Bindia
ઇન્ડિગોના ઓપરેશનલ કટોકટી બાદ, સરકારે ભારતીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્રને કેટલીક કંપનીઓના વર્ચસ્વમાંથી મુક્ત કરવા માટે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. કેટલાક સમયથી, ભારતનું ઉડ્ડયન બજાર ઇન્ડિગો અને એર ઇન્ડિયા જેવી એરલાઇન કંપનીઓના વર્ચસ્વ અથવા ‘ડ્યુપોલી’ સુધી સીમિત હતું. સરકારના તાજેતરના પગલાથી આ પરિસ્થિતિ બદલાઈ શકે છે. બજારમાં સ્પર્ધા વધારવાના ઉદ્દેશ્યથી કેન્દ્ર સરકારે નવી એરલાઇન્સને લીલી ઝંડી આપી છે.
નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયે અલ-હિંદ એર અને ફ્લાયએક્સપ્રેસને નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) જારી કર્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશ સ્થિત શંખ એર પણ 2026 માં કામગીરી શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ એરલાઇનને પહેલાથી જ NOC મળી ચૂક્યું છે.
ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં એકાધિકારનો અંત લાવવાના પ્રયાસો
હાલમાં, ભારતીય આકાશમાં ટાટા ગ્રુપની એર ઇન્ડિયા અને ઇન્ડિગોનું પ્રભુત્વ છે. DGCA ના ડેટા અનુસાર, આ બંને જૂથો સ્થાનિક બજારના 90% થી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે. આમાંથી, એકલા ઇન્ડિગો લગભગ 65% હિસ્સો ધરાવે છે. આ ‘ડ્યુપોલી’ને કારણે, મુસાફરોને ઘણીવાર મર્યાદિત વિકલ્પો અને મનસ્વી ભાડાનો ભોગ બનવું પડે છે. ઇન્ડિગો એરલાઇનમાં તાજેતરના ટેકનિકલ ખામીઓએ સાબિત કર્યું છે કે બજારને એક જ ખેલાડી પર વધુ પડતું નિર્ભર રાખવું કેટલું જોખમી હોઈ શકે છે.
કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી કે. રામમોહન નાયડુએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર જણાવ્યું હતું કે સરકારનો ઉદ્દેશ્ય ઉડ્ડયન બજારમાં નવા ખેલાડીઓને બજારમાં સંતુલન જાળવવા અને મુસાફરોને વધુ સારી સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે.
ઉડ્ડયન બજારમાં નવા ખેલાડીઓ કોણ છે?
કેરળ સ્થિત અલ-હિંદ ગ્રુપ દ્વારા પ્રમોટ કરાયેલ અલ-હિંદ એર, દક્ષિણ ભારતમાંથી તેની એરલાઇન શરૂ કરી રહી છે. અલ-હિંદ ગ્રુપ પહેલેથી જ ટ્રાવેલ અને ટુરિઝમ ક્ષેત્રમાં એક મુખ્ય ખેલાડી છે, જેનો ટર્નઓવર આશરે ₹20,000 કરોડ છે. કંપની શરૂઆતમાં ATR-72 એરક્રાફ્ટ સાથે પ્રાદેશિક રૂટ ચલાવવાની યોજના ધરાવે છે, અને ભવિષ્યમાં એરબસ A320 એરક્રાફ્ટ સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ, ખાસ કરીને ગલ્ફ દેશોમાં, વિસ્તૃત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે. શંખ એર ઉત્તર પ્રદેશની પ્રથમ એરલાઇન હશે. લખનૌ અને નોઇડા (જેવર એરપોર્ટ) ને તેના કેન્દ્ર તરીકે રાખીને શંખ એરને પહેલાથી જ મંજૂરી મળી ગઈ છે અને 2026 સુધીમાં કામગીરી શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. આ એરલાઇન ઉત્તર ભારતના શહેરોને મુખ્ય મહાનગરો સાથે જોડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. ફ્લાયએક્સપ્રેસ, એક નવી એરલાઇનને મંત્રાલય તરફથી NOC પણ મળી છે, જે આ ક્ષેત્રમાં નવા રોકાણ અને તકોનો સંકેત આપે છે.
બજાર નિષ્ણાતો માને છે કે નવા ખેલાડીઓના આગમનથી ભાડા યુદ્ધ શરૂ થઈ શકે છે, જેનો સીધો ફાયદો મુસાફરોને ઓછા ભાડાના રૂપમાં થશે. UDAN યોજના હેઠળ પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટીમાં વધારો થવાથી, ટાયર-2 અને ટાયર-3 શહેરોમાં મુસાફરો હવે મેટ્રો શહેરો જેટલી જ કનેક્ટિવિટીની અપેક્ષા રાખી શકે છે.
ભારતના ઉડ્ડયન બજારમાં સંચાલન પડકારોથી ભરેલું છે. જોકે, ભારતીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્રનો ઇતિહાસ નોંધપાત્ર ઉથલપાથલનો રહ્યો છે. GoFirst અને Jet Airways જેવી સ્થાપિત એરલાઇન્સનું પતન બજારની નબળાઈને ઉજાગર કરે છે. ઇંધણના વધતા ભાવ અને સંચાલન ખર્ચ નવી એરલાઇન્સ માટે સૌથી મોટા પડકારો ઉભા કરશે. એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે શું અલ-હિંદ એર, ફ્લાયએક્સપ્રેસ અને શંખ એર ભારતીય ઉડ્ડયન બજારની ગતિશીલતા બદલી શકશે, અથવા શું ઇન્ડિગો અને એર ઇન્ડિયા પ્રભુત્વ જાળવી રાખશે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
