ગુજરાતમાં એનાલોગ ડેરી પ્રોડક્ટ્સ પર લાદવામાં આવશે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ

ગુજરાત સરકાર રાજ્યના નાગરિકોના આરોગ્યને પ્રાથમિકતા આપતા એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રાલયે જાહેરાત કરી છે કે 6 ઓગસ્ટથી સમગ્ર ગુજરાતમાં એનાલોગ ડેરી પ્રોડક્ટ્સ જેવી કે એનાલોગ પનીર, એનાલોગ ચીઝ અને એનાલોગ બટરનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ, પરિવહન, વિતરણ અને વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ અમલમાં આવશે. સરકારનું માનવું છે કે બજારમાં ભેળસેળયુક્ત અને ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરતા ઉત્પાદનો સામે કડક કાર્યવાહી જરૂરી બની ગઈ હતી. હવે આ પ્રતિબંધના અમલ બાદ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર વ્યક્તિઓ તેમજ ફૂડ બિઝનેસ ઓપરેટર્સ સામે ફૂડ સેફ્ટી કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનસરિયાએ આ અંગે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય સરકાર લોકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે કોઈપણ પ્રકારનું સમાધાન કરશે નહીં. છેલ્લા કેટલાક સમયથી ડેરી પ્રોડક્ટ્સના નામે બજારમાં એવા ઉત્પાદનો વેચાઈ રહ્યા હતા, જેમાં દૂધના કુદરતી ઘટકોના બદલે અન્ય વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. આવા ઉત્પાદનોને કારણે ગ્રાહકો ભ્રમિત થતા હતા અને અસલી ડેરી ઉત્પાદકોને પણ આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડતું હતું. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે સમગ્ર રાજ્યમાં કડક પ્રતિબંધ લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

એનાલોગ ડેરી પ્રોડક્ટ્સ શું છે?

એનાલોગ ડેરી પ્રોડક્ટ્સ એવા ખાદ્ય ઉત્પાદનો છે, જે દેખાવ, રંગ અને સ્વાદમાં પનીર, ચીઝ અથવા બટર જેવા લાગે છે, પરંતુ તે સંપૂર્ણપણે દૂધમાંથી બનાવવામાં આવતા નથી. આવા ઉત્પાદનોમાં દૂધના કુદરતી ફેટના બદલે વનસ્પતિ તેલ, પ્રોસેસ્ડ ફેટ, સ્ટાર્ચ, ઇમલ્સિફાયર અને અન્ય બિન-ડેરી ઘટકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. કેટલીક વખત આવા ઉત્પાદનોને યોગ્ય લેબલિંગ વગર અથવા ભ્રામક રીતે અસલી ડેરી પ્રોડક્ટ તરીકે રજૂ કરવામાં આવતા હોવાથી ગ્રાહકોને તેની સાચી જાણકારી મળતી નથી.

ખાદ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, આવા ઉત્પાદનોનું નિયમિત અને વધુ પ્રમાણમાં સેવન સ્વાસ્થ્ય માટે યોગ્ય ન હોઈ શકે. ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને દૂધમાંથી મળતા પોષક તત્ત્વો પર આધાર રાખતા લોકો માટે આ પ્રકારના ઉત્પાદનો ગેરમાર્ગે દોરી શકે છે. સરકારનું કહેવું છે કે ગ્રાહકોને ગુણવત્તાસભર અને સલામત ખાદ્ય સામગ્રી ઉપલબ્ધ કરાવવી તેની પ્રાથમિક જવાબદારી છે.

તપાસમાં સામે આવ્યા ચોંકાવનારા તથ્યો

રાજ્યના ખોરાક અને ઔષધ નિયમન તંત્ર દ્વારા રાજ્યના વિવિધ જિલ્લાઓમાં ડેરી પ્રોડક્ટ્સના નમૂનાઓ લેવામાં આવ્યા હતા. લેબોરેટરી પરીક્ષણ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે કેટલાક ઉત્પાદકો દૂધના બદલે વનસ્પતિ તેલ અને અન્ય બિન-ડેરી ઘટકોમાંથી પનીર જેવા દેખાતા ઉત્પાદનો બનાવી રહ્યા હતા. આ ઉત્પાદનો બજારમાં ડેરી પ્રોડક્ટ તરીકે વેચાતા હોવાથી ગ્રાહકોને ભ્રમિત કરવામાં આવતા હતા.

સરકારના જણાવ્યા મુજબ, આવી પ્રવૃત્તિઓ માત્ર ગ્રાહકોના આરોગ્ય માટે જ જોખમરૂપ નથી, પરંતુ અસલી દૂધ આધારિત ઉત્પાદનો બનાવતા ડેરી ઉદ્યોગને પણ અસર પહોંચાડે છે. ગુણવત્તા અને પારદર્શિતાના અભાવને કારણે ખાદ્ય સુરક્ષા અંગે પણ ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા.

ફૂડ સેફ્ટી એક્ટ હેઠળ લેવાયો નિર્ણય

ગુજરાત સરકારે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 હેઠળ મળેલી સત્તાનો ઉપયોગ કરીને આ પ્રતિબંધ લાગુ કર્યો છે. આ નિર્ણય મુજબ રાજ્યમાં ધોરણોનું પાલન ન કરતા એનાલોગ પનીર, ચીઝ અને બટરના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, પરિવહન, વિતરણ અને વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે. સરકારનું માનવું છે કે આ નિર્ણયથી બજારમાં ભેળસેળયુક્ત ઉત્પાદનો પર નિયંત્રણ આવશે અને ગ્રાહકોને વધુ વિશ્વાસપાત્ર ખાદ્ય સામગ્રી ઉપલબ્ધ થશે.

નિયમોનો ભંગ કરનાર સામે કડક પગલાં

આરોગ્ય મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્રતિબંધનો ભંગ કરનાર કોઈપણ વ્યક્તિ, વેપારી, ઉત્પાદક અથવા ફૂડ બિઝનેસ ઓપરેટર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 હેઠળ દંડ, ઉત્પાદન જપ્ત કરવાની કાર્યવાહી, લાયસન્સ રદ કરવું તેમજ અન્ય કાનૂની પગલાં લેવામાં આવી શકે છે. રાજ્યભરમાં ફૂડ સેફ્ટી વિભાગ દ્વારા નિયમિત તપાસ, સેમ્પલિંગ અને દરોડાની કામગીરી વધુ સઘન બનાવવામાં આવશે.

ગ્રાહકો માટે સરકારની અપીલ

સરકારે નાગરિકોને ડેરી પ્રોડક્ટ્સ ખરીદતી વખતે સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી છે. કોઈપણ પનીર, ચીઝ અથવા બટર ખરીદતા પહેલાં તેની પેકિંગ પર દર્શાવેલી વિગતો, ઉત્પાદકનું નામ, લેબલિંગ અને ગુણવત્તા સંબંધિત માહિતી ચકાસવી જોઈએ. જો કોઈ શંકાસ્પદ અથવા ભેળસેળયુક્ત ઉત્પાદન અંગે માહિતી મળે તો તેની જાણ ફૂડ સેફ્ટી વિભાગને કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.

સરકારનું માનવું છે કે આ નિર્ણયથી ગ્રાહકોને શુદ્ધ અને ગુણવત્તાસભર ડેરી ઉત્પાદનો ઉપલબ્ધ થશે, અસલી ડેરી ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન મળશે અને ભેળસેળયુક્ત ખાદ્ય સામગ્રી સામે અસરકારક નિયંત્રણ સ્થાપિત થશે. 6 ઓગસ્ટથી સમગ્ર રાજ્યમાં આ પ્રતિબંધ સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવશે અને નિયમોના ઉલ્લંઘન સામે કડક કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવશે.

• Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAGRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276