાં આવી રહી હોવાના દાવા ખોટા અને ભ્રામક છે. પર્યાવરણ, વન અને જલવાયુ પરિવર્તન મંત્રી ભુપેન્દ્ર યાદવે જણાવ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલો માળખો અરવલ્લી ક્ષેત્રને અગાઉ કરતાં વધુ મજબૂત સુરક્ષા આપે છે. પર્યાવરણ મંત્રીએ જણાવ્યું કે નવી વ્યવસ્થા હેઠળ અરવલ્લી વિસ્તારના 90 ટકા કરતાં વધુ ભાગને સંરક્ષિત ક્ષેત્ર તરીકે આવરી લેવામાં આવ્યો છે. જ્યાં સુધી સમગ્ર મેનેજમેન્ટ પ્લાનને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં ન આવે ત્યાં સુધી નવા ખનન પટ્ટાઓ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ યથાવત્ રહેશે. પરિભાષા બદલવાથી ચિંતા, સરકારે આપી સ્પષ્ટતા સુપ્રીમ કોર્ટે અરવલ્લી પહાડીઓની એકસમાન પરિભાષાને મંજૂરી આપ્યા બાદ પર્યાવરણવિદો…
દિલ્હી બની ‘ગેસ ચેમ્બર’: GRAP-4 ના કડક પ્રતિબંધ છતાં હવામાં ઝેર, શું સરકારના પ્રયાસો નિષ્ફળ?
દિલ્લી-NCRમાં હવામાં પ્રદૂષણનું સ્તર અત્યંત ખતરનાક સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 400 ને પાર કરી જતા સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા GRAP-4 (Graded Response Action Plan)ના સૌથી કડક તબક્કા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. આમ છતાં, દિલ્હીની હવા ‘ઝેરી’ bani રહી છે અને સામાન્ય લોકો માટે શ્વાસ લેવો પણ મુશ્કેલ બની ગયો છે. GRAP-4 હેઠળ કરવામાં આવેલા પગલાં જૂના ડીઝલ અને પેટ્રોલ વાહનો પર પૂર્ણ પ્રતિબંધ. – ભારે ટ્રકો માટે દિલ્હીમાં પ્રવેશ પર મનાઈ; માત્ર જીવનજરૂરી સામાન લાવતા વાહનોને છૂટ. – સરકારી અને ખાનગી ઓફિસોમાં 50% કર્મચારીઓને વર્ક ફ્રોમ હોમ કરવાની સૂચના. – માન્ય PUC (Pollution Certificate) વગર પેટ્રોલ પંપ પર ઇંધણ પૂરૂ પાડવા પર રોક. સ્થિતિ સુધરી નથી? નિષ્ણાતો મુજબ, માર્ગ પરની ધૂળ, લેન્ડફિલ સાઈટ…
ભારતનો પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રમાં ઐતિહાસિક સુધારો: લોકસભામાં ‘શાંતિ બિલ, 2025’ રજૂ
ભારતના પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રમાં વ્યાપક પરિવર્તન લાવવાના હેતુથી કેન્દ્ર સરકારે સોમવારે લોકસભામાં સસ્ટેનેબલ હાર્નેસિંગ એન્ડ એડવાન્સમેન્ટ ઓફ ન્યુક્લિયર એનર્જી ફોર ટ્રાન્સફોર્મિંગ ઇન્ડિયા (Shanti) બિલ, 2025 રજૂ કર્યું. આ બિલ દ્વારા પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રમાં લાંબા સમયથી ચાલતા સરકારી એકાધિકારને સમાપ્ત કરી ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી માટે માર્ગ ખુલ્લો મૂકવાનો પ્રસ્તાવ છે. જો સંસદના બંને ગૃહોમાંથી આ બિલ પસાર થાય, તો પરમાણુ ઉર્જા અધિનિયમ, ૧૯૬૨ અને નાગરિક પરમાણુ ક્ષતિ જવાબદારી અધિનિયમ, ૨૦૧૦ જેવા બે મુખ્ય કાયદાઓ રદ કરવામાં આવશે, જે અત્યાર સુધી ખાનગી અને વિદેશી રોકાણ માટે અવરોધરૂપ ગણાતા હતા. ‘શાંતિ બિલ, 2025’ની મુખ્ય જોગવાઈઓ – ખાનગી ક્ષેત્રને મંજૂરી: હવે ભારતીય ખાનગી કંપનીઓને પરમાણુ ઉર્જા પ્લાન્ટ અને રિએક્ટરનું નિર્માણ, માલિકી, સંચાલન તથા નિષ્ક્રિયકરણ (decommissioning) માટે લાઇસન્સ માટે અરજી કરવાની…
G-20માં દક્ષિણ આફ્રિકાનું મોટું રાજકીય પગલું: ટ્રમ્પને અધ્યક્ષતા સોંપવાનો ઈનકાર
જોહાનિસબર્ગમાં યોજાયેલી G-20 સમિટ દરમિયાન દક્ષિણ આફ્રિકાએ ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. સમિટમાં જૂથના નેતાઓએ શરૂઆતમાં જ સંયુક્ત ઘોષણાપત્ર સ્વીકાર્યું, જે સામાન્ય રીતે અંતિમ દિવસે અપનાવવામાં આવે છે. પરંતુ સૌથી મોટો મુદ્દો ત્યારે ઊભો થયો, જ્યારે અમેરિકા ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા સમિટનો બહિષ્કાર કરવા તૈયાર હતું અને માત્ર યુએસ દૂતાવાસના પ્રભારીને જ મોકલવા ઈચ્છતું હતું. દક્ષિણ આફ્રિકાએ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે રાષ્ટ્રપ્રમુખ સિરિલ રામાફોસા G-20 અધ્યક્ષતા એવા પ્રતિનિધિને નહીં સોંપશે જે યોગ્ય સ્તર પર ન હોય. તેઓએ જણાવ્યું કે જો અમેરિકા પ્રતિનિધિત્વ ઇચ્છે તો તેમને રાજ્યના વડા, મંત્રી અથવા સત્તાવાર વિશેષ દૂત મોકલવો પડશે. સમિટ દરમિયાન રામાફોસાએ કહ્યું, “G-20માં ધમકીઓ ચાલશે નહીં.” તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ દેશની સૈન્ય, આવક અથવા ભૌગોલિક શક્તિ નક્કી કરી શકે નહીં કે…
પ્રધાનમંત્રી મોદી દક્ષિણ આફ્રિકાના મહત્વપૂર્ણ પ્રવાસે, G20 સમિટમાં 21-23 નવેમ્બરના લેશે ભાગ
ભારતના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી 21 થી 23 નવેમ્બરે દક્ષિણ આફ્રિકાના જોહાનિસબર્ગમાં G20 મીટિંગમાં ભાગ લેવા માટે આવ્યો છે. આ સમિટ વિકાસશીલ દેશોમાં આયોજિત G20 સમિટનો ચોથો સંમેલન છે, અને તેમાં મુક્યાં મુદ્દાઓમાં ભારતનું વિઝન મહત્વપૂર્ણ રહેશે. મોદીનું મુખ્ય એજન્ડા: વિકાસ, ટકાઉપણું અને ન્યાય પ્રધાનમંત્રી મોદીએ G20 સમિટમાં ત્રણ મુખ્ય સત્રોમાં સંબોધન કરવાનો પ્લાન બનાવ્યો છે: 1. સમાવેશક અને ટકાઉ આર્થિક વિકાસ – કોઈને પાછળ ન રહે તે વાતને મહત્વ – વિકાસ માટે દેવાનો ભાર અને ધોરણ – વેપાર અને અર્થતંત્રમાં સ્થિરતા 2. એક ગતિશીલ વિશ્વ માટે G20નું યોગદાન – આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા માટે – આબોહવા પરિવર્તન અને ઊર્જા સંક્રમણ – ન્યાયી ખાનસામાન અને ખાદ્ય પ્રણાલીઓ 3. એક ન્યાયી અને સમાન ભવિષ્ય – રસદાર ખનિજ સંસાધનો પર…
Bindia
- Trending News
- April 22, 2025
Earth Day 2025: શા માટે દર વર્ષે 22 એપ્રિલે મનાવવામાં આવે છે પૃથ્વી દિવસ? જાણો મહત્વ, ઈતિહાસ અને આ વર્ષની થીમ
દર વર્ષે 22 એપ્રિલે પૃથ્વી દિવસ (Earth Day) સમગ્ર વિશ્વમાં પર્યાવરણીય જાગૃતિ અને સંરક્ષણ માટે મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસનો ઉદ્દેશ્ય છે લોકોમાં પૃથ્વીના સંરક્ષણ અને કુદરતી સ્ત્રોતોની જાળવણી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવી. 2025માં પૃથ્વી દિવસની થીમ છે – “આપણો ગ્રહ, આપણી પૃથ્વી (Planet vs. Plastics)”, જે પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ સામે સશક્ત અભિયાન તરફ ઈશારો કરે છે. 22 એપ્રિલે Earth Day કેમ મનાવવામાં આવે છે? પૃથ્વી દિવસની શરૂઆત 1970માં થઈ હતી જ્યારે અમેરિકાના શાંતિ કાર્યકર્તા જ્હોન મેકકોનેલે સૌથી પહેલા પૃથ્વીને સમર્પિત દિવસ ઉજવવાનો પ્રસ્તાવ યુનેસ્કો સમિતિમાં મુક્યો હતો. ત્યારબાદ 22 એપ્રિલ, 1970ના રોજ અમેરિકામાં પ્રથમ પૃથ્વી દિવસ ઉજવાયો. 1990માં, ડેનિસ હેઝે આ દિવસને વૈશ્વિક સ્તરે ઉજવવા માટે આગળ વધ્યા અને 141 દેશોએ તેમાં ભાગ લીધો. ત્યારબાદ, દરેક વર્ષે…
