Bindia
રશિયામાં સ્વતંત્ર પત્રકારત્વ માટે હાલની પરિસ્થિતિ વધુ દુઃખદ બની છે. મંગળવારે રશિયન કોર્ટે ચાર જાણીતા અને નિષ્પક્ષ પત્રકારોને ‘ઉગ્રવાદ’ના આરોપમાં દોષિત ઠેરવ્યા બાદ પાંચ વર્ષ અને છ મહિનાની જેલસજા ફટકારી. આ ચારેય પત્રકારો પર રાષ્ટ્રપતિ પુતિનના વિરોધી નેતા એલેક્સી નવલનીના પ્રતિબંધિત ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી સંગઠન સાથે સંકળાયેલા હોવાનો આરોપ મૂકાયો હતો.
આરોપ શું છે?
ચારેય પત્રકારો – એન્ટોનીના ફેવર્સ્કાયા, ક્રિસ્ટાન્ટિન ગેબોવ, સેર્ગેઈ કારેલિન, અને આર્ટીઓમ ક્રિગર પર એવો આરોપ છે કે તેઓ નવલનીના સંગઠન માટે કાર્ય કરી રહ્યા હતા, જે રશિયન સરકારે 2021માં “ઉગ્રવાદી સંગઠન” જાહેર કર્યું હતું. કોર્ટની કાર્યવાહી બંધ દરવાજા પાછળ થઈ હતી, જેમાં અરજદારો કે પત્રકારોને સાર્વજનિક રીતે બચાવવાનો અવસર પણ મળ્યો નહોતો. પત્રકારોએ પોતાની નિર્દોષતા જાળવી રાખી અને દલીલ કરી કે તેઓ માત્ર “પત્રકાર તરીકે પોતાનું કામ કરી રહ્યા હતા”.
પત્રકારોની પ્રતિક્રિયા
ફેવર્સ્કાયાએ જાહેર કરેલું કે તે નવાલની સાથે જેલમાં થયેલા દુર્વ્યવહાર પર અહેવાલ આપવાને લીધે તેમને નિશાન બનાવવામાં આવી છે.
આર્ટીઓમ ક્રિગરએ જણાવ્યું: “હું ફક્ત એક પ્રામાણિક પત્રકાર છું, અને દેશપ્રેમથી જ કામ કરતો રહ્યો છું. મને મારા સત્યપરક કામ માટે ઉગ્રવાદી જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.”
ગેબોવએ તીખા શબ્દોમાં કહ્યું: “અમે હવે એવા દેશમાં રહીએ છીએ જ્યાં પત્રકારત્વને ઉગ્રવાદ ગણવામાં આવે છે.”
કારેલિનએ જણાવ્યું કે તેઓએ “પોપ્યુલર પોલિટિક્સ” નામની યુટ્યુબ ચેનલ માટે ઈન્ટરવ્યૂ લીધા હતા, જેને હજુ સુધી કોઈ ઉગ્રવાદી તગત આપી નથી.
પત્રકારોનું બેકગ્રાઉન્ડ:
| નામ | ભૂમિકા | સંસ્થા |
|---|---|---|
| એન્ટોનીના ફેવર્સ્કાયા | રિપોર્ટર | SotaVision (સ્વતંત્ર મીડિયા) |
| આર્ટીઓમ ક્રિગર | વિડીયો પત્રકાર | SotaVision |
| ક્રિસ્ટાન્ટિન ગેબોવ | ફ્રીલાન્સ પ્રોડ્યુસર | Reuters સહિત |
| સેર્ગેઈ કારેલિન | વિડીયો પત્રકાર | Associated Press સહિત |
ન્યાય કે રાજકીય દમન?
વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ, રશિયામાં પત્રકારો પર “ઉગ્રવાદ”ના કેસ દાયકાઓથી સરકારના અવાજ વિરુદ્ધ વાપરાતા શસ્ત્ર બની ગયા છે.
ફેબ્રુઆરી 2022 પછી, જ્યારે રશિયાએ યુક્રેન પર ચડાઈ કરી, ત્યારથી વિપક્ષી નેતાઓ, પત્રકારો અને માનવાધિકાર કાર્યકરો સામે કેસ અને ધરપકડનો સિલસિલો વધી ગયો છે. એલર્ટસ અને માનવાધિકાર સંગઠનો કહે છે કે “આ સરકાર દ્વારા અવાજ દબાવવાની અને લોકોમાં ભય ફેલાવવાની રણનીતિ છે.”
