Bindia
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલતા સંઘર્ષ અને ખાસ કરીને ગાઝામાં શાંતિ સ્થાપવા માટે અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટી અને મહત્વાકાંક્ષી પહેલ કરી છે. ટ્રમ્પે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (યુએન)ને સમાંતર એક નવું વૈશ્વિક મંચ ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’ (Peace Board) બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ બોર્ડનો હેતુ ગાઝામાં યુદ્ધવિરામની દેખરેખ રાખવો અને પુનર્નિર્માણ પ્રક્રિયાને આગળ વધારવાનો છે. જોકે, આ પહેલને લઈને વૈશ્વિક રાજકારણમાં ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પના ‘પીસ મિશન’માં કોણ જોડાઈ રહ્યું છે?
આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલો અને સોશિયલ મીડિયા પર ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ મુજબ, ઘણા દેશોએ આ બોર્ડમાં જોડાવા માટે સકારાત્મક સંકેતો આપ્યા છે. સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે પરસ્પર વિરોધી ગણાતા દેશો પણ એક જ મંચ પર આવતાં દેખાઈ રહ્યા છે.
– ઈઝરાયેલ: વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ બોર્ડમાં જોડાવા માટે સંમતિ દર્શાવી હોવાનું કહેવાય છે.
– મુસ્લિમ દેશો: યુએઈ અને મોરોક્કો ઉપરાંત પાકિસ્તાન અને તુર્કી પણ આ પહેલમાં રસ દાખવી રહ્યા છે, જે રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.
– અન્ય દેશો: આર્જેન્ટિના, હંગેરી, વિયેટનામ, અઝરબૈજાન, બેલારુસ, કઝાકિસ્તાન અને આર્મેનિયા જેવા દેશો પણ સંભવિત સભ્ય બની શકે છે.
– અહેવાલો અનુસાર, કાયમી સભ્યપદ માટે ૧ અબજ ડોલર (લગભગ ૮,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુ)ની ફી નક્કી કરાઈ હોવાની ચર્ચા છે, જે ગાઝાના પુનર્નિર્માણમાં વપરાશે.
યુરોપનો અસંતોષ: ફ્રાન્સ-જર્મનીએ અંતર જાળવ્યું
એક તરફ ટ્રમ્પનું ‘પીસ બોર્ડ’ આકાર લઈ રહ્યું છે, ત્યારે બીજી તરફ યુરોપના શક્તિશાળી દેશો ફ્રાન્સ અને જર્મનીએ આ પહેલથી દૂરી બનાવી છે.
ફ્રાન્સનું માનવું છે કે ગાઝા જેવી સંવેદનશીલ બાબત પર કોઈપણ શાંતિ પ્રક્રિયા સંયુક્ત રાષ્ટ્રના નેજા હેઠળ જ થવી જોઈએ, અને ટ્રમ્પનું આ બોર્ડ યુએનના મહત્વને ઘટાડે તેવી શક્યતા છે.
ભારતની ભૂમિકા: ‘વેઈટ એન્ડ વોચ’ નીતિ
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં ભારત માટે કૂટનીતિક કસોટી ઉભી થઈ છે. અહેવાલો મુજબ, અમેરિકાએ ભારતને પણ આ ‘બોર્ડ ઓફ પીસ’માં જોડાવા માટે સત્તાવાર આમંત્રણ આપ્યું છે. જોકે, મોદી સરકારે હજુ સુધી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિર્ણય જાહેર કર્યો નથી.
ભારત માટે આ નિર્ણય વ્યૂહાત્મક રીતે જટિલ છે, કારણ કે:
– અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ સાથે મજબૂત સંબંધો
– યુએન અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ પ્રત્યે પરંપરાગત સમર્થન
– પાકિસ્તાન અને તુર્કીની સંભવિત હાજરીથી ઊભી થતી ચિંતાઓ
હાલમાં નવી દિલ્હી સ્થિતિ પર બારીકાઈથી નજર રાખી રહી છે અને રાષ્ટ્રીય હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને જ નિર્ણય લેવાની તૈયારીમાં છે.
શાંતિ કે વૈશ્વિક વિભાજન?
ટ્રમ્પની આ નવી ચાલ ગાઝામાં શાંતિ લાવશે કે પછી વિશ્વને બે વૈશ્વિક ધ્રુવોમાં વહેંચી દેશે, તે તો આવનારો સમય જ નક્કી કરશે. પરંતુ હાલ તો આ ‘પીસ બોર્ડ’ વૈશ્વિક કૂટનીતિના કેન્દ્રમાં આવી ગયું છે અને દુનિયાની નજર હવે વ્હાઈટ હાઉસ તથા નવી દિલ્હીના આગામી પગલાં પર ટકેલી છે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
