ગુજરાતના મહેસૂલી તલાટી અને તલાટી કમ-મંત્રી માટે રાજ્ય સરકારે મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી માંગણીને ધ્યાનમાં રાખીને હવે બંને કેડરના કર્મચારીઓની કામગીરી અને જવાબદારીઓ અલગ કરવામાં આવી છે. રાજ્ય સરકારના આ નિર્ણય બાદ મહેસૂલી તલાટી અને તલાટી કમ-મંત્રી માટે અલગ-અલગ જોબચાર્ટ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.
સરકારના આ નિર્ણયને કારણે બંને કેડરના કર્મચારીઓ વચ્ચે કામગીરીને લઈને થતી અસમંજસતા દૂર થવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં એક જ પ્રકારની અથવા પરસ્પર સંકળાયેલી કામગીરીને કારણે કયા કર્મચારીની જવાબદારી કઈ બાબત માટે છે તે અંગે ઘણી વખત ગૂંચવણ ઊભી થતી હતી. હવે ફરજોની સ્પષ્ટ વહેંચણી થતાં વહીવટી પ્રક્રિયા વધુ સરળ બની શકે છે.
લાંબા સમયથી કરવામાં આવતી હતી માંગણી
મહેસૂલી તલાટી અને તલાટી કમ-મંત્રીની કામગીરી અલગ કરવાની માંગણી લાંબા સમયથી કરવામાં આવી રહી હતી. બંને કેડરના કર્મચારીઓ ગ્રામ્ય સ્તરે મહત્વની જવાબદારીઓ નિભાવે છે, પરંતુ તેમની કામગીરીના ક્ષેત્રમાં અનેક સ્થળે ઓવરલેપિંગ જોવા મળતું હતું.
રાજ્ય સરકાર દ્વારા હવે આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરવામાં આવતા બંને કેડરના કર્મચારીઓને પોતાની જવાબદારી મુજબ કામગીરી કરવાની રહેશે. આ નિર્ણયથી કર્મચારીઓમાં પણ ફરજોને લઈને સ્પષ્ટતા આવશે અને વહીવટી તંત્રમાં જવાબદારી નક્કી કરવી સરળ બનશે.
રાજ્યના પંચાયત વિભાગના મંત્રી દ્વારા પણ આ નિર્ણય અંગે માહિતી આપવામાં આવી છે. મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નવા ઠરાવના આધારે બંને કેડર માટે અલગ જોબચાર્ટ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.
મહેસૂલી તલાટીની જવાબદારી શું રહેશે?
નવા જોબચાર્ટ પ્રમાણે મહેસૂલી તલાટીનું મુખ્ય કાર્ય મહેસૂલી બાબતો સાથે જોડાયેલું રહેશે. તેમાં ખાસ કરીને જમીન મહેસૂલ, જમીનના રેકર્ડ અને મહેસૂલ કાયદા સંબંધિત કામગીરીનો સમાવેશ થાય છે.
મહેસૂલી તલાટી જમીનના રેકર્ડની જાળવણી અને સંબંધિત કામગીરી ઉપરાંત જમીનની હદનિશાન, સરકારી જમીન, ગૌચર જમીન, ખાણ-ખનિજ અને જમીન પરના દબાણ જેવા મુદ્દાઓ સાથે પણ સંકળાયેલા રહેશે.
ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં જમીન સંબંધિત અનેક વહીવટી પ્રક્રિયાઓમાં મહેસૂલી તલાટીની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ હોય છે. હવે તેમની કામગીરીને મહેસૂલી ક્ષેત્ર પૂરતી વધુ સ્પષ્ટ રીતે નિર્ધારિત કરવામાં આવતા જમીન અને મહેસૂલ સંબંધિત અરજીઓ તથા કાર્યવાહી માટે જવાબદારી નક્કી કરવી સરળ બનશે.
તલાટી કમ-મંત્રીની કામગીરી શું રહેશે?
બીજી તરફ તલાટી કમ-મંત્રી ગ્રામ પંચાયતના સચિવ તરીકેની કામગીરી પર મુખ્ય ધ્યાન આપશે. પંચાયત અધિનિયમ અને તેના હેઠળના નિયમો મુજબ ગ્રામ પંચાયતની વહીવટી કામગીરી તેમની જવાબદારીમાં રહેશે.
તલાટી કમ-મંત્રી ગામમાં સરકારની વિવિધ યોજનાઓના અમલીકરણમાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. પંચાયતના વિકાસકાર્યો, ગ્રામ વિકાસ અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની કામગીરી સાથે તેમનું કામ સીધું જોડાયેલું રહેશે.
આ ઉપરાંત જન્મ અને મરણની નોંધણી, વિવિધ પ્રકારના પ્રમાણપત્રો તેમજ ગ્રામ પંચાયત સાથે જોડાયેલી વહીવટી કામગીરી પણ તલાટી કમ-મંત્રી સંભાળશે.
ગામતળ અને પંચાયત હસ્તકની જમીન, પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા, સ્વચ્છતા, દીવાબત્તી અને પ્રાથમિક શિક્ષણ સહિતની ગ્રામ પંચાયતલક્ષી કામગીરીમાં પણ તલાટી કમ-મંત્રીની જવાબદારી રહેશે.
ગ્રામ્ય વહીવટમાં શું બદલાશે?
બંને કેડરની કામગીરી અલગ થવાથી ગ્રામ્ય કક્ષાએ સૌથી મોટો ફાયદો વહીવટી સ્પષ્ટતાનો થઈ શકે છે. અત્યાર સુધી કોઈ કામ મહેસૂલી તલાટીને લગતું છે કે તલાટી કમ-મંત્રીને લગતું છે તે અંગે થતી મૂંઝવણ હવે ઘટી શકે છે.
જવાબદારી સ્પષ્ટ થતાં અરજદારોને પણ યોગ્ય અધિકારી અથવા કર્મચારી સુધી પહોંચવામાં સરળતા રહેશે. એક જ કામ માટે અલગ-અલગ કચેરીઓ કે કર્મચારીઓ વચ્ચે દોડધામ કરવાની સ્થિતિમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.
સરકારના આ નિર્ણયથી કામગીરીમાં ઓવરલેપિંગ ઘટશે અને જવાબદારી નક્કી કરવાનું વધુ સરળ બનશે. પરિણામે જમીન-મહેસૂલ તથા પંચાયત સંબંધિત કામગીરી ઝડપથી આગળ વધે તેવી અપેક્ષા છે.
કર્મચારીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય
આ નિર્ણય માત્ર સામાન્ય નાગરિકો માટે જ નહીં, પરંતુ બંને કેડરના કર્મચારીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. સ્પષ્ટ જોબચાર્ટના કારણે કર્મચારીઓને પોતાની ફરજો અને જવાબદારીઓ અંગે વધુ સ્પષ્ટતા મળશે.
મહેસૂલી તલાટી મુખ્યત્વે જમીન અને મહેસૂલ સંબંધિત બાબતો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જ્યારે તલાટી કમ-મંત્રી ગ્રામ પંચાયત અને ગ્રામ વિકાસલક્ષી કામગીરી સંભાળશે. આમ, બંને કેડરની કામગીરી વચ્ચેની ભેદરેખા હવે વધુ સ્પષ્ટ બનશે.
લાંબા સમયથી કરવામાં આવી રહેલી માંગણીને રાજ્ય સરકારે મંજૂરી આપતા ગુજરાતના તલાટી કેડરના કર્મચારીઓ માટે આ નિર્ણયને મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવી રહ્યો છે. હવે નવા જોબચાર્ટનો અસરકારક અમલ થાય અને ગ્રામ્ય સ્તરે તેનો લાભ નાગરિકોને ઝડપથી મળે તે આગામી તબક્કામાં સૌથી મહત્વનું રહેશે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276





