થ્રી લેંગ્વેજ પોલિસી પર સુપ્રીમ કોર્ટની મહત્વની ટિપ્પણી, કહ્યું- ધોરણ-9માં નવી ભાષા શરૂ કરવાથી વિદ્યાર્થીઓ પર વધશે બોજ

થ્રી લેંગ્વેજ પોલિસી અને તમિલનાડુમાં જવાહર નવોદય વિદ્યાલય (JNV) સ્થાપવાના મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ગુરુવારે સુનાવણી હાથ ધરાઈ હતી. સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે ધોરણ-9થી ત્રીજી ભાષા શરૂ કરવાની વ્યવસ્થા અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા અને કેન્દ્ર સરકારને આ નીતિ પર પુનર્વિચાર કરવાની સલાહ આપી. જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્નાની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે જણાવ્યું કે બોર્ડ પરીક્ષાની તૈયારીના સમયગાળામાં નવી ભાષાનો સમાવેશ કરવાથી વિદ્યાર્થીઓ પર અભ્યાસનું વધારાનું દબાણ આવી શકે છે.

ધોરણ-9માં નવી ભાષા કેમ?
સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે પૂછ્યું કે જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ ધોરણ-10ની બોર્ડ પરીક્ષાની તૈયારીમાં વ્યસ્ત હોય છે ત્યારે ધોરણ-9માં નવી ભાષા શીખવવાની જરૂર શા માટે છે? કોર્ટે સૂચવ્યું કે જો ત્રીજી ભાષા શીખવવાની હોય તો તેની શરૂઆત મિડલ સ્કૂલ, એટલે કે ધોરણ-6થી કરવી વધુ યોગ્ય રહેશે, જેથી વિદ્યાર્થીઓને ભાષા શીખવા માટે પૂરતો સમય મળી રહે.

કેન્દ્ર સરકારને નીતિ પર વિચાર કરવાની સલાહ
સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને થ્રી લેંગ્વેજ પોલિસીના અમલીકરણ અંગે ફરી વિચારવા જણાવ્યું. કોર્ટે નોંધ્યું કે ધોરણ-8થી જ વિદ્યાર્થીઓ પર બોર્ડ પરીક્ષાનું દબાણ વધવા લાગે છે, તેથી ધોરણ-9માં નવી ભાષા ઉમેરવાથી અભ્યાસનો બોજ વધી શકે છે. કોર્ટે સીબીએસઈ, આઈસીએસઈ અને રાજ્ય બોર્ડની પરીક્ષા વ્યવસ્થાનો પણ ઉલ્લેખ કરીને વિદ્યાર્થીઓના શૈક્ષણિક દબાણને ધ્યાનમાં રાખવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.

તમિલનાડુ સરકારની અરજી પર સુનાવણી
આ મામલો તમિલનાડુ સરકાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી સાથે સંબંધિત છે. મદ્રાસ હાઈકોર્ટે રાજ્યના દરેક જિલ્લામાં જવાહર નવોદય વિદ્યાલય સ્થાપવા માટે જમીન અને જરૂરી સહયોગ આપવા રાજ્ય સરકારને નિર્દેશ આપ્યો હતો. આ આદેશને પડકારતી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલી રહી છે. રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે આ મુદ્દે ચર્ચા પણ ચાલુ હોવાનું જણાવાયું છે.

હિન્દી ફરજિયાત નથી: સુપ્રીમ કોર્ટ
સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP)માં ક્યાંય પણ હિન્દીને ત્રીજી ભાષા તરીકે ફરજિયાત બનાવવાનો ઉલ્લેખ નથી. કોર્ટે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓએ રાજ્યની ભાષા અને અંગ્રેજી ઉપરાંત અન્ય કોઈપણ ત્રીજી ભાષા પસંદ કરવાની સ્વતંત્રતા હોવી જોઈએ. સુનાવણી દરમિયાન એક એનજીઓ તરફથી રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે NEPમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું છે કે કોઈપણ રાજ્ય પર કોઈ ભાષા લાદવી ન જોઈએ.

જસ્ટિસ નાગરત્નાએ શેર કર્યો પોતાનો અનુભવ
જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્નાએ પોતાના શાળાના દિવસોને યાદ કરતાં જણાવ્યું કે તેમના સમયમાં વિદ્યાર્થીઓ મિડલ સ્કૂલથી જ ત્રીજી ભાષા શીખવાનું શરૂ કરતા હતા. તેના કારણે સેકન્ડરી લેવલ સુધી પહોંચતાં ભાષા શીખવામાં સરળતા રહેતી હતી. તેમણે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ પોતાની પસંદગી અનુસાર કન્નડ, હિન્દી અથવા સંસ્કૃત જેવી ભાષાઓ પસંદ કરી શકતા હતા અને આ પ્રક્રિયા વહેલી શરૂ થતી હોવાથી બોર્ડ પરીક્ષા પહેલાં કોઈ વધારાનો બોજ અનુભવાતો નહોતો.

આગામી સુનાવણી 11 ઓગસ્ટે
બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે કેસની આગામી સુનાવણી 11 ઓગસ્ટના રોજ નક્કી કરી છે. તે દિવસે થ્રી લેંગ્વેજ પોલિસી અને જવાહર નવોદય વિદ્યાલય સંબંધિત મુદ્દાઓ પર વધુ ચર્ચા હાથ ધરવામાં આવશે.