ભારત–અમેરિકા વચ્ચે ઐતિહાસિક વેપાર સમજૂતી: ટ્રમ્પ–મોદીના નેતૃત્વમાં ‘વચગાળાના કરાર’નું એલાન

ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકા વચ્ચે વેપાર ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક અને વ્યૂહાત્મક સિદ્ધિ નોંધાઈ છે. બંને દેશોએ પરસ્પર લાભ અને સંતુલિત વેપાર સંબંધોને નવી દિશા આપતા એક માળખાગત ‘વચગાળાના કરાર’ (Interim Trade Agreement) પર પહોંચવાની જાહેરાત કરી છે. આ કરાર 13 ફેબ્રુઆરી, 2025ના રોજ અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ જે. ટ્રમ્પ અને ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીના નેતૃત્વમાં શરૂ થયેલી દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (BTA) વાટાઘાટોનું મહત્વપૂર્ણ પરિણામ છે.

આ કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો વચ્ચે મજબૂત સપ્લાય ચેઈન વિકસાવવાનો, સમાન બજાર પ્રવેશ સુનિશ્ચિત કરવાનો અને વેપારમાં અવરોધો ઘટાડવાનો છે. તેને ભારત–અમેરિકા સંબંધોમાં વિશ્વાસ અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનું પ્રતીક ગણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીની પ્રતિક્રિયા
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પર આ કરારને ભારત અને અમેરિકા માટે ‘શુભ સમાચાર’ ગણાવ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ સમજૂતી ભારતના ખેડૂતો, MSMEs, સ્ટાર્ટઅપ્સ, ઉદ્યોગસાહસિકો અને માછીમારો માટે નવી તકો ઊભી કરશે તથા ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અભિયાનને વધુ વેગ આપશે. સાથે જ તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ કરાર મહિલાઓ અને યુવાનો માટે મોટા પાયે રોજગારીનું સર્જન કરશે અને ‘વિકસિત ભારત’ના સંકલ્પને સાકાર કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. વડાપ્રધાને પ્રમુખ ટ્રમ્પની પ્રતિબદ્ધતા બદલ તેમનો આભાર પણ વ્યક્ત કર્યો હતો.

કરારની મુખ્ય શરતો

– વચગાળાના કરાર હેઠળ બંને દેશોએ ટેરિફ અને બજાર પ્રવેશ અંગે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધા છે.

– ભારતની પ્રતિબદ્ધતા: ભારત અમેરિકાના ઔદ્યોગિક માલસામાન અને પસંદગીના કૃષિ ઉત્પાદનો પરના ટેરિફમાં ઘટાડો અથવા સંપૂર્ણ નાબૂદી કરશે. તેમાં પશુ આહાર, ડ્રાય ફ્રૂટ્સ, તાજા તથા પ્રોસેસ્ડ ફળો, સોયાબીન તેલ, વાઇન અને સ્પિરિટ્સનો સમાવેશ થાય છે.

– અમેરિકાની રાહત: અમેરિકા એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર 14257 હેઠળ ભારતીય ઉત્પાદનો પર 18 ટકા ટેરિફ લાગુ કરશે, જેના કારણે કાપડ, વસ્ત્રો, ચામડાની વસ્તુઓ, ફૂટવેર, પ્લાસ્ટિક, રબર, ઓર્ગેનિક કેમિકલ્સ અને હસ્તકલા ઉદ્યોગને લાભ મળશે.

– ભવિષ્યની છૂટછાટ: વચગાળાના કરારના સફળ અમલ બાદ, અમેરિકા જેનરિક ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, રત્નો, હીરા અને એરક્રાફ્ટ પાર્ટ્સ પરથી પણ ટેરિફ દૂર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરશે.

500 અબજ ડોલરનો મહા વેપાર
આ કરારની એક મહત્વપૂર્ણ કડી તરીકે ભારત આગામી પાંચ વર્ષમાં અમેરિકા પાસેથી અંદાજે 500 અબજ ડોલરની ખરીદી કરશે. આમાં ઉર્જા ઉત્પાદનો, વિમાન અને તેના સ્પેરપાર્ટ્સ, કિંમતી ધાતુઓ તથા કોકિંગ કોલનો સમાવેશ થશે. ઉપરાંત, GPUs, ડેટા સેન્ટર્સ અને અદ્યતન ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે પણ બંને દેશો વચ્ચે સહયોગ અને વેપાર વધશે.

બિન-ટેરિફ અવરોધો પર સહમતિ
બંને દેશો વેપારમાં અવરોધરૂપ બિન-ટેરિફ મુદ્દાઓ, જેમ કે તબીબી ઉપકરણોની લાયસન્સિંગ પ્રક્રિયા અને કૃષિ ધોરણો અંગે ચર્ચા કરી ઉકેલ લાવવા સંમત થયા છે. સાથે જ ‘રૂલ્સ ઓફ ઓરિજિન’ લાગુ કરીને કરારનો લાભ માત્ર ભારત અને અમેરિકાને જ મળે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.

Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP  https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram:  bindia.in