અમેરિકા-તુર્કિયે સંબંધોમાં આવી શકે છે નવો વળાંક, ટ્રમ્પે F-35 ફાઈટર જેટ વેચવાના આપ્યા સંકેત

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તુર્કિયે સાથેના સંબંધોમાં સુધારાના સંકેત આપતાં જણાવ્યું છે કે તેમની સરકાર તુર્કિયે પર લાગેલા પ્રતિબંધો હળવા કરવાની દિશામાં કામ કરશે. સાથે જ વિશ્વના સૌથી અદ્યતન સ્ટેલ્થ ફાઈટર જેટ F-35ના વેચાણ અંગે પણ વિચાર કરવામાં આવશે. જો આ નિર્ણય અમલમાં આવશે તો નાટો, મધ્ય પૂર્વ અને વૈશ્વિક સુરક્ષા રાજનીતિ પર તેની મહત્વપૂર્ણ અસર પડી શકે છે.

S-400 ખરીદી બાદ લાગ્યા હતા પ્રતિબંધ
વર્ષ 2019માં તુર્કિયેએ અમેરિકાની જગ્યાએ રશિયા પાસેથી S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ ખરીદી હતી. ત્યારબાદ અમેરિકાએ તુર્કિયેને F-35 કાર્યક્રમમાંથી બહાર કરી દીધું હતું અને 2020માં CAATSA કાયદા હેઠળ તેના પર પ્રતિબંધો પણ લાદ્યા હતા. અમેરિકાનો દાવો હતો કે S-400 અને F-35 એકસાથે ઉપયોગમાં લેવાશે તો F-35ની સંવેદનશીલ ટેક્નોલોજી રશિયા સુધી પહોંચી શકે છે.

F-35 વેચાણ પર થઈ ચર્ચા
તાજેતરમાં યોજાયેલા નાટો શિખર સંમેલન દરમિયાન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તુર્કિયેના રાષ્ટ્રપતિ રેચેપ તૈયપ એર્દોગાન વચ્ચે આ મુદ્દે ચર્ચા થઈ હતી. ચર્ચા બાદ ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે તેમની સરકાર તુર્કિયે પર લાગેલા પ્રતિબંધો દૂર કરવા માટે સહયોગીઓ સાથે ચર્ચા કરશે અને F-35 ફાઈટર જેટના વેચાણ અંગે પણ નિર્ણય લેવામાં આવશે. જોકે, આ માટે અમેરિકન સરકાર અને કોંગ્રેસની મંજૂરી જરૂરી રહેશે.

F-35 કેમ છે ખાસ?
F-35 વિશ્વના સૌથી આધુનિક સ્ટેલ્થ ફાઈટર જેટમાં સામેલ છે. તેની વિશેષતા એ છે કે તે દુશ્મનના રડારથી બચીને લાંબા અંતર સુધી હુમલો કરી શકે છે. આ ફાઈટર જેટમાં અત્યાધુનિક સેન્સર, નેટવર્ક આધારિત યુદ્ધ ક્ષમતા અને વિવિધ પ્રકારના અદ્યતન હથિયારો વહન કરવાની ક્ષમતા છે, જેના કારણે તેને વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી લડાકુ વિમાનોમાં સ્થાન મળે છે.

સંબંધોમાં સુધારાની સંભાવના
જો અમેરિકા તુર્કિયેને ફરીથી F-35 વેચવાનો નિર્ણય કરશે તો છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. આ નિર્ણય નાટો ગઠબંધન, મધ્ય પૂર્વની સુરક્ષા અને વૈશ્વિક વ્યૂહાત્મક સંતુલન માટે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.