ચૈત્ર નવરાત્રી 2026 : પ્રથમ દિવસ: માં શૈલપુત્રી પૂજા વિધિ, ઘટસ્થાપના અને મહત્વ 

19 માર્ચ, ગુરુવારથી ચૈત્ર નવરાત્રીની શરૂઆત થઈ રહી છે. નવરાત્રીના પ્રથમ દિવસે ઘરો અને મંદિરોમાં વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ જ દિવસે ઘટસ્થાપના એટલે કે કલશ સ્થાપનાનું શુભ કાર્ય કરવામાં આવે છે. માન્યતા મુજબ, કલશ સ્થાપના સાથે જ માતા દુર્ગાનું ઘરમાં આગમન થાય છે અને નવ દિવસ સુધી તેમની વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે.

નવરાત્રીનો પ્રથમ દિવસ મા શૈલપુત્રીને સમર્પિત છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, મા શૈલપુત્રી પર્વતરાજપુત્ર હિમાલયની પુત્રી છે, તેથી તેમને શૈલપુત્રી કહેવામાં આવે છે. તેમનો સ્વભાવ અત્યંત શાંત અને દિવ્ય માનવામાં આવે છે. તેમનું વાહન વૃષભ (બળદ) છે. માતાના એક હાથમાં ત્રિશૂલ અને બીજા હાથમાં કમળનું ફૂલ હોય છે. ભક્તો આ દિવસે સંપૂર્ણ વિધિ-વિધાન સાથે માતાની પૂજા કરે છે અને સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે. માનવામાં આવે છે કે સચ્ચા મનથી મા શૈલપુત્રીની આરાધના કરવાથી જીવનમાં સાહસ, આત્મવિશ્વાસ અને સકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર થાય છે અને દુઃખ-કષ્ટો દૂર થાય છે.

નવરાત્રીના પહેલા દિવસે કલશ સ્થાપનાનો વિશેષ મહત્ત્વ છે.

વિધિ:-

વહેલી સવારે સ્નાન કરીને શુદ્ધ વસ્ત્ર પહેરો

પૂજા સ્થળે લાલ કપડું પાથરો

માટીના વાસણમાં જવાર/ઘઉં વાવો

તાંબાના/માટીના કલશમાં પાણી

તેમાં ગંગાજળ, સિક્કો અને સુપારી મૂકો

કલશના મોઢા પર નાળિયેર અને આમના પાન મૂકો

કલશની બાજુમાં માતાજીની મૂર્તિ અથવા ફોટો સ્થાપિત કરો

ભોગ

ઘીથી બનેલી વસ્તુઓ અથવા શુદ્ધ ઘીનો ભોગ
ફળો અને મીઠાઈ પણ ચઢાવી શકાય

શૈલપુત્રી માતાનો રંગ

પ્રથમ દિવસે પીળો અથવા સફેદ રંગ શુભ માનવામાં આવે છે

મંત્ર

ૐ દેવી શૈલપુત્ર્યૈ નમઃ

માં શૈલપુત્રી બીજ મંત્ર

“યા દેવી સર્વભૂતેષુ માં શૈલપુત્રી રૂપેણ સંસ્થિતા।
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ॥”

માં શૈલપુત્રીની કથા (સારાંશ)

પૂર્વ જન્મમાં માં શૈલપુત્રી સતી તરીકે જન્મી હતી અને ભગવાન શિવની પત્ની હતી.
પિતાના યજ્ઞમાં અપમાન થતા સતીદેવે યજ્ઞ અગ્નિમાં પોતાનો દેહ ત્યાગ કર્યો.
પછી તેઓ હિમાલયના ઘરમાં શૈલપુત્રી રૂપે જન્મ્યા અને ફરીથી ભગવાન શિવને પતિરૂપે પ્રાપ્ત કર્યા.

માં શૈલપુત્રી પૂજા વિધિ મહત્વ

માં શૈલપુત્રીની આરાધનાથી:

જીવનમાં આત્મવિશ્વાસ વધે

માનસિક શાંતિ મળે

નકારાત્મકતા દૂર થાય