પેટ્રોલ-ડીઝલ સસ્તું કેમ નથી થયું? ટેક્સ ઘટાડા છતાં ભાવ સ્થિર રહેવાના કારણો

કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં મોટો ઘટાડો કર્યો હોવા છતાં સામાન્ય લોકોને ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો નથી. સરકારે પેટ્રોલ પર ડ્યુટી 13 રૂપિયાથી ઘટાડીને 3 રૂપિયા કરી દીધી છે, જ્યારે ડીઝલ પરની 10 રૂપિયાની ડ્યુટી સંપૂર્ણપણે દૂર કરી છે. છતાં પણ પંપ પર કિંમતો સ્થિર કેમ છે તે પ્રશ્ન ઉઠી રહ્યો છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારનો મોટો પ્રભાવ
આ પરિસ્થિતિ પાછળનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ છે. ખાસ કરીને ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધી છે. જેના કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.

ટેક્સ ઘટાડો ‘રાહત’ નહીં, ‘સંતુલન’ માટે
સરકારનો ટેક્સ ઘટાડવાનો નિર્ણય સીધો ભાવ ઘટાડવા માટે નહીં, પરંતુ વધતા ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો, જો ટેક્સ ઘટાડો ન કર્યો હોત, તો આજે પેટ્રોલના ભાવ 100 રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી પણ ઉપર પહોંચી ગયા હોત.

રૂપિયો નબળો પડવાની અસર
ડૉલર સામે ભારતીય રૂપિયો નબળો પડવાથી પણ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત મોંઘી પડી રહી છે. આ કારણથી પણ દેશના અંદર ઇંધણના ભાવ પર દબાણ વધ્યું છે.

ઓઇલ કંપનીઓની ભૂમિકા
દેશની ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) પણ અગાઉના નુકસાનને સરભર કરવા માટે ટેક્સ ઘટાડાનો સીધો ફાયદો ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડતી નથી. જેના કારણે પંપ પર ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળતો નથી.

રાજ્ય સરકારના વેટનો ફાળો
પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં કેન્દ્રની એક્સાઇઝ ડ્યુટી સિવાય રાજ્ય સરકારનો વેટ (VAT), ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચ અને ડીલર કમિશન પણ ઉમેરાય છે. અનેક રાજ્યોમાં હજુ સુધી વેટમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો નથી, જેના કારણે કુલ કિંમતમાં ખાસ ફેરફાર થતો નથી.

‘ભાવ ઘટાડો’ નહીં, ‘ભાવ વધારાથી બચાવ’
આ સ્થિતિને સરળ રીતે સમજીએ તો—જો પેટ્રોલનો ભાવ 95 રૂપિયા હતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના કારણે તે 105 સુધી જતો, તો સરકારે ટેક્સ ઘટાડીને તેને ફરી 95ની આસપાસ જ રાખ્યો છે. એટલે કે, આ નિર્ણય ભાવ ઘટાડા માટે નહીં, પરંતુ વધતા ભાવ સામે રક્ષણ પૂરું પાડવા માટે લેવામાં આવ્યો છે.

Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP  https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram:  bindia.in