ગુજરાતમાં ચાલુ ખરીફ સિઝન-2026 દરમિયાન સારા અને સાર્વત્રિક વરસાદના કારણે ખેડૂતોમાં વાવેતરને લઈને ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. રાજ્યના વિવિધ જિલ્લાઓમાં વરસાદ અનુકૂળ રહેતા વાવેતરની કામગીરીએ જોર પકડ્યું છે. કૃષિ વિભાગના તાજેતરના આંકડા મુજબ રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં 59.26 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં ખરીફ પાકનું વાવેતર પૂર્ણ થયું છે, જે કુલ નિર્ધારિત વિસ્તારના આશરે 70 ટકા જેટલું છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ચાલુ વર્ષે પણ ખેડૂતોનો વિશ્વાસ મુખ્યત્વે કપાસ, મગફળી અને અન્ય તેલીબિયાં તેમજ રોકડિયા પાકો પર યથાવત્ રહ્યો છે.
ગુજરાત રાજ્યમાં સૌથી વધુ વાવેતર કપાસનું 20 લાખ હેક્ટરથી વધુ વિસ્તારમાં થયું છે, જ્યારે બીજા ક્રમે મગફળીનું 17.50 લાખ હેક્ટરથી વધુ વિસ્તારમાં વાવેતર નોંધાયું છે. કુલ વાવેતરમાં આ બંને પાકોનું મળીને 63 ટકાથી વધુ યોગદાન છે. કૃષિ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે બજારમાં મળતા સારા ભાવ, નિકાસની સંભાવનાઓ અને ખેડૂતોને મળતી આવકને ધ્યાનમાં રાખીને રોકડિયા પાકો તરફ આ વર્ષે પણ ખેડૂતોનો ઝુકાવ વધારે જોવા મળ્યો છે.
ગુજરાતમાં સોયાબીનના વાવેતરમાં નોંધપાત્ર વધારો
ગુજરાતમાં ચાલુ સિઝનમાં સોયાબીનના વાવેતરમાં પણ ઉત્સાહજનક વધારો નોંધાયો છે. રાજ્યમાં સોયાબીનના સામાન્ય વાવેતર વિસ્તારની સરખામણીએ અત્યાર સુધીમાં 99 ટકા એટલે કે અંદાજે 2.79 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવેતર પૂર્ણ થયું છે. આ ઉપરાંત મગફળીનું 91 ટકા, મકાઈનું 90 ટકા, અડદનું 86 ટકા અને કપાસનું 84 ટકા વાવેતર પૂર્ણ થતાં ખેડૂતોમાં અનુકૂળ વરસાદનો સકારાત્મક લાભ જોવા મળી રહ્યો છે.
કૃષિ વિભાગના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે જો આગામી દિવસોમાં પણ વરસાદનું પ્રમાણ સંતુલિત રહેશે તો બાકીના વિસ્તારોમાં પણ ઝડપથી વાવેતર પૂર્ણ થશે. સમયસર વરસાદને કારણે જમીનમાં પૂરતો ભેજ ઉપલબ્ધ હોવાથી પાકના વિકાસ માટે પણ અનુકૂળ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે.
ગુજરાતમાં કઠોળના પાકોમાં સુધારો
ગુજરાત રાજ્યમાં કઠોળના પાકોના વાવેતરમાં પણ વધારો નોંધાયો છે. ગયા વર્ષે આ જ સમયગાળા દરમિયાન 2.52 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં કઠોળનું વાવેતર થયું હતું, જ્યારે ચાલુ વર્ષે આ આંકડો વધીને 2.85 લાખ હેક્ટર સુધી પહોંચ્યો છે.
કઠોળ પાકોમાં તુવેરનું 1.94 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવેતર થયું છે, જ્યારે અડદનું 70,772 હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવેતર નોંધાયું છે. બીજી તરફ મગનું વાવેતર 11,900 હેક્ટર વિસ્તારમાં થયું છે. કઠોળના પાકોમાં થયેલો વધારો ખેડૂતો માટે આવકના નવા વિકલ્પો ઉભા કરી શકે છે તેમજ રાજ્યમાં દાળના ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન મળશે.
ગુજરાતમાં ડાંગર અને મકાઈનું પણ સારું વાવેતર
ધાન્ય પાકોની વાત કરીએ તો રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં 8.39 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં ધાન્ય પાકોનું વાવેતર થયું છે. તેમાં ડાંગર 4.63 લાખ હેક્ટર સાથે પ્રથમ સ્થાને છે, જ્યારે મકાઈ 2.54 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવવામાં આવી છે.
કૃષિ વિભાગના જણાવ્યા મુજબ ડાંગર મુખ્યત્વે રોપણી આધારિત પાક હોવાથી આગામી દિવસોમાં તેની રોપણીમાં વધુ વધારો થવાની સંભાવના છે. વરસાદની અનુકૂળ સ્થિતિને કારણે ડાંગર ઉત્પાદક વિસ્તારોમાં ખેડૂતો હાલમાં રોપણીની કામગીરીમાં વ્યસ્ત છે.
આ ઉપરાંત જુવારનું 10,301 હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવેતર થયું છે. નોંધનીય છે કે ગયા વર્ષે આ સમયગાળા દરમિયાન જુવારનું માત્ર 4,319 હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવેતર નોંધાયું હતું. આ વર્ષે થયેલો વધારો ખેડૂતોની બદલાતી ખેતી પદ્ધતિ તરફ પણ ઈશારો કરે છે.
દિવેલા, તલ અને અન્ય પાકોનું વાવેતર
તેલીબિયાં પાકોમાં **દિવેલા (એરંડા)**નું હાલમાં 52,655 હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવેતર થયું છે, જ્યારે તલનું 7,597 હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવેતર નોંધાયું છે. દિવેલો મુખ્યત્વે ઓગસ્ટ મહિનામાં વધુ પ્રમાણમાં વાવવામાં આવતો પાક હોવાથી આગામી દિવસોમાં તેના વાવેતર વિસ્તારમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની સંભાવના છે.
આ સિવાય અન્ય પાકોમાં ઘાસચારાનું 5.21 લાખ હેક્ટર, શાકભાજીનું 1.71 લાખ હેક્ટર અને બાજરાનું 1.06 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવેતર પૂર્ણ થયું છે. પશુપાલન અને કૃષિ બંને માટે ઘાસચારાના વધતા વિસ્તારને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
અનુકૂળ વરસાદથી ખેડૂતોમાં આશા
રાજ્યમાં સમયસર અને સારો વરસાદ થતાં ખેડૂતોમાં સારા ઉત્પાદનની આશા વધી છે. કૃષિ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આગામી અઠવાડિયામાં પણ વરસાદ અનુકૂળ રહેશે અને જીવાતો કે કુદરતી આફતોનો પ્રકોપ નહીં વધે તો આ વર્ષે ખરીફ પાકનું ઉત્પાદન નોંધપાત્ર રહી શકે છે. ખાસ કરીને કપાસ, મગફળી, સોયાબીન અને મકાઈ જેવા મુખ્ય પાકોમાં સારું ઉત્પાદન રાજ્યની કૃષિ અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવશે.
કૃષિ વિભાગ સતત જિલ્લાવાર વાવેતરની સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે અને ખેડૂતોને પાક સંરક્ષણ, ખાતર વ્યવસ્થાપન અને વરસાદને અનુરૂપ ખેતી પદ્ધતિ અંગે માર્ગદર્શન આપી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદની સ્થિતિને આધારે વાવેતરના અંતિમ આંકડામાં વધુ વધારો થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276





