Bindia
હિન્દુ ધર્મમાં મકર સંક્રાંતિનું વિશેષ મહત્વ છે. આ વર્ષે મકર સંક્રાંતિ વધુ પુણ્યપ્રદ માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે અનેક વર્ષો બાદ ષટતિલા એકાદશી અને મકર સંક્રાંતિનો શુભ સંયોગ રચાઈ રહ્યો છે. સાથે જ સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ અને અમૃત સિદ્ધિ યોગ પણ આ દિવસની ધાર્મિક મહત્તા વધારી રહ્યા છે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, આ સંયોગમાં કરેલું સ્નાન અને દાન અનેક ગણું ફળ આપે છે.
મકર સંક્રાંતિનું ધાર્મિક મહત્વ
શાસ્ત્રોમાં કહેવામાં આવ્યું છે – “ઉત્તરાયણં દેવયાનં, દક્ષિણાયનં પિતૃયાનમ્”. મકર સંક્રાંતિ અયન સંક્રાંતિ હોવાથી તેને અન્ય સંક્રાંતિઓ કરતાં વિશેષ માનવામાં આવે છે. સામાન્ય સંક્રાંતિમાં આઠ ઘડી પહેલાં અને પછીનો સમય પુણ્યકાળ ગણાય છે, પરંતુ મકર સંક્રાંતિમાં 40 ઘડી પહેલાંથી જ પુણ્યકાળ શરૂ થાય છે, તેથી પ્રાતઃકાળથી સ્નાન-દાન કરવું શાસ્ત્રસંમતિ માનવામાં આવે છે.
સૂર્યનું ગોચર અને શુભ દિવસ
આ વર્ષે 14 જાન્યુઆરીએ સૂર્ય મકર રાશીમાં પ્રવેશ કરશે, અને તે દિવસે મકર સંક્રાંતિ ઉજવાશે. ધાર્મિક માન્યતાઓ મુજબ 14 અને 15 જાન્યુઆરી બંને દિવસ સ્નાન, દાન અને પૂજા માટે શુભ ગણાય છે. ખાસ કરીને બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં કરેલું સ્નાન પાપનાશક અને પુણ્યવર્ધક માનવામાં આવે છે.
આ દિવસે સૂર્ય અને શુક્રની યુતિ પણ રચાઈ રહી છે, જેનાથી આરોગ્ય, સમૃદ્ધિ અને સુખમાં વૃદ્ધિ થવાની માન્યતા છે.
મકર સંક્રાંતિના શુભ મુહૂર્ત
– બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 5:27 થી 6:21
– ગોધુલી મુહૂર્ત: સાંજે 5:43 થી 6:10
– સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ અને અમૃત સિદ્ધિ યોગ: સવારે 7:15 થી બપોરે 3:03 (15 જાન્યુઆરી)
સ્નાન અને દાનનું મહત્વ
મકર સંક્રાંતિના દિવસે પવિત્ર નદીમાં અથવા ઘરમાં જ ગંગાજળ મિશ્રિત પાણીથી સ્નાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. સ્નાન બાદ સૂર્ય દેવની ઉપાસના વિશેષ ફળદાયી ગણાય છે.
આ દિવસે:
– તિલ અને ગોળનું દાન અને સેવન
– અનાજ, વસ્ત્ર અને દાન
– ગૌશાળામાં ગાયને ચારો અથવા દાન
– કરવાથી પિતૃદોષ અને ગ્રહદોષમાં શાંતિ મળે છે. માન્યતા છે કે મકર સંક્રાંતિ પર કરેલું દાન આખા વર્ષ સુધી શુભ ફળ આપે છે.
મકર સંક્રાંતિની પૂજા વિધિ
– બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં વહેલા ઉઠીને ગંગાજળ ભેળવેલા પાણીથી સ્નાન કરો
– ભગવાન ગણેશનું સ્મરણ કરો
– તાંબાના વાસણમાં પાણી, લાલ ફૂલો, લાલ સિંદૂર, ગોળ, અખંડ ચોખા અને કાળા તલ ઉમેરો
– ઉગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય અર્પણ કરો
– અર્ઘ્ય આપતી વખતે સૂર્ય મંત્ર અને ગાયત્રી મંત્રનો પાઠ કરો
– પાણીના પ્રવાહ દ્વારા સૂર્ય ભગવાનના દર્શન કરો
– ઘીનો દીવો અથવા ધૂપ અર્પણ કરી ત્રણ વખત પરિક્રમા કરો
– અંતે ભોજન પછી ક્ષમા માટે પ્રાર્થના કરો
સૂર્ય મંત્ર
ૐ સૂર્યાય નમઃ
ૐ ભાસ્કરાય નમઃ
ૐ આદિત્યાય નમઃ
Disclaimer: આ લેખમાં ધર્મ, શાસ્ત્ર અને વાસ્તુશાસ્ત્ર સંબંધિત જાણકારી વિવિધ સ્ત્રોતો અને લોકપ્રચલિત માન્યતાઓના આધારે રજૂ કરવામાં આવી છે. આ માહિતીનો ઉદ્દેશ માત્ર જ્ઞાનવર્ધન અને માહિતિ આપવાનો છે. આને અંતિમ સત્ય માનીને અનુસરતા પહેલાં સંબંધિત ક્ષેત્રના જાણકારોની સલાહ અવશ્ય લેવી.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
