પદ્મ પુરસ્કારનું નામ ‘પદ્મ’ રાખવાનો આધ્યાત્મિક અર્થ, જાણો વિગત

દર વર્ષે જ્યારે પદ્મ પુરસ્કારની સૂચિ જાહેર થાય છે, ત્યારે સમગ્ર દેશમાં ગૌરવનો મૌસમ વહી જાય છે. કલા, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન અને સમાજસેવા જેવા ક્ષેત્રોમાં પોતાનું જીવન નિર્ભયતાપૂર્વક સમર્પિત કરનારી વિભૂતિઓને પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ અને પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવે છે. પરંતુ આ પુરસ્કારો માત્ર મેડલ અને પ્રશસ્તિ પત્રથી સીમિત નથી; તેમા ભારતની હજારો વર્ષ જૂની આદ્યાત્મિક ચેતના છુપાયેલી છે.

પદ્મ પુરસ્કારની સ્થાપના:
– સ્થાપના: 2 જાન્યુઆરી 1954
– સત્તાવાર જાહેરખબરો: 8 જાન્યુઆરી 1955
– કેટેગરીઝ: પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ, પદ્મશ્રી

‘પદ્મ’ નામની પાવનતા:
‘પદ્મ’ એ સંસ્કૃત શબ્દ છે, જેનો અર્થ છે કમળનું ફૂલ. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં કમળ માત્ર એક ફૂલ નથી; તે જીવન દર્શનનું પ્રતિક છે. કમળ કીચડમાં ઉગે છે, પણ ક્યારેય દુષિત નથી થાય. આ રીતે, પદ્મ પુરસ્કાર પ્રાપ્ત કરનારા લોકો પણ સમાજની ચમક-ધમક અને કઠણ પરિસ્થિતિ વચ્ચે નિસ્વાર્થ રીતે દેશ અને માનવતાની સેવા કરે છે.

કમળ જેવી પાવનતા, જ્ઞાન અને વૈરાગ્ય દર્શાવતી આ પુરસ્કારોની મહત્વાકાંક્ષા એવા વ્યક્તિઓને મળતી છે, જેમણે સ્વાર્થ, લાલસા અને દેખાવ વિના સેવા નિભાવવામાં જીવન સમર્પિત કર્યું છે. જેમ ગીતામાં કહ્યું છે. “कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन”

પદ્મ પુરસ્કાર કેટેગરીઝ:
– પદ્મ વિભૂષણ: અસાધારણ અને વિશિષ્ટ સેવા માટે (બીજો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર)
– પદ્મ ભૂષણ: ઉચ્ચ કક્ષાની વિશિષ્ટ સેવા માટે
– પદ્મશ્રી: કોઈપણ ક્ષેત્રમાં વિશિષ્ટ સેવા માટે

જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં કોઈ વ્યક્તિને પદ્મ પુરસ્કાર આપવામાં આવે છે, ત્યારે એ માત્ર વ્યક્તિનું સન્માન નથી, પરંતુ નિસ્વાર્થ સેવા અને તપસ્યાનું પ્રતિક છે. જેમ કમળ પાણીમાં રહીને પણ દૂષિત નથી થતું, તેમ પુરસ્કાર મેળવનાર લોકો પણ સમાજમાં રહીને સ્વાર્થ અને લોભથી ઉપર ઊભા રહીને દેશની સેવા કરે છે.

 Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP  https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram:  bindia.in