ચીનના રેર અર્થ નિકાસ પ્રતિબંધો વચ્ચે ભારતે આત્મનિર્ભરતાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું લીધું છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેન્દ્રિય કેબિનેટે ₹7,280 કરોડના ખર્ચે “રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ (REPM) મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ”ને મંજૂરી આપી છે. આ યોજના અંતર્ગત પહેલીવાર દેશમાં 6,000 MTPA ક્ષમતાનો પૂર્ણ REPM ઉત્પાદન ઈકોસિસ્ટમ ઉભો કરવામાં આવશે.
માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું કે આ સ્કીમનો મુખ્ય હેતુ ભારતને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, નવીનીકરણીય ઉર્જા, એરોસ્પેસ અને ડિફેન્સ જેવા સ્ટ્રેટેજિક ક્ષેત્રોમાં ટેકનોલોજીકલ રીતે સ્વનિર્ભર બનાવવાનો છે.
રેર અર્થ મેગ્નેટ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી મેગ્નેટ છે. એનો ઉપયોગ મોટા પાયે કરવામાં આવે છે:
– ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં
– સોલાર અને પવન ઊર્જા ટેકનોલોજીમાં
– સ્માર્ટફોન, લેપટોપ જેવા કન્સ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં
– એરોસ્પેસ અને રક્ષણ સાધનોમાં
– હાલમાં ભારત આવા મેગ્નેટ માટે મોટા પ્રમાણમાં આયાત પર આધારિત છે. 2030 સુધીમાં ભારતમાં આ મેગ્નેટની માંગ બમણી થવાની ધારણા છે.
યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ
– કુલ ફંડિંગ: ₹7,280 કરોડ
– જેમાં ₹6,450 કરોડ વેચાણ-આધારિત પ્રોત્સાહન
– ₹750 કરોડ ઉત્પાદન પ્લાન્ટ સ્થાપન માટે મૂડી સહાય
– કુલ ક્ષમતા 5 કંપનીઓ વચ્ચે વહેંચાશે (દરેકને મહત્તમ 1,200 MTPA)
– યોજના 7 વર્ષ સુધી અમલમાં રહેશે
– પ્રથમ બે વર્ષમાં પ્લાન્ટો સ્થાપિત કરવામાં આવશે અને ત્યારબાદના પાંચ વર્ષ માટે વેચાણ પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવશે.
ભારતની સપ્લાય ચેઇન સુરક્ષિત બનશે
સરકારનું કહેવું છે કે આ પહેલ ભારતને રેર અર્થ મેગ્નેટ ઉત્પાદનમાં વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવશે. સાથે જ, સ્થાનિક ઉદ્યોગો માટે વિશ્વસનીય અને લાંબા ગાળાની સપ્લાય ચેઇન તૈયાર થશે. આ યોજનાથી રોજગારી સર્જાશે અને ભારતની નેટ ઝીરો 2070 પ્રતિબદ્ધતાને પણ ગતિ મળશે. આ નિર્ણય ‘વિકસિત ભારત 2047’ના લક્ષ્યો તરફ એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in






