Bindia
દર વર્ષે 19 એપ્રિલે વિશ્વ લીવર દિવસ ઉજવવામાં આવે છે, જેનો હેતુ છે લોકોમાં યકૃત (લીવર)ના સ્વાસ્થ્ય અને સંભવિત રોગો અંગે જાગૃતિ લાવવી. 2025ની થીમ છે: “Food is Medicine” ખોરાક એ દવા છે, જે જણાવે છે કે યોગ્ય આહાર લાવ્યા વિના આરોગ્યમય યકૃત શક્ય નથી.
શરીરમાં લીવરની ભૂમિકા કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે?
લિવર આપણા શરીરનું એક અત્યંત જરૂરી અંગ છે, જે:
– લોહીને શુદ્ધ કરે છે
– પાચનમાં મદદ કરે છે
– પોષક તત્વો સંગ્રહ કરે છે
– ટૉક્સિન દૂર કરે છે
– દવાઓને બ્રેકડાઉન કરે છે ડૉ. અજિતાભ શ્રીવાસ્તવ (HPB સર્જરી અને લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ડિરેક્ટર, મેક્સ હોસ્પિટલ) કહે છે,”લીવર વારંવાર કોઇ લક્ષણો વિના નુકસાન પામે છે, અને જ્યારે લક્ષણો દેખાય છે ત્યારે બહું મોડું થઈ ગયું હોય છે.”
મહત્વપૂર્ણ લીવર ટેસ્ટ – તમારા આરોગ્યની ચાવી
લીવર ફંક્શન ટેસ્ટ (LFTs)
– ALT/AST: વધારેલા સ્તર લિવરના દુષ્પ્રભાવ દર્શાવે
– બિલીરૂબિન: વધુ હોય તો પાંડૂ રોગ
– આલ્બ્યુમિન: ઓછું હોય તો લિવર કામગીરી ખરાબ
– પ્રોથ્રોમ્બિન સમય (PT)
– લોહી ગંઠાઈ જવા માટેનો સમય માપે
– વધારે સમય લિવરનું ક્ષતિગ્રસ્ત હોવું
GGT ટેસ્ટ
– દારૂથી નુકસાન અથવા પિત્ત નળીની સમસ્યા ઓળખે
– એમોનિયા લેવલ
– વધુ હોય તો મગજ પર અસર – ચક્કર, ધ્રુજારી, મૂંઝવણ
– લીવર અલ્ટ્રાસાઉન્ડ
– ફેટી લીવર, ગાંઠ કે સિરોઝિસ જેવી સમસ્યાઓ શોધવામાં ઉપયોગી
આ કોણે જરૂર છે ટેસ્ટ કરાવવાની?
– વધુ દારૂ પીતા લોકો
– ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતાથી પીડિત લોકો
– લાંબો સમય દવા લેવાવાળા દર્દીઓ
– પેટના દુઃખાવા, ઉબકા, થાક જેવી તકલીફવાળાઓ
જાગૃતિથી બચાવ શક્ય છે
વિશ્વ લીવર દિવસના મૌલિક સંદેશ અનુસાર, સમયસર લિવર તપાસ કરાવવી, સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવી, અને આહાર ઉપર ધ્યાન આપવું ખૂબ જ આવશ્યક છે.
ખોરાકથી શરૂ કરીને દૈનિક આદતો સુધી, દરેક પગલું તમારા લીવર માટે either દુશ્મન કે દોસ્ત બની શકે છે.
“લીવર તમારા શરીરના મૌન નાયક જેવું છે. જ્યારે તે બોલે છે ત્યારે મોડું થઈ ચૂક્યું હોય છે. સમયસર ધ્યાન આપો, તપાસ કરો, જીવન બચાવો.” વિશ્વ લીવર દિવસ 2025 પર આ વખતે ઉઠાવેલા મેસેજ ‘Food is Medicine’ માં રહેલી અસરકારકતા દરેક વ્યક્તિએ સમજવી જોઈએ. સાવચેતી અને સમયસર પગલાં સાથે, લીવર સંબંધિત રોગોથી બચાવ એકદમ શક્ય છે.
