Bindia
દેશભરમાં ચોમાસાની સ્થિતિને લઈને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. ખાનગી હવામાન એજન્સી સ્કાયમેટ વેધરે 2026ના દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસા અંગે પોતાની આગાહીમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. સ્કાયમેટે હવે સમગ્ર ચોમાસા દરમિયાન વરસાદ લાંબા ગાળાની સરેરાશ એટલે કે LPAના માત્ર 85 ટકા રહેવાની આગાહી કરી છે. સાથે જ દેશવ્યાપી દુષ્કાળની સંભાવના 70 ટકા સુધી હોવાનું જણાવ્યું છે.
આગાહી મુજબ ચોમાસાની બાકીની સિઝનમાં વરસાદનું વિતરણ પણ અસમાન રહી શકે છે. એટલે કે કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ પડી શકે છે, જ્યારે અન્ય વિસ્તારોમાં લાંબા સમય સુધી વરસાદની ઘટ જોવા મળી શકે છે. આ સ્થિતિ ખેતી, પાણીના જથ્થા અને આગામી રવિ સિઝન માટે ચિંતાનું કારણ બની શકે છે.
સ્કાયમેટે કેમ ઘટાડ્યું વરસાદનું અનુમાન?
સ્કાયમેટના જણાવ્યા અનુસાર પ્રશાંત મહાસાગરમાં અલ નીનોની સ્થિતિ વધુ મજબૂત બની રહી છે. અલ નીનો સામાન્ય રીતે ભારતના ચોમાસા પર નકારાત્મક અસર કરનારા મહત્વપૂર્ણ હવામાન પરિબળોમાંનું એક છે. તેની સાથે ઇન્ડિયન ઓશન ડાઇપોલ એટલે કે IODની સ્થિતિ પણ ચોમાસા માટે અનુકૂળ ન રહેવાની શક્યતા છે.
આ પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને સ્કાયમેટે અગાઉના 94 ટકા LPAના અંદાજની સરખામણીએ હવે 85 ટકા LPAનો નવો અંદાજ જાહેર કર્યો છે. એજન્સીએ દુષ્કાળની સંભાવના પણ વધારીને 70 ટકા કરી છે.
ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં વધુ ચિંતા
ચોમાસાની બાકીની સિઝન માટે પણ આગાહી ચિંતાજનક છે. સ્કાયમેટના નવા અંદાજ મુજબ ઓગસ્ટમાં વરસાદ LPAના આશરે 84 ટકા અને સપ્ટેમ્બરમાં માત્ર 80 ટકા રહેવાની શક્યતા છે. બંને મહિનામાં વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો રહેવાની સંભાવના 70 ટકા હોવાનું જણાવાયું છે.
સ્કાયમેટના જણાવ્યા અનુસાર ઓગસ્ટના અંત સુધી વરસાદમાં આશરે 16 ટકાની ઘટ રહી શકે છે, જ્યારે સપ્ટેમ્બરમાં વરસાદ LPA કરતાં લગભગ 20 ટકા ઓછો રહેવાની શક્યતા છે. અલ નીનો સપ્ટેમ્બર દરમિયાન વધુ મજબૂત થવાની શક્યતાને કારણે વરસાદની સ્થિતિ વધુ પડકારજનક બની શકે છે.
અત્યાર સુધી પણ વરસાદમાં ઘટ
દેશમાં ચોમાસાની શરૂઆતથી જ વરસાદનો આંકડો સામાન્ય કરતાં નીચે રહ્યો છે. સ્કાયમેટના આંકડા પ્રમાણે 1 જૂનથી જુલાઈના અંત સુધી દેશવ્યાપી વરસાદ લાંબા ગાળાની સરેરાશ કરતાં આશરે 13 ટકા ઓછો રહ્યો હતો. જૂનમાં ચોમાસાની ગતિ ખાસ નબળી રહી હતી, જોકે જુલાઈના બીજા ભાગમાં વરસાદની સ્થિતિમાં થોડો સુધારો જોવા મળ્યો હતો.
આ ઘટ માત્ર એક-બે વિસ્તારો પૂરતી મર્યાદિત નથી. દેશના વિવિધ હવામાન વિભાગોમાં વરસાદનું વિતરણ અસમાન જોવા મળી રહ્યું છે. તેથી કુલ રાષ્ટ્રીય વરસાદનો આંકડો અને સ્થાનિક સ્તરે વરસાદની સ્થિતિ વચ્ચે મોટો તફાવત જોવા મળી શકે છે.
IMDનું અનુમાન પણ સામાન્યથી ઓછા વરસાદનું
ભારતીય હવામાન વિભાગ એટલે કે IMDએ પણ 2026ના ચોમાસા માટે સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદની આગાહી કરી છે. IMDના સુધારેલા અંદાજ મુજબ સમગ્ર સિઝન દરમિયાન વરસાદ LPAના આશરે 90 ટકા રહેવાની શક્યતા છે. આમ, સરકારી હવામાન એજન્સી અને ખાનગી હવામાન એજન્સી બંનેના અનુમાનમાં આ વર્ષે સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
જોકે સ્કાયમેટનું 85 ટકા LPAનું અનુમાન IMDના 90 ટકાના અંદાજ કરતાં વધુ નિરાશાવાદી છે. બંને આગાહીઓમાં તફાવત હોવા છતાં ચોમાસું નબળું રહેવાની બાબતમાં બંને તરફથી ચેતવણી મળી રહી છે.
ખેતી પર પડી શકે છે સીધી અસર
ભારતમાં ખેતી માટે ચોમાસું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને વરસાદ આધારિત ખેતી કરતા ખેડૂતો માટે ચોમાસાની સમયસર અને પૂરતી આવક ખૂબ જરૂરી છે. વરસાદમાં લાંબી ઘટ રહે તો ખરીફ પાકના ઉત્પાદન પર અસર પડી શકે છે.
ખાસ કરીને કઠોળ, તેલીબિયાં અને અન્ય ખરીફ પાક માટે વરસાદનું યોગ્ય સમયે મળવું જરૂરી છે. અલ નીનોના કારણે વરસાદ અનિયમિત રહે તો પાકની વૃદ્ધિ અને ઉત્પાદન બંને પર અસર થઈ શકે છે. ક્રિસિલના વિશ્લેષણ મુજબ 2026માં અલ નીનો ભારતના કૃષિ ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ જોખમ બની શકે છે અને દેશના ઘણા વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદની શક્યતા છે.
પાણીના જથ્થા પર પણ નજર
ચોમાસામાં ઓછો વરસાદ માત્ર ખેડૂતો માટે જ નહીં, પરંતુ પીવાના પાણી અને જળાશયોની સ્થિતિ માટે પણ પડકાર ઊભો કરી શકે છે. વરસાદની ઘટ લાંબી ચાલે તો ડેમ, જળાશયો અને ભૂગર્ભ જળના સ્તર પર તેની અસર પડી શકે છે.
સારી વાત એ છે કે 2026ની શરૂઆતમાં દેશના જળાશયોમાં પાણીનો જથ્થો સામાન્ય કરતાં ઉપર હતો, જેના કારણે ખરીફ સિઝનની શરૂઆતમાં કેટલીક રાહત મળી હતી. જોકે ચોમાસાની બાકીની સિઝનમાં વરસાદ ઓછો રહે તો આગળના મહિનાઓ માટે પાણી વ્યવસ્થાપન મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
હવે વરસાદના વિતરણ પર રહેશે નજર
હાલની સ્થિતિમાં માત્ર કુલ વરસાદ કેટલો પડે છે તે જ નહીં, પરંતુ વરસાદ કયા વિસ્તારમાં અને કયા સમયે પડે છે તે પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. દેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ અને અન્ય વિસ્તારોમાં વરસાદની ઘટ હોય તો રાષ્ટ્રીય સરેરાશ સુધરી શકે છે, પરંતુ ખેડૂતો અને સ્થાનિક પાણી વ્યવસ્થા માટે મુશ્કેલી યથાવત રહી શકે છે.
આગામી સપ્તાહોમાં અલ નીનોની સ્થિતિ, મોન્સૂન ટ્રફ અને બંગાળની ખાડીમાં બનતી હવામાન પ્રણાલીઓ ચોમાસાની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. હાલ સ્કાયમેટની 70 ટકા દુષ્કાળ સંભાવનાની આગાહીએ ચિંતા વધારી છે, પરંતુ અંતિમ સ્થિતિ ચોમાસાની બાકીની સિઝનમાં વરસાદના વાસ્તવિક વિતરણ પર નિર્ભર રહેશે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
