ગુજરાત હાઈકોર્ટનો માનવીય અભિગમ: અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિના ભાઈઓ પણ હવે મેળવી શકશે વળતર!
અમદાવાદ: ગુજરાત હાઈકોર્ટે માર્ગ અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિઓના પરિવારજનોના અધિકારોને લઈને એક અત્યંત મહત્વનો અને માનવીય અભિગમ ધરાવતો ચુકાદો આપ્યો છે. સામાન્ય રીતે મોટર વ્હીકલ એક્ટ હેઠળ વળતર માટે માત્ર પત્ની, બાળકો કે માતા-પિતાને જ પ્રાધાન્ય આપવામાં આવતું હોય છે, પરંતુ હાઈકોર્ટે પોતાના એક મહત્વના નિર્ણયમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, જો મૃતક વ્યક્તિ પરિણીત ન હોય અથવા તેના કોઈ અન્ય આધાર ન હોય, તો તેના ભાઈઓ પણ વળતર મેળવવા માટે હકદાર ઠરી શકે છે.
શું હતો સમગ્ર મામલો?
આ કેસની વિગતો મુજબ, એક માર્ગ અકસ્માતમાં વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું હતું. મૃતકના પરિવારમાં માતા-પિતા હયાત ન હોવાથી, તેમના ભાઈઓએ વળતર માટે દાવો દાખલ કર્યો હતો. નીચેની ટ્રિબ્યુનલે આ વળતર આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, જેના પગલે આ મામલો ગુજરાત હાઈકોર્ટ સુધી પહોંચ્યો હતો.
હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન અરજદારના વકીલે દલીલ કરી હતી કે મૃતક વ્યક્તિ તેના ભાઈઓનો આધાર હતો અને તેની આવક પર જ સમગ્ર પરિવારનું ગુજરાન ચાલતું હતું.
હાઈકોર્ટનું મહત્વનું અવલોકન
ગુજરાત હાઈકોર્ટે આ કેસમાં કાયદાકીય જોગવાઈઓનું ઉદાર અર્થઘટન કરતા જણાવ્યું હતું કે:
-
આધારભૂત સંબંધ: માત્ર કાયદાકીય વ્યાખ્યા પર અટવાઈ જવાને બદલે, કોર્ટે એ બાબતને વધુ મહત્વ આપ્યું છે કે શું ભાઈઓ મૃતક પર આર્થિક રીતે નિર્ભર હતા કે નહીં.
-
ન્યાયનો સિદ્ધાંત: કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે, જો મૃતક વ્યક્તિનો પરિવાર ભાઈઓ પર જ નિર્ભર હોય, તો તેમને વળતરના અધિકારથી વંચિત રાખવા એ ન્યાયના સિદ્ધાંતો વિરુદ્ધ છે.
-
વળતરનો અધિકાર: અકસ્માત વળતરનો હેતુ પીડિત પરિવારને આર્થિક સહારો આપવાનો છે, અને જો ભાઈઓ આશ્રિત હોય, તો તેઓ ‘કાનૂની પ્રતિનિધિ’ (Legal Representative) તરીકે વળતર મેળવવા માટે પાત્ર છે.
પરિવાર માટે રાહત
હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયથી રાજ્યભરના એવા હજારો પરિવારોને રાહત મળી છે, જેમના પરિવારના મુખ્ય સભ્યના અકસ્માતમાં મૃત્યુ બાદ તેઓ આર્થિક રીતે લાચાર બની જાય છે. આ ચુકાદો મોટર અકસ્માતના કેસોમાં વળતર મેળવવાની પ્રક્રિયામાં એક નવા યુગની શરૂઆત સમાન ગણી શકાય.
ન્યાયતંત્રના આ સંવેદનશીલ નિર્ણયને લીધે હવે વીમા કંપનીઓ વળતર આપતી વખતે માત્ર ‘નજીકના સંબંધી’ ની વ્યાખ્યા પર જ ભાર મૂકી શકશે નહીં, પરંતુ ‘આર્થિક નિર્ભરતા’ (Dependency) ના આધારે પણ વળતર ચૂકવવું પડશે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276






