એસ.વાય. કુરૈશી – 1971 બેચના હરિયાણા કેડરના IAS અધિકારી

એસ.યે. કુરૈશી, 1971 બેચના હરિયાણા કેડરના ભારતીય સરકારે છોટા, પ્રખ્યાત અને પ્રતિષ્ઠિત IAS અધિકારી છે. તેઓ 30 જુલાઈ 2010 થી ભારતના 17મા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકે સેવા આપી રહ્યા હતા. તેમણે ભારતના ચૂંટણી પંચમાં પદાધિકારી તરીકે કાર્ય કર્યું છે અને ભારતીય ચૂંટણી વ્યવસ્થાની અનેક કાયમી અને યોગ્ય સુધારા રજૂ કર્યા છે.

 

શિક્ષણ અને પદ્ધતિ:- પીએચડી: કુરૈશીએ કોમ્યુનિકેશન અને સોશિયલ માર્કેટિંગમાં પીએચડી મેળવી છે, જેનો તેમને વિકાસ સંચારના ક્ષેત્રમાં ઉન્નતિ માટે ઉપયોગ કર્યો છે.

કારકિર્દી:- વિશેષ પદ: કુરૈશી અગાઉ ભારત સરકારના યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રાલયના સચિવ અને નેશનલ એઇડ્સ કન્ટ્રોલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (NACO)ના વિશેષ સચિવ (આરોગ્ય) અને ડાયરેક્ટર જનરલ તરીકે કાર્ય કરી ચૂક્યા છે.

ચૂંટણી ક્ષેત્રે યોગદાન:- ચૂકાવટી સુધારા: તેમણે મદદગાર મતદાર શિક્ષણ વિભાગ, ખર્ચ દેખરેખ વિભાગ અને ઇન્ડિયા ઇન્ટરનેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ડેમોક્રેસી એન્ડ ઇલેક્શન મેનેજમેન્ટની રચના કરી.

 

રાષ્ટ્રીય મતદાતા દિવસ (National Voters’ Day) ની શરૂઆત.

લેખ અને પુસ્તકો:- કુરૈશી વિવિધ સામાજિક અને રાજકીય મુદ્દાઓ પર અનેક પુસ્તક અને લેખો પ્રકાશિત કર્યા છે. તેમના કેટલાક પ્રખ્યાત પુસ્તકોમાં શામેલ છે:

 

India’s Experiment with Democracy: The Life of a Nation Through Its Elections

An Undocumented Wonder: The Making of the Great Indian Election

Population Myth (Jansankhya Ka Mithak – Hindi Edition)

Old Delhi: Living Traditions

Social Marketing for Social Change

Haryana Rediscovered: A Bibliographical Area Study

 

વૈશ્વિક યોગદાન:- 2017માં, કુરૈશી IDEA (Institute of Democracy and Electoral Assistance) સ્ટોકહોમ દ્વારા લોકશાહી માટે રાજદૂત તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવ્યા હતા અને 2012-2021 સુધી બોર્ડ સભ્ય રહ્યા.

બિનમુલ્ય યોગદાન:- કુરૈશીની સેવાઓએ ભારતના સૌથી મોટા HIV/AIDS જાગૃતિ કાર્યક્રમ અને IEC અભિયાન ‘Universities Talk AIDS’ ના પાયો મૂકવામાં મદદ કરી.

માન્યતાઓ અને પુરસ્કારો:- 2011 અને 2012માં ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ દ્વારા ભારતના 100 સૌથી શક્તિશાળી ભારતીયોની યાદીમાં સ્થાન.