ગ્લોબલ એર પાવર રેન્કિંગ 2026: ઓછી સંખ્યા છતાં ભારતીય વાયુસેના ચીનથી આગળ, પાકિસ્તાન ટોપ-15થી બહાર

ભારતીય વાયુસેનાએ વૈશ્વિક સ્તરે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. ‘વર્લ્ડ ડાયરેક્ટરી ઑફ મોડર્ન મિલિટરી એરક્રાફ્ટ’ (WDMMA) દ્વારા જાહેર કરાયેલા વર્ષ 2026ના ગ્લોબલ એર પાવર્સ રેન્કિંગમાં ભારતીય વાયુસેનાને વિશ્વની છઠ્ઠી સૌથી શક્તિશાળી હવાઈ સેના તરીકે સ્થાન મળ્યું છે. ખાસ વાત એ છે કે, વિમાનોની સંખ્યામાં ચીન ઘણું આગળ હોવા છતાં ભારતે તેની યુદ્ધ ક્ષમતાના આધારે ચીનને પાછળ છોડી દીધું છે.

અમેરિકાનો એર પાવરમાં દબદબો
WDMMAના રિપોર્ટ અનુસાર, વૈશ્વિક એર પાવરમાં અમેરિકાનો સ્પષ્ટ દબદબો યથાવત છે. દુનિયાની ટોપ-5 હવાઈ સૈન્ય સંસ્થાઓમાં ચાર અમેરિકાની છે. અમેરિકી એરફોર્સ 5,004 એરક્રાફ્ટ સાથે પ્રથમ સ્થાને છે, જ્યારે અમેરિકી નેવી બીજા, રશિયન એરફોર્સ ત્રીજા, અમેરિકી આર્મી ચોથા અને અમેરિકી મરીન કોર્પ્સ પાંચમા ક્રમે છે. જો માત્ર દેશોની મુખ્ય વાયુસેનાની સરખામણી કરવામાં આવે તો અમેરિકા અને રશિયા બાદ ભારત વિશ્વની ત્રીજી સૌથી શક્તિશાળી વાયુસેના તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.

ઓછી સંખ્યા છતાં ભારત ચીનથી આગળ
આ રેન્કિંગ માત્ર એરક્રાફ્ટની સંખ્યા પર આધારિત નથી, પરંતુ WDMMAના True Value Rating (TvR) પર આધારિત છે, જેમાં આધુનિક ટેક્નોલોજી, યુદ્ધ ક્ષમતા, ઓપરેશનલ તૈયારીઓ અને એરક્રાફ્ટની ગુણવત્તાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે. ભારતીય વાયુસેનાને 69.4 TvR સ્કોર સાથે છઠ્ઠું સ્થાન મળ્યું છે, જ્યારે ચીનની વાયુસેનાને 63.8 TvR સ્કોર સાથે સાતમું સ્થાન મળ્યું છે. ચીન પાસે 3,733 એરક્રાફ્ટ છે, જ્યારે ભારત પાસે 1,716 એરક્રાફ્ટ છે. તેમ છતાં રાફેલ, સુખોઈ-30 એમકેઆઈ અને તેજસ જેવા આધુનિક ફાઇટર જેટ્સ ભારતની હવાઈ શક્તિને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

પાકિસ્તાન ટોપ-15માં પણ નહીં
પાકિસ્તાન પોતાની હવાઈ તાકાત અંગે મોટા દાવા કરતું હોવા છતાં WDMMAના આ રેન્કિંગમાં ટોપ-15માં સ્થાન મેળવી શક્યું નથી. પાકિસ્તાન એરફોર્સને 46.3 TvR સ્કોર સાથે 18મું સ્થાન મળ્યું છે.

ભારતીય નેવી અને આર્મીની એવિએશન વિંગ પણ મજબૂત
રિપોર્ટમાં દેશોની નેવી અને આર્મી પાસે રહેલા એરક્રાફ્ટનું પણ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે. ભારતીય નેવીની એવિએશન વિંગ 232 એરક્રાફ્ટ સાથે 27મા સ્થાને છે, જ્યારે ભારતીય આર્મીની એવિએશન વિંગ 540 એરક્રાફ્ટ સાથે 36મા સ્થાને છે. બીજી તરફ પાકિસ્તાનની નેવી અને આર્મીની એવિએશન વિંગ આ યાદીમાં નોંધપાત્ર સ્થાન મેળવી શકી નથી.

સૌથી વધુ સૈન્ય એરક્રાફ્ટ ધરાવતા ટોપ-10 દેશો
અમેરિકા – 13,052 એરક્રાફ્ટ
ચીન – 5,357 એરક્રાફ્ટ
રશિયા – 4,061 એરક્રાફ્ટ
ભારત – 2,488 એરક્રાફ્ટ
ઇજિપ્ત – 1,065 એરક્રાફ્ટ
તુર્કી – 933 એરક્રાફ્ટ
દક્ષિણ કોરિયા – 899 એરક્રાફ્ટ
ઇટાલી – 780 એરક્રાફ્ટ
જાપાન – 756 એરક્રાફ્ટ
ગ્રીસ – 724 એરક્રાફ્ટ

WDMMAના 2026ના આ રિપોર્ટથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આધુનિક ટેક્નોલોજી, યુદ્ધ ક્ષમતા અને ઓપરેશનલ તૈયારીના આધારે ભારતીય વાયુસેનાએ વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની મજબૂત સ્થિતિ વધુ મજબૂત બનાવી છે. માત્ર સંખ્યાબળ નહીં પરંતુ ગુણવત્તા અને કાર્યક્ષમતાના આધારે ભારતે ચીનને પાછળ છોડીને વિશ્વની અગ્રણી હવાઈ સેનાઓમાં સ્થાન મેળવ્યું છે.