ચોમાસાના આગમન પૂર્વે ગુજરાત એલર્ટ: ‘પ્રી-મોન્સૂન’ કામગીરીમાં તંત્રની ચાંપતી નજર, જળબંબાકાર જેવી સ્થિતિ રોકવા માસ્ટર પ્લાન તૈયાર

ગાંધીનગર: જૂન મહિનાના અંતિમ ચરણમાં જ્યારે મેઘરાજાના આગમનની આતુરતા સમગ્ર રાજ્યને સતાવી રહી છે, ત્યારે વહીવટી તંત્ર પણ પૂરજોશમાં સજ્જ થઈ ગયું છે. ગત વર્ષોના અનુભવોમાંથી બોધપાઠ લઈને આ વખતે ગુજરાત સરકાર અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓએ ‘પ્રી-મોન્સૂન’ કામગીરીને માત્ર એક કામગીરી નહીં, પરંતુ એક અભિયાન તરીકે હાથ ધરી છે. રાજ્યના મુખ્ય શહેરોથી લઈને ગ્રામીણ વિસ્તારો સુધી, ક્યાંય પણ પાણી ભરાવાની કે અકસ્માતની સ્થિતિ ન સર્જાય તે માટે તંત્રે કમર કસી છે.

પ્રી-મોન્સૂન કામગીરીના મુખ્ય પાસાઓ:

૧. ડ્રેનેજ સિસ્ટમ અને જળનિકાલનું આયોજન

શહેરોના નીચાણવાળા વિસ્તારો માટે વિશેષ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. ડ્રેનેજ લાઈનોની સફાઈ, મેનહોલના સમારકામ અને સ્ટોર્મ વોટર ડ્રેનેજ (Storm Water Drainage) ને સાફ કરવાનું કામ ૯૦% પૂર્ણતાના આરે છે. જ્યાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા જૂની છે, ત્યાં હાઈ-કેપેસિટી પમ્પિંગ સ્ટેશન અને વધારાના સબમર્સિબલ પમ્પ્સ તૈયાર રાખવામાં આવ્યા છે, જેથી ભારે વરસાદ પડે તો પણ પાણીનો નિકાલ ઝડપથી થઈ શકે.

૨. રસ્તાઓનું પેચવર્ક અને મરામત

ચોમાસામાં રસ્તાઓ પર ખાડા પડવા એ સૌથી મોટી સમસ્યા હોય છે. માર્ગ અને મકાન વિભાગ દ્વારા રાજ્યભરના ધોરીમાર્ગો અને આંતરિક રસ્તાઓનો સર્વે કરવામાં આવ્યો છે. જ્યાં પણ રસ્તાઓ જર્જરિત હતા, ત્યાં તાત્કાલિક ધોરણે પેચવર્ક અને ડામર કામગીરી પૂર્ણ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, રસ્તાની બાજુમાં આવેલી ગટરોને પણ ખુલ્લી કરી દેવામાં આવી છે જેથી પાણી રસ્તા પર ન ભરાય.

૩. નદી-નાળા અને જળાશયોનું મોનિટરિંગ

રાજ્યના વિવિધ ડેમ અને જળાશયોમાં પાણીની આવક વધે તે પહેલાં તેની ક્ષમતા અને મજબૂતીની તપાસ કરવામાં આવી છે. નદીઓના પટમાં થયેલા દબાણોને દૂર કરવા અને નદીના વહેણને અવરોધતા નડતરરૂપ અવરોધોને હટાવવા માટે સ્થાનિક વહીવટી તંત્રને સખત સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. ખાસ કરીને પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા માટેનું પ્લાનિંગ પણ તૈયાર રાખવામાં આવ્યું છે.

૪. ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ અને કંટ્રોલ રૂમ

આ વર્ષે તમામ જિલ્લાઓમાં ૨૪/૭ કાર્યરત કંટ્રોલ રૂમ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યા છે. NDRF અને SDRF ની ૧૫થી વધુ ટીમોને વ્યૂહાત્મક રીતે વિવિધ જિલ્લાઓમાં તહેનાત કરવામાં આવી છે. સાથે જ, કોમ્યુનિકેશન માટે હાઈ-ફ્રિકવન્સી વાયરલેસ સેટ અને સેટેલાઈટ ફોનનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવશે જેથી નેટવર્ક જામ થઈ જાય તો પણ સંપર્ક જળવાઈ રહે.

વૃક્ષોની ટ્રીમિંગ અને વીજ સુરક્ષા

ચોમાસામાં વાવાઝોડા સાથે વરસાદ પડે ત્યારે વીજપોલ અને વૃક્ષો પડવાની સમસ્યા સર્જાતી હોય છે. આ માટે વન વિભાગ અને વીજ કંપનીઓ દ્વારા સંયુક્ત રીતે વીજતારની આસપાસના વૃક્ષોની ડાળીઓ કાપવાની (Tree Trimming) કામગીરી પૂર્ણ કરવામાં આવી છે. વીજળીના ટ્રાન્સફોર્મર અને વાયરોનું મેન્ટેનન્સ કરવામાં આવ્યું છે, જેથી પાવર સપ્લાય ખોરવાય નહીં.

નાગરિકો માટે તંત્રની અપીલ

વહીવટી તંત્ર તરફથી નાગરિકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે:

જર્જરિત ઈમારતોમાં રહેતા લોકો તકેદારી રાખે અને જોખમ જણાય તો તંત્રને જાણ કરે.
ભારે વરસાદ દરમિયાન નદી કે નાળા નજીક જવાનું ટાળવું.
વીજળીના થાંભલા કે ખુલ્લા વાયરોથી અંતર રાખવું.
કચરો ગટરમાં ન નાખવો, કારણ કે તેનાથી પાણી ભરાવાની સમસ્યા વધે છે.

“ઝીરો કેઝ્યુઆલ્ટી” (કોઈપણ જાનહાનિ ન થાય) એ સરકાર અને વહીવટી તંત્રનો મુખ્ય મંત્ર છે. રાજ્યની જનતા પણ પોતાની જવાબદારી સમજીને તંત્રના સૂચનોનું પાલન કરે તો ચોમાસાની આ ઋતુ આફતને બદલે આશીર્વાદ બની રહેશે.