ગુજરાતમાં ગ્લુ ટ્રેપ પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ, ઉત્પાદન, વેચાણ અને ઉપયોગ કરનાર સામે થશે કડક કાર્યવાહી

ગુજરાત સરકારે પ્રાણી કલ્યાણ અને જીવદયાને પ્રાધાન્ય આપતા એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યના કૃષિ, ખેડૂત કલ્યાણ અને સહકાર વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા ઠરાવ મુજબ સમગ્ર ગુજરાતમાં ઉંદર તેમજ અન્ય નાના જીવોને પકડવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા **ગ્લુ ટ્રેપ (સ્ટીકી બોર્ડ્સ)**ના ઉત્પાદન, વેચાણ, સંગ્રહ, વિતરણ અને ઉપયોગ પર તાત્કાલિક અસરથી સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ આદેશનો ભંગ કરનાર વ્યક્તિઓ અને વેપારીઓ સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

સરકારના જણાવ્યા અનુસાર ગ્લુ ટ્રેપનો ઉપયોગ પ્રાણીઓ માટે અત્યંત ક્રૂર અને અમાનવીય માનવામાં આવે છે. આ કારણે રાજ્યમાં તેના ઉપયોગને રોકવા માટે કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. હવે કોઈપણ વેપારી ગ્લુ ટ્રેપનું વેચાણ અથવા સંગ્રહ કરી શકશે નહીં અને સામાન્ય નાગરિકો પણ તેનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં.

ગ્લુ ટ્રેપ શું છે અને તેના પર પ્રતિબંધ કેમ?

પ્રતિબંધ ગ્લુ ટ્રેપ એક પ્રકારનું સ્ટીકી બોર્ડ હોય છે, જેના પર અત્યંત મજબૂત અને લાંબા સમય સુધી ન સુકાતું કેમિકલ ગુંદર લગાવવામાં આવે છે. ઉંદર અથવા અન્ય નાના પ્રાણી તેના પર ચોંટતા જ પોતાને છોડાવી શકતા નથી. છૂટવાનો સતત પ્રયાસ કરતાં તેઓ ગંભીર રીતે ઈજાગ્રસ્ત થાય છે અને અંતે ભૂખ, તરસ, ગૂંગળામણ અથવા શારીરિક પીડાને કારણે મૃત્યુ પામે છે.

પ્રાણી કલ્યાણ સાથે સંકળાયેલી સંસ્થાઓ લાંબા સમયથી ગ્લુ ટ્રેપ પર પ્રતિબંધની માંગ કરી રહી હતી. તેમનું કહેવું છે કે આ પદ્ધતિમાં પ્રાણીઓને તરત મોત આવતું નથી, પરંતુ લાંબા સમય સુધી અસહ્ય યાતના ભોગવવી પડે છે. સરકારનું પણ માનવું છે કે આવી પદ્ધતિ માનવતાના સિદ્ધાંતો અને પ્રાણી કલ્યાણના કાયદાઓની ભાવનાની વિરુદ્ધ છે.

ગુજરાતમાં પ્રાણી ક્રૂરતા કાયદાનો ભંગ

સરકારના ઠરાવમાં જણાવાયું છે કે ગ્લુ ટ્રેપનો ઉપયોગ પ્રિવેન્શન ઓફ ક્રુઅલ્ટી ટુ એનિમલ્સ એક્ટ, 1960ની કલમ 11(1)ની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે. ઉપરાંત ભારતીય પ્રાણી કલ્યાણ બોર્ડ (AWBI) દ્વારા પણ ગ્લુ ટ્રેપને પ્રાણીઓ માટે ક્રૂર પદ્ધતિ ગણાવી તેના ઉપયોગ સામે માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી છે.

આ માર્ગદર્શિકાને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે ગ્લુ ટ્રેપના ઉત્પાદનથી લઈને વેચાણ અને ઉપયોગ સુધીના તમામ તબક્કા પર પ્રતિબંધ લાદવાનો નિર્ણય લીધો છે.

GeM પોર્ટલ અને ઈ-કોમર્સ પરથી હટાવાયા

રાજ્ય સરકારના આદેશ બાદ સરકારી ખરીદી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા GeM (ગવર્નમેન્ટ ઈ-માર્કેટપ્લેસ) પોર્ટલ પરથી ગ્લુ ટ્રેપની તમામ નોંધણીઓ દૂર કરવામાં આવી છે. ઉપરાંત વિવિધ ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ પર પણ ગ્લુ ટ્રેપનું વેચાણ બંધ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

સરકારે તમામ સરકારી વિભાગો, બોર્ડ, કોર્પોરેશનો, મહાનગરપાલિકાઓ, નગરપાલિકાઓ, પંચાયતો અને અન્ય સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓને પણ ગ્લુ ટ્રેપની ખરીદી અને ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવા આદેશ આપ્યો છે.

હાઈકોર્ટની ટકોર બાદ સરકાર સક્રિય બની

તાજેતરમાં ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં દાખલ થયેલી જાહેરહિતની અરજી (PIL)માં રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે પશુ કલ્યાણ બોર્ડના અગાઉના પરિપત્રો હોવા છતાં રાજ્યમાં ગ્લુ ટ્રેપનું ઉત્પાદન અને વેચાણ ખુલ્લેઆમ ચાલી રહ્યું છે. સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટે માત્ર માર્ગદર્શિકા પૂરતી ન હોવાનું જણાવતાં સરકારને કડક અમલીકરણ માટે પગલાં લેવા જણાવ્યું હતું.

ત્યારબાદ ગૃહ વિભાગ, કૃષિ અને સહકાર વિભાગ તેમજ ઉદ્યોગ અને ખાણ વિભાગ વચ્ચે સંયુક્ત બેઠકો યોજાઈ હતી. ચર્ચા બાદ સરકારે સત્તાવાર આદેશ જાહેર કરીને ગ્લુ ટ્રેપ પર રાજ્યવ્યાપી પ્રતિબંધ અમલમાં મૂક્યો છે. સાથે જ અમલીકરણ વધુ અસરકારક બને તે માટે વિવિધ વિભાગોને સ્પષ્ટ જવાબદારીઓ પણ સોંપવામાં આવી છે.

નિયમભંગ કરનાર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી

સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્રતિબંધનો ભંગ કરનાર સામે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS), 2023ની કલમ 163 તેમજ ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS), 2023ની કલમ 223 હેઠળ કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. જિલ્લા પોલીસ અને **સોસાયટી ફોર પ્રિવેન્શન ઓફ ક્રુઅલ્ટી ટુ એનિમલ્સ (SPCA)**ને ફરિયાદો સ્વીકારી તપાસ કરવા અને જરૂરી કાર્યવાહી કરવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.

વેપારીઓને તાત્કાલિક અસરથી ગ્લુ ટ્રેપનો સ્ટોક દૂર કરવા અને તેનું વેચાણ બંધ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. જો કોઈ વ્યક્તિ અથવા સંસ્થા આ પ્રતિબંધનો ભંગ કરશે તો તેની સામે કાયદા મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

નાગરિકોને વૈકલ્પિક ઉપાયો અપનાવવાની અપીલ

રાજ્ય સરકારે નાગરિકોને ઘર, ઓફિસ, ગોડાઉન અથવા ફેક્ટરીમાં ઉંદરના નિયંત્રણ માટે ગ્લુ ટ્રેપનો ઉપયોગ ન કરવાની અપીલ કરી છે. તેના બદલે પરંપરાગત પાંજરાં અથવા અન્ય અહિંસક અને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ અપનાવવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

સરકારનું માનવું છે કે આ નિર્ણયથી પ્રાણી કલ્યાણને પ્રોત્સાહન મળશે અને અનાવશ્યક ક્રૂરતાને અટકાવવામાં મદદ મળશે. સાથે જ વેપારીઓ અને નાગરિકોને નવા નિયમોનું પાલન કરવા અને કાયદાનો ભંગ ન કરવા ખાસ સૂચના આપવામાં આવી છે.

 

• Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAGRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276