લગભગ બે વર્ષ સુધી ચાલેલા રાજદ્વારી તણાવ પછી હવે ભારત અને કેનેડા વચ્ચે સંબંધોમાં સુધારાના સ્પષ્ટ સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે. કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ની ટૂંક સમયમાં ભારતની મુલાકાત લેશે તેવી તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. આ મુલાકાતને બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો માટે એક મહત્વપૂર્ણ “રીસેટ મોમેન્ટ” તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
આ મુલાકાત એવા સમયમાં યોજાવાની છે જ્યારે અમેરિકાની કડક ટેરિફ નીતિઓને કારણે વૈશ્વિક વેપારમાં અસ્થિરતા સર્જાઈ છે અને ભારત તથા કેનેડા બંને દેશો નવા વેપારી ભાગીદારોની શોધમાં છે.
CEPA પર ફરીથી ચર્ચાની તૈયારી
માર્ક કાર્નીની ભારત મુલાકાત માત્ર ઔપચારિક રાજદ્વારી કાર્યક્રમ નથી, પરંતુ તેનો મુખ્ય હેતુ ભારત-કેનેડા વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર (CEPA) પર વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવાનો છે. આ કરાર દ્વારા 2030 સુધી દ્વિપક્ષીય વેપારને 50 બિલિયન ડોલર સુધી વધારવાનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો છે.
આ ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા પર ચર્ચા શક્ય
બંને દેશો વચ્ચે નીચેના મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા ચર્ચા થવાની સંભાવના છે:
– વેપાર અને રોકાણ: CEPA દ્વારા વેપાર વધારવો અને ટેરિફ અવરોધો ઘટાડવા
– સંરક્ષણ અને ટેકનોલોજી: સાયબર સુરક્ષા, ઉભરતી ટેકનોલોજી અને સંરક્ષણ સહયોગ
– ઊર્જા અને પુરવઠા શૃંખલા: સ્વચ્છ ઊર્જા, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને સપ્લાય ચેઇન
– રાજદ્વારી સંબંધો: વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવા રાજદ્વારી સ્ટાફમાં વધારો
– લોકોથી લોકોનો સંપર્ક: વિઝા, શિક્ષણ અને કૌશલ્ય ટ્રાન્સફર
ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિથી બદલાતાં વૈશ્વિક સમીકરણો
આ નવી સક્રિયતાનું એક મોટું કારણ અમેરિકાની ટેરિફ નીતિ છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ હેઠળ ભારતની નિકાસ પર 50 ટકા સુધીની ડ્યુટી અને કેનેડાની નિકાસ પર 35 ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવી છે. આ દબાણને કારણે બંને દેશો અમેરિકાની નિર્ભરતા ઘટાડીને નવા બજારો શોધવા મજબૂર બન્યા છે. કેનેડાએ આગામી દાયકામાં પોતાની બિન-યુએસ નિકાસ બમણી કરવાનો લક્ષ્ય નક્કી કર્યો છે, જેમાં ભારત એક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર બની શકે છે.
2023ની ઘટનાથી વધેલો તણાવ
ભારત-કેનેડા સંબંધોમાં મોટો તણાવ 2023માં ઊભો થયો હતો, જ્યારે તત્કાલીન કેનેડિયન પીએમ જસ્ટિન ટ્રુડોએ ખાલિસ્તાની આતંકવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યામાં ભારત પર સંડોવણીના આરોપ લગાવ્યા હતા. ભારતે આ આરોપોને પાયાવિહોણા અને ખોટા ગણાવ્યા હતા. પરિણામે બંને દેશોએ રાજદ્વારી સ્ટાફ પાછો બોલાવી લીધો અને સંબંધોમાં ઠંડી છવાઈ ગઈ.
નવા નેતૃત્વ હેઠળ બદલાવના સંકેતો
હવે નવા નેતૃત્વ હેઠળ કેનેડાના વલણમાં પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. કેનેડામાં ભારતના હાઈ કમિશનર દિનેશ પટનાયકના જણાવ્યા અનુસાર, કાર્નીની મુલાકાત ભારતના કેન્દ્રીય બજેટ પછી થવાની સંભાવના છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને માર્ક કાર્ની વચ્ચે પહેલેથી જ ઉચ્ચ સ્તરીય સંપર્કો થયા છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે જો CEPA પર નક્કર પ્રગતિ થાય અને રાજકીય વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત થાય, તો આવનાર વર્ષોમાં ભારત-કેનેડા સંબંધો ફરી મજબૂત બની શકે છે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in






