સિરિયાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદને મોતની સજા, કોર્ટનો મોટો ચુકાદો

સિરિયાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદને લઈને મોટો કાનૂની અને રાજકીય વિકાસ સામે આવ્યો છે. દમાસ્કસની એક અદાલતે બશર અલ-અસદને ગંભીર ગુનાઓના કેસમાં ગેરહાજરીમાં મોતની સજા સંભળાવી છે. આ ચુકાદો સિરિયામાં વર્ષો સુધી ચાલેલા ગૃહયુદ્ધ અને અસદ સરકારના શાસન દરમિયાન થયેલા કથિત અત્યાચારની તપાસ સાથે જોડાયેલો છે. અદાલતે પૂર્વ શાસન સાથે સંકળાયેલા અન્ય વરિષ્ઠ વ્યક્તિઓ સામે પણ કડક કાર્યવાહી કરી છે.

અહેવાલો અનુસાર, બશર અલ-અસદ ઉપરાંત તેમના ભાઈ મહેર અલ-અસદ અને પૂર્વ સુરક્ષા અધિકારી આતિફ નજીબને પણ મોતની સજા ફટકારવામાં આવી છે. જોકે, બશર અલ-અસદ અને મહેર અલ-અસદ હાલમાં સિરિયામાં નથી. અસદ સરકારના પતન બાદ બંને દેશની બહાર છે, જેના કારણે તેમની સામેની કાર્યવાહી ગેરહાજરીમાં કરવામાં આવી છે.

2000માં સંભાળી હતી સિરિયાની સત્તા

બશર અલ-અસદે વર્ષ 2000માં તેમના પિતા હાફિઝ અલ-અસદના અવસાન બાદ સિરિયાના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે સત્તા સંભાળી હતી. શરૂઆતના વર્ષોમાં તેમને આધુનિક વિચારસરણી ધરાવતા અને દેશના રાજકારણમાં સુધારા લાવી શકે તેવા નેતા તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.

પરંતુ 2011માં અરબ સ્પ્રિંગની અસર સિરિયા સુધી પહોંચ્યા બાદ દેશની રાજકીય સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો. સરકાર વિરોધી દેખાવો શરૂ થયા અને સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહી બાદ વિરોધ વધુ ઉગ્ર બન્યો. ધીમે ધીમે આ સંઘર્ષ લાંબા અને વિનાશક ગૃહયુદ્ધમાં પરિવર્તિત થયો.

દારાથી શરૂ થયું હતું મોટું આંદોલન

સિરિયામાં સરકાર વિરોધી આંદોલનના શરૂઆતના મહત્વના કેન્દ્રોમાં દારા શહેરનો સમાવેશ થાય છે. અહીં સરકાર વિરુદ્ધ વિરોધ કરનારા લોકો સામે સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહી બાદ સમગ્ર દેશમાં વિરોધની લહેર ફેલાઈ હતી.

પૂર્વ સુરક્ષા અધિકારી આતિફ નજીબ પર આ સમયગાળા દરમિયાન દારા વિસ્તારમાં વિરોધ પ્રદર્શનને દબાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવાનો આરોપ હતો. અદાલતે તેમને પણ ગંભીર ગુનાઓના કેસમાં દોષિત ઠેરવીને મોતની સજા સંભળાવી છે.

અસદ સરકાર પર લાગ્યા હતા ગંભીર આરોપ

ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન અસદ સરકાર પર નાગરિકો સામે અત્યાચાર, ગેરકાયદેસર ધરપકડ, ત્રાસ, હત્યા અને અન્ય ગંભીર માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનના આરોપો લાગ્યા હતા. આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ દ્વારા પણ સિરિયામાં યુદ્ધ દરમિયાન થયેલા માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનો અંગે અનેક વખત ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.

વર્ષો સુધી ચાલેલા સંઘર્ષમાં મોટી સંખ્યામાં લોકોનાં મોત થયા હતા. લાખો સિરિયન નાગરિકો વિસ્થાપિત થયા હતા અને મોટી સંખ્યામાં લોકોએ દેશ છોડીને અન્ય દેશોમાં આશરો લીધો હતો.

ડિસેમ્બર 2024માં અસદ શાસનનો અંત

બશર અલ-અસદનું લાંબા સમયનું શાસન ડિસેમ્બર 2024માં સમાપ્ત થયું હતું. બળવાખોર દળોએ દમાસ્કસ તરફ આગળ વધીને રાજધાની પર કબજો મેળવ્યા બાદ અસદ સરકારનું પતન થયું હતું.

સરકારના પતન બાદ બશર અલ-અસદ સિરિયા છોડીને રશિયા ગયા હતા. રશિયાએ તેમને રાજકીય આશ્રય આપ્યો હોવાનું જણાવાયું હતું. ત્યારથી તેઓ મોસ્કોમાં રહે છે.

ગેરહાજરીમાં મોતની સજા, હવે શું થશે?

બશર અલ-અસદ હાલમાં સિરિયામાં ન હોવાથી અદાલત દ્વારા આપવામાં આવેલી મોતની સજાના અમલ સામે મોટો કાનૂની પ્રશ્ન ઊભો થાય છે. તેમને સિરિયન સત્તાવાળાઓની કસ્ટડીમાં લાવવા માટે ભવિષ્યમાં રાજદ્વારી પ્રક્રિયા જરૂરી બની શકે છે.

રશિયા અને સિરિયા વચ્ચેના સંબંધોને જોતા બશર અલ-અસદને સિરિયા પરત મોકલવામાં આવશે કે નહીં તે પણ મહત્વપૂર્ણ સવાલ છે. તેથી અદાલતના ચુકાદા બાદ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ આ મામલા પર નજર રહેશે.

મહેર અલ-અસદની ભૂમિકા પણ ચર્ચામાં

બશર અલ-અસદના ભાઈ મહેર અલ-અસદ પણ પૂર્વ સરકારમાં ખૂબ જ શક્તિશાળી વ્યક્તિ તરીકે જાણીતા હતા. તેઓ સૈન્ય અને સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવતા હતા અને અસદ સરકારની કડક નીતિઓ સાથે તેમનું નામ જોડાતું રહ્યું હતું.

તેમને પણ મોતની સજા ફટકારવામાં આવતા પૂર્વ અસદ શાસનના ટોચના નેતૃત્વ સામે કાનૂની કાર્યવાહી વધુ કડક બની હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.

સિરિયામાં ન્યાયની પ્રક્રિયાનો નવો અધ્યાય

બશર અલ-અસદને આપવામાં આવેલી મોતની સજા સિરિયાના રાજકીય પરિવર્તન બાદનો મહત્વપૂર્ણ કાનૂની વિકાસ છે. વર્ષો સુધી ચાલેલા યુદ્ધમાં પીડિત પરિવારો અને માનવાધિકાર સંગઠનો દ્વારા જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

હવે અદાલતના ચુકાદા બાદ સિરિયામાં પૂર્વ શાસન દરમિયાન થયેલા કથિત ગુનાઓ માટે જવાબદારી નક્કી કરવાની પ્રક્રિયાને નવી દિશા મળી શકે છે. જોકે, ચુકાદાનો વાસ્તવિક અમલ અને આરોપીઓને કસ્ટડીમાં લેવાની પ્રક્રિયા આગામી સમયમાં સૌથી મોટો પડકાર બની શકે છે.

આ સમગ્ર મામલો માત્ર સિરિયાની આંતરિક રાજનીતિ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ રશિયા સહિતના દેશો સાથેના તેના રાજદ્વારી સંબંધો પર પણ અસર કરી શકે છે. બશર અલ-અસદ હાલમાં રશિયામાં હોવાથી હવે તેમની સામેની સજા અંગે મોસ્કોનું વલણ પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

 

• Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAGRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276