મલક્કા સ્ટ્રેટ પાસે સબાંગ પોર્ટના વિકાસથી ઇન્ડો-પેસિફિકમાં વધશે ભારતની તાકાત, જાણો શું છે મામલો

ભારત અને ઈન્ડોનેશિયાએ હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં પોતાની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવતા ઈન્ડોનેશિયાના સબાંગ પોર્ટના સંયુક્ત વિકાસ પર સહમતિ વ્યક્ત કરી છે. મલક્કા સ્ટ્રેટના પ્રવેશદ્વાર પર આવેલું આ બંદર ભારત માટે વેપાર, સુરક્ષા અને ઇન્ડો-પેસિફિક વ્યૂહરચનાના દૃષ્ટિકોણથી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

મલક્કા સ્ટ્રેટ પાસે સબાંગ પોર્ટનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ
સબાંગ પોર્ટ દુનિયાના સૌથી વ્યસ્ત દરિયાઈ માર્ગોમાંના એક મલક્કા સ્ટ્રેટના પ્રવેશદ્વાર પર આવેલું છે. આ બંદર ભારતના ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટથી આશરે 160 કિલોમીટર દૂર છે. મલક્કા સ્ટ્રેટ હિંદ મહાસાગરને દક્ષિણ ચીન સાગર સાથે જોડે છે અને વિશ્વના લગભગ 25 ટકા દરિયાઈ વેપાર માટે મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. ભારતના પૂર્વ એશિયાના દેશો સાથેના વેપારનો મોટો હિસ્સો પણ આ જ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે.

મોદી-પ્રબોવો બેઠકમાં કરાર
ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઈન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાંતો વચ્ચે થયેલી બેઠક દરમિયાન સબાંગ પોર્ટના વિકાસને લઈને મહત્વપૂર્ણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ બંદરને આધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ કરવામાં આવશે અને બંને દેશો વચ્ચે દરિયાઈ સહયોગ વધુ મજબૂત બનશે.

ભારત માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ?
ભારત આંદામાન-નિકોબારમાં ગ્રેટ નિકોબાર ટ્રાન્સ-શિપમેન્ટ પોર્ટ પ્રોજેક્ટ પર પણ ઝડપથી કામ કરી રહ્યું છે. જો સબાંગ પોર્ટ અને ગ્રેટ નિકોબાર બંને પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ ક્ષમતાથી કાર્યરત થશે તો ભારતને મલક્કા સ્ટ્રેટની બંને બાજુએ વ્યૂહાત્મક હાજરી મળશે. આથી વેપાર, લોજિસ્ટિક્સ, સપ્લાય ચેઈન સુરક્ષા અને દરિયાઈ દેખરેખમાં ભારતની સ્થિતિ વધુ મજબૂત બની શકે છે.

ચીન માટે કેમ મહત્વનો વિકાસ?
મલક્કા સ્ટ્રેટ ચીન માટે ઊર્જા અને વેપારની મુખ્ય લાઈફલાઈન ગણાય છે. પશ્ચિમ એશિયા અને આફ્રિકાથી આવતું મોટાભાગનું તેલ અને ગેસ આ જ માર્ગે ચીન પહોંચે છે. તેથી આ વિસ્તારમાં ભારત અને ઈન્ડોનેશિયાનો વધતો સહયોગ ચીન માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ વિકાસ માનવામાં આવી રહ્યો છે.

ઇન્ડો-પેસિફિકમાં ભારતની વધતી ભૂમિકા
નિષ્ણાતોના મત મુજબ સબાંગ પોર્ટનો વિકાસ માત્ર બંદર નિર્માણ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ભારતની વધતી દરિયાઈ હાજરી અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા સહયોગનું પ્રતીક છે. આ પહેલથી ભારત અને ઈન્ડોનેશિયા વચ્ચે વેપાર, સુરક્ષા અને દરિયાઈ કનેક્ટિવિટીને નવી દિશા મળવાની અપેક્ષા છે. આવનારા વર્ષોમાં સબાંગ પોર્ટ અને ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ ભારત હિંદ મહાસાગરથી લઈને મલક્કા સ્ટ્રેટ સુધી વધુ મજબૂત વ્યૂહાત્મક ઉપસ્થિતિ સ્થાપિત કરી શકશે, જે સમગ્ર ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં તેના પ્રભાવને વધુ મજબૂત બનાવશે.