Ahmedabad માં 28 વૃક્ષો બચાવવા આચાર્યએ બદલી નાખી આખી બિલ્ડિંગની ડિઝાઇન!...

Ahmedabad માં 28 વૃક્ષો બચાવવા આચાર્યએ બદલી નાખી આખી બિલ્ડિંગની ડિઝાઇન!…

Ahmedabadમાં વૃક્ષો બચાવવા અનોખી પહેલ: 28 વૃક્ષો માટે બિલ્ડિંગની ડિઝાઇન બદલી, આચાર્યએ જાતે તૈયાર કર્યો પ્લાન

Ahmedabad: શહેરોમાં વધતા શહેરીકરણ અને બાંધકામને કારણે વૃક્ષોનું અસ્તિત્વ જોખમમાં મુકાતું હોય છે. અનેક વખત વિકાસના નામે વર્ષો જૂનાં વૃક્ષો કાપવામાં આવે છે, પરંતુ Ahmedabadની સરકારી ગર્લ્સ પોલિટેકનિકમાં વૃક્ષો બચાવવા માટે અનોખી પહેલ કરવામાં આવી છે. અહીં 28 વૃક્ષોને બચાવવા માટે બિલ્ડિંગની ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. ખાસ વાત એ છે કે સંસ્થાના આચાર્યએ જાતે જ બિલ્ડિંગનો પ્લાન તૈયાર કરવાની પહેલ કરી અને વૃક્ષોનું સંરક્ષણ થાય તે રીતે બાંધકામની યોજના બનાવી.આ પહેલ વિકાસ અને પર્યાવરણ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો સારો દાખલો બની શકે છે. સામાન્ય રીતે કોઈપણ નવા બાંધકામ વખતે જગ્યાનો વધુમાં વધુ ઉપયોગ થાય તે બાબતને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. જોકે, આ કિસ્સામાં વૃક્ષોને દૂર કરવાને બદલે બાંધકામની ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરીને તેમને જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

-> 28 વૃક્ષો બચાવવા બિલ્ડિંગની ડિઝાઇનમાં ફેરફાર : Ahmedabadની સરકારી ગર્લ્સ પોલિટેકનિકમાં નવી બિલ્ડિંગ બનાવવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન 28 વૃક્ષોને બચાવવાનો નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ બન્યો છે. બાંધકામના આયોજનમાં વૃક્ષો અડચણરૂપ બને તો સામાન્ય રીતે તેમને કાપવા અથવા અન્ય જગ્યાએ ખસેડવા જેવા વિકલ્પો વિચારવામાં આવે છે. પરંતુ અહીં વૃક્ષોને બચાવવા માટે બિલ્ડિંગના પ્લાનમાં જ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો.આ અભિગમ દર્શાવે છે કે પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના પણ વિકાસનાં કામો કરી શકાય છે. જો પ્રોજેક્ટના પ્રારંભિક તબક્કામાં જ વૃક્ષોનું સ્થાન, આસપાસની જગ્યા અને બાંધકામની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે તો અનેક વૃક્ષોને બચાવી શકાય છે.વૃક્ષો માત્ર હરિયાળી પૂરાં પાડતાં નથી, પરંતુ શહેરના વાતાવરણને સંતુલિત રાખવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી જૂનાં અને વિકસિત વૃક્ષોને બચાવવાનો પ્રયાસ પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે.

-> Ahmedabad આચાર્યએ જાતે તૈયાર કર્યો બિલ્ડિંગનો પ્લાન : આ સમગ્ર પહેલમાં સંસ્થાના આચાર્યની ભૂમિકા ખાસ ચર્ચામાં છે. ઉપલબ્ધ વિગતો મુજબ, આચાર્યએ જાતે બિલ્ડિંગનો પ્લાન તૈયાર કરવાની પહેલ કરી હતી, જેથી બાંધકામની સાથે વૃક્ષોનું સંરક્ષણ પણ શક્ય બને.સામાન્ય રીતે બિલ્ડિંગનું આયોજન કરતી વખતે આર્કિટેક્ટ, એન્જિનિયર અને સંબંધિત ટેક્નિકલ ટીમની મદદ લેવામાં આવે છે. જોકે, આ કિસ્સામાં સંસ્થાના આચાર્યએ પર્યાવરણને કેન્દ્રમાં રાખીને પ્લાન બનાવવાની પહેલ કરી હોવાનું જણાવાયું છે.આ નિર્ણય માત્ર બાંધકામની ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. તે સંસ્થાના સંચાલનમાં પર્યાવરણ પ્રત્યેની જવાબદારી અને કુદરતી સંસાધનોને જાળવવાની વિચારસરણી પણ દર્શાવે છે.જોકે, આચાર્યનું નામ, બિલ્ડિંગના કુલ ખર્ચ, બાંધકામની સમયમર્યાદા અને ડિઝાઇનમાં કરવામાં આવેલા ચોક્કસ ટેક્નિકલ ફેરફારો અંગેની સત્તાવાર વિગતોની અલગથી પુષ્ટિ જરૂરી છે.

-> ગ્રીન બિલ્ડિંગની દિશામાં મહત્વનું પગલું : ગ્રીન બિલ્ડિંગનો મુખ્ય હેતુ બાંધકામની પર્યાવરણ પર થતી નકારાત્મક અસર ઘટાડવાનો છે. તેમાં કુદરતી પ્રકાશ અને હવાનો વધુ ઉપયોગ, ઊર્જાની બચત, પાણીનું યોગ્ય સંચાલન, હરિયાળીનું સંરક્ષણ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ બાંધકામ જેવી બાબતોનો સમાવેશ થઈ શકે છે.Ahmedabadની સરકારી ગર્લ્સ પોલિટેકનિકમાં 28 વૃક્ષોને બચાવવા માટે ડિઝાઇન બદલવાની પહેલ આ વિચાર સાથે જોડાયેલી છે. બાંધકામ પહેલાં વૃક્ષોનું યોગ્ય સર્વેક્ષણ કરવામાં આવે અને તેમની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પ્લાન તૈયાર થાય તો પર્યાવરણને થતું નુકસાન ઘટાડી શકાય છે.

જોકે, કોઈ બિલ્ડિંગને સંપૂર્ણપણે ગ્રીન બિલ્ડિંગ ગણવા માટે માત્ર વૃક્ષો બચાવવાનો નિર્ણય પૂરતો નથી. ઊર્જા કાર્યક્ષમતા, પાણીની બચત, બાંધકામમાં વપરાતી સામગ્રી અને અન્ય પર્યાવરણીય માપદંડો પણ મહત્વ ધરાવે છે. આથી, આ પ્રોજેક્ટમાં ગ્રીન બિલ્ડિંગના અન્ય કયા માપદંડો અપનાવવામાં આવ્યા છે તેની વિગતો ઉપલબ્ધ થાય તો તેની પર્યાવરણીય અસરનું વધુ સ્પષ્ટ મૂલ્યાંકન કરી શકાય.

-> શહેરોમાં વૃક્ષો બચાવવા માટે બની શકે છે ઉદાહરણ : Ahmedabad સહિત ગુજરાતનાં અનેક શહેરોમાં રસ્તા, રહેણાક પ્રોજેક્ટ, સરકારી ઇમારતો અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓનું નિર્માણ સતત થઈ રહ્યું છે. આવા વિકાસકાર્યોમાં ઘણી વખત વૃક્ષો અને ખુલ્લી જગ્યાઓ પર દબાણ વધે છે. આવી સ્થિતિમાં સરકારી ગર્લ્સ પોલિટેકનિકની પહેલ અન્ય સંસ્થાઓ અને બાંધકામ પ્રોજેક્ટ્સ માટે પ્રેરણારૂપ બની શકે છે.

જો દરેક પ્રોજેક્ટમાં બાંધકામ શરૂ કરતાં પહેલાં વૃક્ષોની ગણતરી કરવામાં આવે, તેમનું સ્થાન નકશામાં દર્શાવવામાં આવે અને શક્ય હોય ત્યાં ડિઝાઇનમાં જરૂરી ફેરફાર કરવામાં આવે, તો મોટી સંખ્યામાં વૃક્ષોને બચાવી શકાય છે.વૃક્ષોને કાપ્યા બાદ નવા છોડ વાવવાથી લાંબા સમયથી વિકસિત થયેલા વૃક્ષોનો પર્યાવરણીય લાભ તરત જ મેળવી શકાતો નથી. તેથી પહેલેથી અસ્તિત્વમાં રહેલા વૃક્ષોને બચાવવાનું મહત્વ વધારે છે. વૃક્ષો પક્ષીઓ અને અન્ય જીવસૃષ્ટિને આશ્રય આપે છે, ગરમી ઘટાડવામાં મદદ કરે છે અને શહેરના પર્યાવરણને વધુ રહેવા યોગ્ય બનાવે છે.

-> વિકાસની સાથે પર્યાવરણનું સંરક્ષણ પણ જરૂરી : Ahmedabadની સરકારી ગર્લ્સ પોલિટેકનિકમાં 28 વૃક્ષોને બચાવવા માટે બિલ્ડિંગની ડિઝાઇન બદલવાની પહેલ એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપે છે—વિકાસ અને પ્રકૃતિને એકબીજાના વિરોધી માનવાની જરૂર નથી. યોગ્ય આયોજન, જવાબદારીપૂર્વકના નિર્ણયો અને પર્યાવરણ પ્રત્યેની સંવેદનશીલતાથી બંને વચ્ચે સંતુલન જાળવી શકાય છે.જો આ પ્રકારની વિચારસરણી સરકારી કચેરીઓ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને ખાનગી બાંધકામ પ્રોજેક્ટ્સમાં અપનાવવામાં આવે, તો શહેરી વિસ્તારોમાં હરિયાળી જાળવવામાં મદદ મળી શકે છે. 28 વૃક્ષોને બચાવવાનો આ પ્રયાસ કદમાં નાનો લાગતો હોય, પરંતુ પર્યાવરણને પ્રાથમિકતા આપવાની દૃષ્ટિએ તે નોંધપાત્ર ઉદાહરણ છે.આ પહેલનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ સંદેશ એ છે કે બાંધકામ માટે વૃક્ષોનો નાશ કરવો હંમેશાં અનિવાર્ય નથી. કેટલીકવાર માત્ર આયોજન અને ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરીને પણ કુદરતી સંપત્તિને જાળવી શકાય છે.