ગુજરાતમાં PM-AJAY માટે મોટું પગલું: રાજ્ય કક્ષાએ PMUની સ્થાપના, અનુસૂચિત જાતિના સશક્તિકરણને મળશે નવી ગતિ
ગુજરાત સરકારે PM-AJAYના અસરકારક અમલ માટે રાજ્ય કક્ષાના Project Management Unit (PMU)ની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. જાણો યોજનાથી કોને અને કેવી રીતે લાભ મળશે.
ગુજરાત સરકારે અનુસૂચિત જાતિના લોકોના સામાજિક અને આર્થિક સશક્તિકરણ માટે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ રાજ્ય સરકારે **પ્રધાનમંત્રી અનુસૂચિત જાતિ અભ્યુદય યોજના (PM-AJAY)**ના અસરકારક અમલીકરણ માટે રાજ્ય કક્ષાએ **પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ યુનિટ (PMU)**ની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ નવી વ્યવસ્થાથી યોજનાના અમલીકરણ, મોનિટરિંગ, સંકલન અને મૂલ્યાંકનને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવામાં મદદ મળશે.
PM-AJAY માટે રાજ્ય કક્ષાએ PMUની રચના
કેન્દ્ર સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી માર્ગદર્શિકાના આધારે ગુજરાત સરકારે આ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા 6 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ PMUની સ્થાપના તથા તેની પસંદગી પ્રક્રિયા માટે ઉચ્ચ કક્ષાની સમિતિની રચના અંગે ઠરાવ કરવામાં આવ્યો હતો.રાજ્ય કક્ષાના PMUમાં State Social Justice Lead અને State Social Justice Coordinatorsનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. આ ટીમ PM-AJAY હેઠળ ચાલી રહેલી વિવિધ કામગીરીની પ્રગતિ પર નજર રાખશે અને યોજનાના અમલીકરણમાં આવતી સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે જરૂરી સંકલન કરશે.
PM-AJAY હેઠળ સરકાર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતા વિવિધ કાર્યક્રમો અને યોજનાઓનો લાભ યોગ્ય લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચે તે માટે અસરકારક મોનિટરિંગ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. PMU દ્વારા યોજનાની કામગીરીનું નિયમિત નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે.આ ઉપરાંત વિવિધ વિભાગો વચ્ચે સંકલન વધારવા, પ્રગતિના આંકડાઓનું મૂલ્યાંકન કરવા અને યોજનાના પરિણામોની સમીક્ષા કરવા માટે પણ PMU મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.આ વ્યવસ્થાથી સરકારને યોજનાના અમલીકરણમાં ક્યાં પ્રગતિ થઈ રહી છે અને ક્યાં સુધારાની જરૂર છે તેની વધુ સ્પષ્ટ માહિતી મળી શકશે.
અનુસૂચિત જાતિના લોકોને મળશે લાભ
PM-AJAYનો મુખ્ય હેતુ અનુસૂચિત જાતિના લોકોના સામાજિક-આર્થિક વિકાસ અને સશક્તિકરણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. રાજ્ય કક્ષાના PMUની સ્થાપનાથી યોજનાના વિવિધ કાર્યક્રમોની કામગીરી વધુ અસરકારક રીતે આગળ ધપાવી શકાશે.યોજનાના લાભાર્થીઓ સુધી સરકારી સહાય અને વિકાસલક્ષી યોજનાઓનો લાભ સમયસર પહોંચે તે માટે મોનિટરિંગ વ્યવસ્થા મજબૂત બનશે. પરિણામે સરકારી યોજનાઓને વધુ પરિણામલક્ષી બનાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
PMUની રચના માટે ગુજરાત સરકારે ઉચ્ચ કક્ષાની પસંદગી સમિતિ બનાવવાનો પણ નિર્ણય કર્યો છે. આ સમિતિમાં સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા વિભાગના સચિવ કક્ષાના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઉપરાંત અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ વિભાગના સંબંધિત અધિકારી અને ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલયના પ્રતિનિધિનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ વિભાગના નિયામકને સમિતિના સભ્ય સચિવની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. PMUના કર્મચારીઓની પસંદગી અને નિમણૂકની પ્રક્રિયા પણ આ સમિતિની દેખરેખ હેઠળ હાથ ધરવામાં આવશે.
કેન્દ્રની ગાઇડલાઇન પ્રમાણે ભરતી અને કામગીરી
રાજ્ય સરકારના ઠરાવ મુજબ PMUના કર્મચારીઓની સંખ્યા, શૈક્ષણિક લાયકાત, અનુભવ, માનદ વેતન, કાર્યકાળ અને સેવા શરતો કેન્દ્ર સરકારની 16 જૂન, 2026ની માર્ગદર્શિકા અનુસાર રહેશે.આ ઉપરાંત PM-AJAY અંગે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ભવિષ્યમાં જાહેર કરવામાં આવતી નવી માર્ગદર્શિકા અને સૂચનાઓનું પણ પાલન કરવામાં આવશે. આમ, ગુજરાતમાં PM-AJAYનું અમલીકરણ કેન્દ્રની નીતિઓ સાથે સુસંગત રીતે આગળ વધારવામાં આવશે.
PMUની સ્થાપનાથી રાજ્યના વહીવટી તંત્રને PM-AJAY સંબંધિત કામગીરી માટે એક સમર્પિત રાજ્ય કક્ષાનું માળખું મળશે. યોજનાની પ્રગતિ, વિવિધ વિભાગો વચ્ચે સંકલન અને કામગીરીના મૂલ્યાંકન માટે એક કેન્દ્રિત વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ થશે.તેના કારણે જવાબદારીઓ વધુ સ્પષ્ટ બનશે અને જો કોઈ કામગીરીમાં વિલંબ થાય અથવા કોઈ સમસ્યા ઊભી થાય તો તેના પર સમયસર ધ્યાન આપી શકાય તેવી વ્યવસ્થા ઊભી થશે.

સશક્ત મોનિટરિંગથી સશક્તિકરણ
ગુજરાત સરકારનો આ નિર્ણય માત્ર વહીવટી પ્રક્રિયાને મજબૂત કરવાનો નથી, પરંતુ અનુસૂચિત જાતિના નાગરિકોના સામાજિક અને આર્થિક સશક્તિકરણને વધુ અસરકારક બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.રાજ્ય કક્ષાએ PMU કાર્યરત થયા બાદ PM-AJAY હેઠળના કાર્યક્રમોની સતત સમીક્ષા, મોનિટરિંગ અને મૂલ્યાંકન શક્ય બનશે. પરિણામે યોજનાના ઉદ્દેશોને વધુ સારી રીતે હાંસલ કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
ગુજરાત સરકારે PM-AJAYના અસરકારક અમલ માટે રાજ્ય કક્ષાના Project Management Unitની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય કરીને અનુસૂચિત જાતિના વિકાસ માટે મહત્વનું પગલું ભર્યું છે. કેન્દ્ર સરકારની માર્ગદર્શિકા મુજબ રચાનાર આ PMU યોજનાના અમલીકરણથી લઈને મોનિટરિંગ અને મૂલ્યાંકન સુધીની કામગીરીને વધુ વ્યવસ્થિત બનાવશે.આ નવી વ્યવસ્થાથી યોજનાના લાભો યોગ્ય લાભાર્થીઓ સુધી વધુ અસરકારક રીતે પહોંચે, કામગીરીમાં પારદર્શિતા વધે અને અનુસૂચિત જાતિના લોકોના સામાજિક-આર્થિક સશક્તિકરણને નવી ગતિ મળે તેવી અપેક્ષા છે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276





