છોટાઉદેપુરના નસવાડીમાં નકલી જાતિના પ્રમાણપત્રનું કૌભાંડ: માત્ર ₹500માં ST સર્ટિફિકેટ બનાવાતું હોવાનો આરોપ

છોટાઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી તાલુકામાં નકલી જાતિના પ્રમાણપત્ર બનાવવાના કથિત કૌભાંડનો પર્દાફાશ થતાં વહીવટી તંત્રમાં ચકચાર મચી છે. પ્રાથમિક માહિતી મુજબ માત્ર ₹500માં નકલી જાતિનો દાખલો બનાવી આપવામાં આવતો હોવાનો આરોપ સામે આવ્યો છે. મામલતદાર કચેરી સુધી મામલો પહોંચ્યા બાદ નસવાડી મામલતદારે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. હવે પોલીસ તપાસમાં આ કથિત ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ પાછળ કેટલા લોકો સંડોવાયેલા છે અને અત્યાર સુધીમાં કેટલા પ્રમાણપત્રો તૈયાર કરાયા છે તે બહાર આવવાની શક્યતા છે.

નસવાડીમાં સામે આવેલા આ બનાવે સરકારી દસ્તાવેજોની વિશ્વસનીયતા અને પ્રમાણપત્ર મેળવવાની પ્રક્રિયા સામે પણ ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. ખાસ કરીને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST)ના પ્રમાણપત્રો શિક્ષણ, સરકારી નોકરી અને વિવિધ સરકારી યોજનાઓમાં અનામતના લાભ સાથે જોડાયેલા હોવાથી આવા દસ્તાવેજોની નકલી બનાવટ ગંભીર બાબત બની શકે છે.

અસલી પ્રમાણપત્ર સ્કેન કરી નકલ બનાવ્યાનો આરોપ

પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવેલી માહિતી મુજબ, કથિત રીતે અસલી જાતિના પ્રમાણપત્રને સ્કેન કરીને તેની નકલ તૈયાર કરવામાં આવતી હતી. ત્યારબાદ જરૂરી વિગતોમાં ફેરફાર કરીને તેને નકલી પ્રમાણપત્ર તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતું હોવાનો આરોપ છે.

નસવાડીના જ એક વ્યક્તિને નકલી અનુસૂચિત જનજાતિ (ST)નું પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવ્યું હોવાનું સામે આવ્યા બાદ સમગ્ર મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. મામલતદાર કચેરીમાં પ્રમાણપત્ર મેળવવામાં વિલંબ થતો હોવાના કારણે સંબંધિત વ્યક્તિએ નકલી પ્રમાણપત્ર બનાવડાવ્યું હોવાની પ્રાથમિક માહિતી સામે આવી છે.

જોકે, આ તમામ બાબતો હાલ પોલીસ તપાસનો વિષય છે. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ નકલી પ્રમાણપત્ર બનાવનાર અને તેનો ઉપયોગ કરનાર વ્યક્તિઓની ભૂમિકા અંગે સ્પષ્ટ ચિત્ર સામે આવશે.

નસવાડીમાં જ ઓફિસ ખોલીને ચાલતું હતું કામ?

આ કથિત કૌભાંડમાં સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે નકલી પ્રમાણપત્ર બનાવવાનું કામ બહારના કોઈ ગુપ્ત સ્થળેથી નહીં પરંતુ નસવાડી ટાઉનમાં જ ઓફિસ ખોલીને કરવામાં આવતું હોવાની માહિતી સામે આવી છે.

જો તપાસમાં આ વાત સાચી સાબિત થાય તો પ્રશ્ન એ ઊભો થશે કે લાંબા સમય સુધી આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ વહીવટી તંત્રની નજરથી કેવી રીતે દૂર રહી? આ ઓફિસમાં કોણ લોકો આવતા હતા, પ્રમાણપત્ર તૈયાર કરવા માટે કઈ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થતો હતો અને સરકારી દસ્તાવેજોના નમૂના અથવા વિગતો ક્યાંથી મેળવવામાં આવતી હતી તે અંગે પણ તપાસ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

માત્ર ₹500માં પ્રમાણપત્ર?

આ મામલામાં માત્ર ₹500માં નકલી જાતિ પ્રમાણપત્ર તૈયાર કરી આપવાનો આરોપ પણ ચર્ચામાં છે. જો તપાસમાં આ રકમ અને વ્યવસ્થિત રીતે નકલી પ્રમાણપત્ર બનાવવાની વાત સાબિત થાય, તો તે એક સંગઠિત ગેરકાયદેસર નેટવર્ક તરફ ઈશારો કરી શકે છે.

પોલીસ હવે એ દિશામાં તપાસ કરી શકે છે કે આ કામ માત્ર એક વ્યક્તિ પૂરતું મર્યાદિત હતું કે પછી તેમાં અન્ય લોકો, દસ્તાવેજ તૈયાર કરનારા, મધ્યસ્થીઓ અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિઓની પણ ભૂમિકા હતી.

કેટલા નકલી દાખલા બન્યા? પોલીસ તપાસમાં ખુલશે

મામલો સામે આવ્યા બાદ સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે અત્યાર સુધીમાં કેટલા નકલી જાતિના પ્રમાણપત્ર બનાવવામાં આવ્યા છે. જો એક વ્યક્તિને નકલી પ્રમાણપત્ર મળ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે, તો શું આવા વધુ પ્રમાણપત્રો પણ બનાવવામાં આવ્યા છે કે કેમ તેની તપાસ જરૂરી બની છે.

પોલીસ કથિત ઓફિસમાંથી મળેલા દસ્તાવેજો, કમ્પ્યુટર, પ્રિન્ટર, સ્કેનર, ડિજિટલ ફાઇલો અને અન્ય સામગ્રીની તપાસ કરી શકે છે. અગાઉ બનાવાયેલા પ્રમાણપત્રોના રેકોર્ડ અથવા અન્ય અરજદારોની વિગતો મળી આવે તો સમગ્ર નેટવર્કનો પર્દાફાશ થઈ શકે છે.

જાતિના પ્રમાણપત્રની સરકારી પ્રક્રિયા શું છે?

ગુજરાતમાં SC/ST સહિતના જાતિ પ્રમાણપત્ર માટે સત્તાવાર પ્રક્રિયા ઉપલબ્ધ છે. છોટાઉદેપુર જિલ્લા વહીવટીતંત્રની વેબસાઇટ મુજબ જાતિ પ્રમાણપત્ર માટે ઓનલાઇન અરજી ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ મારફતે કરી શકાય છે અને સંબંધિત મામલતદાર કચેરી તથા જન સેવા કેન્દ્રો દ્વારા આ સેવા આપવામાં આવે છે.

આથી પ્રમાણપત્ર મેળવવામાં વિલંબ થાય તો પણ નાગરિકોએ નકલી દસ્તાવેજ બનાવવાની જગ્યાએ સત્તાવાર પ્રક્રિયાનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ. ખોટા દસ્તાવેજનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં ગંભીર કાનૂની મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.

અનામતના લાભ પર પણ અસર

જાતિ પ્રમાણપત્રના આધારે સરકારી નોકરી, શૈક્ષણિક પ્રવેશ અને અન્ય સરકારી લાભોમાં અનામતનો લાભ આપવામાં આવે છે. તેથી નકલી પ્રમાણપત્ર બનાવવાની પ્રવૃત્તિ માત્ર એક દસ્તાવેજની છેતરપિંડી પૂરતી મર્યાદિત રહેતી નથી. તે ખરેખર જે લોકો અનામત માટે પાત્ર છે તેમના હકોને પણ અસર કરી શકે છે.

છોટાઉદેપુરમાં અગાઉ પણ જાતિ પ્રમાણપત્રની ચકાસણીને લઈને વિવાદો સામે આવ્યા છે. તાજેતરમાં ગુજરાત હાઇકોર્ટ સમક્ષ આવેલા એક કેસમાં સ્ક્રુટિની કમિટીએ એક વ્યક્તિનું ST પ્રમાણપત્ર રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો, જે દર્શાવે છે કે જાતિ પ્રમાણપત્રોની ચકાસણી અને માન્યતા ગંભીર વહીવટી પ્રક્રિયા છે.

હવે પોલીસ તપાસ પર સૌની નજર

નસવાડીના મામલતદાર દ્વારા પોલીસ ફરિયાદ કરવામાં આવ્યા બાદ હવે તપાસ આગળ વધશે. નકલી પ્રમાણપત્ર કોણે બનાવ્યું, કોના માટે બનાવ્યું, કેટલા રૂપિયા લેવામાં આવ્યા, અત્યાર સુધીમાં કેટલા પ્રમાણપત્રો બનાવાયા અને આ પ્રવૃત્તિમાં અન્ય કેટલા લોકો સંડોવાયેલા છે—આ તમામ સવાલોના જવાબ તપાસ દરમિયાન સામે આવી શકે છે.

હાલમાં ₹500માં નકલી ST પ્રમાણપત્ર બનાવવાની વાત સહિતના આરોપોની સત્તાવાર તપાસ ચાલી રહી છે. તેથી પોલીસ તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી આરોપોને અંતિમ સત્ય તરીકે નહીં પરંતુ પ્રાથમિક માહિતી અને ફરિયાદમાં સામે આવેલા આક્ષેપો તરીકે જોવું જરૂરી છે.

આ કથિત કૌભાંડનો વ્યાપ જો મોટો હોવાનું બહાર આવશે તો નસવાડી ઉપરાંત છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં જાતિ પ્રમાણપત્રોની વધુ વ્યાપક ચકાસણી કરવાની જરૂર પડી શકે છે. હવે પોલીસ અને વહીવટી તંત્રની તપાસથી જ સ્પષ્ટ થશે કે આ માત્ર એક બનાવ હતો કે તેની પાછળ ખરેખર મોટું નેટવર્ક કાર્યરત હતું.

 

• us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276