ચૂંટણી પંચે દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્રમાં SIRની સમયમર્યાદા લંબાવી, નવી તારીખો નક્કી કરી.....

ચૂંટણી પંચે દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્રમાં SIRની સમયમર્યાદા લંબાવી, નવી તારીખો નક્કી કરી…..

નવી દિલ્હી : ચૂંટણી પંચે મતદાર યાદીના Special Intensive Revision (SIR) એટલે કે વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણને લઈને દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્રના મતદારોને રાહત આપતો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. ચૂંટણી પંચે બંને રાજ્યોમાં મતદાર યાદી અંગે દાવા અને વાંધા રજૂ કરવાની સમયમર્યાદા લંબાવી છે. દિલ્હી માટે હવે દાવા-વાંધા રજૂ કરવાની છેલ્લી તારીખ 30 ઓક્ટોબર 2026 અને મહારાષ્ટ્ર માટે 12 ઓક્ટોબર 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે. સાથે જ નોટિસ તથા દાવા-વાંધાના નિકાલ માટે પણ નવી સમયમર્યાદા જાહેર કરવામાં આવી છે. ચૂંટણી પંચના આ નિર્ણયથી એવા મતદારોને વધુ સમય મળશે જેમના નામ, વિગતો અથવા અગાઉના રેકોર્ડ સાથે સંબંધિત કોઈ વિસંગતિ સામે આવી છે અને જેમને પોતાની માહિતી અંગે દાવો કે વાંધો નોંધાવવાનો છે.

દિલ્હીમાં 30 ઓક્ટોબર સુધી દાવા-વાંધા

ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર દિલ્હીમાં SIR હેઠળ દાવા અને વાંધા રજૂ કરવાની સમયમર્યાદા વધારીને 30 ઓક્ટોબર 2026 કરવામાં આવી છે. અગાઉની પ્રક્રિયા દરમિયાન જે મતદારોની વિગતોમાં વિસંગતિ, રેકોર્ડ સાથે મેળ ન બેસવો અથવા અન્ય કારણોસર ચકાસણીની જરૂરિયાત ઉભી થઈ છે, તેઓ હવે વધારાના સમયગાળામાં પોતાની બાબત રજૂ કરી શકશે. દિલ્હીમાં નોટિસ, દાવા અને વાંધાના નિકાલ માટેની સમયમર્યાદા પણ વધારીને 30 નવેમ્બર 2026 કરવામાં આવી છે. એટલે કે મતદારોએ પોતાની અરજી અથવા વાંધો રજૂ કર્યા બાદ સંબંધિત ચૂંટણી અધિકારીઓ પાસે તેની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે પણ વધુ સમય રહેશે.

મહારાષ્ટ્રમાં 12 ઓક્ટોબર સુધી તક

મહારાષ્ટ્રમાં પણ ચૂંટણી પંચે SIRની પ્રક્રિયામાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર્યો છે. રાજ્યમાં દાવા અને વાંધા રજૂ કરવાની નવી અંતિમ તારીખ 12 ઓક્ટોબર 2026 રાખવામાં આવી છે. જ્યારે નોટિસ તથા દાવા-વાંધાના નિકાલ માટેની સમયમર્યાદા 10 નવેમ્બર 2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે. આ નિર્ણય ખાસ કરીને એવા મતદારો માટે મહત્વપૂર્ણ છે જેમને મતદાર યાદીમાં પોતાની વિગતો અંગે કોઈ સમસ્યા જણાય અથવા SIR દરમિયાન તેમની નોંધણી સંબંધિત સ્પષ્ટતા કરવાની જરૂર પડે.

SIRમાં નોટિસ મળનારા મતદારો માટે નવી વ્યવસ્થા

ચૂંટણી પંચે માત્ર સમયમર્યાદા જ નથી લંબાવી, પરંતુ નોટિસ મળનારા મતદારો માટે પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાના કેટલાક નિર્ણયો પણ જાહેર કર્યા છે. જે મતદારોને તેમના રેકોર્ડ “unmapped” હોવા અથવા “logical discrepancies” જેવી બાબતોને કારણે નોટિસ આપવામાં આવી છે, તેમને સામાન્ય રીતે ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી (ERO) અથવા સહાયક ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી (AERO)ની કચેરીએ વ્યક્તિગત રીતે હાજર થવાની જરૂર નહીં રહે. તેના બદલે Booth Level Officer (BLO) આવા મતદારોના ઘરે જઈને જરૂરી દસ્તાવેજો એકત્ર કરશે અને તેમને ECINET સિસ્ટમ પર અપલોડ કરશે. ત્યારબાદ સંબંધિત ERO દસ્તાવેજોની તપાસ કરીને નિર્ણય લેશે. આ વ્યવસ્થાનો હેતુ મતદારોને વારંવાર ચૂંટણી કચેરી સુધી જવાની મુશ્કેલીમાંથી રાહત આપવાનો છે.

જરૂર પડે તો ઓનલાઈન હિયરિંગ

ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દરેક મતદારને ફરજિયાત રીતે ઓફિસમાં બોલાવવામાં નહીં આવે. માત્ર અપવાદરૂપ પરિસ્થિતિમાં જ ERO દ્વારા હિયરિંગ જરૂરી ગણવામાં આવશે. આવી સ્થિતિમાં પણ હિયરિંગ ઓનલાઈન યોજવાની શક્યતા રાખવામાં આવી છે. વધુમાં, જો મતદાર પોતે હિયરિંગમાં હાજર ન રહી શકે તો પરિવારના કોઈ પુખ્ત સભ્યને તેમની તરફથી હાજર થવા માટે અધિકૃત કરી શકાશે. આ ફેરફારથી ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકો, શારીરિક મુશ્કેલી ધરાવતા લોકો, મજૂરો અને અન્ય એવા મતદારોને મદદ મળી શકે છે જેમના માટે ચૂંટણી કચેરી સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ હોય.

ખાસ કેમ્પ અને હેલ્પ ડેસ્કની વ્યવસ્થા

ચૂંટણી પંચે જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીઓને જરૂરિયાત પ્રમાણે હેલ્પ ડેસ્ક અને વિશેષ કેમ્પ યોજવા પણ સૂચના આપી છે. આ વ્યવસ્થા નાઇટ શેલ્ટરમાં રહેતા લોકો, મજૂરો, આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો, ઘરવિહોણા લોકો અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા સુધી પહોંચવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા અન્ય નાગરિકોને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત, મતદાર યાદીમાં નામ રહી ગયેલા લોકો માટે સતત અપડેશનની પ્રક્રિયા હેઠળ સંબંધિત ERO પાસે અરજી કરવાની સુવિધા ચાલુ રહેશે. ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે SIR દરમિયાન નામ રહી ગયેલા વ્યક્તિઓ ઉપરાંત યુવા અને પ્રથમ વખત મતદાન કરનારા લોકો પણ નિયમ મુજબ મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા માટે અરજી કરી શકે છે.

દેશભરમાં SIRની પ્રક્રિયા

ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે SIRની પ્રક્રિયા અત્યાર સુધીમાં 20 રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. SIR બાકીના વિસ્તારોમાં પ્રક્રિયા તબક્કાવાર આગળ વધી રહી છે. ચૂંટણી પંચે મે 2026માં SIRના ત્રીજા તબક્કા માટે 16 રાજ્યો અને 3 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આવરી લેતી પ્રક્રિયાની જાહેરાત કરી હતી. આ તબક્કામાં લાખો મતદારોના રેકોર્ડની ચકાસણી માટે મોટા પાયે ઘર-ઘર મુલાકાત અને મતદાર યાદીના પુનરીક્ષણની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી હતી.

મતદારો માટે શું મહત્વનું?

SIR દરમિયાન મતદારોએ પોતાની મતદાર યાદીની વિગતો નિયમિત રીતે તપાસવી મહત્વપૂર્ણ છે. નામમાં ભૂલ, સરનામાની વિસંગતિ, અગાઉના રેકોર્ડ સાથે મેળ ન બેસવો અથવા અન્ય કોઈ સમસ્યા હોય તો નક્કી કરેલી સમયમર્યાદામાં દાવો કે વાંધો રજૂ કરી શકાય છે. દિલ્હીમાં હવે 30 ઓક્ટોબર અને મહારાષ્ટ્રમાં 12 ઓક્ટોબર સુધીનો સમય મળ્યો છે. જ્યારે સંબંધિત નોટિસ તથા દાવા-વાંધાના નિકાલ માટે અનુક્રમે 30 નવેમ્બર અને 10 નવેમ્બર સુધીની સમયમર્યાદા રાખવામાં આવી છે. આ રીતે ચૂંટણી પંચના નવા નિર્ણયથી SIR પ્રક્રિયામાં જરૂરી સુધારા અથવા વાંધા રજૂ કરવા માટે મતદારોને વધારાનો સમય મળ્યો છે. સાથે જ ઘરઆંગણે દસ્તાવેજ ચકાસણી અને જરૂર પડે ત્યારે ઓનલાઈન હિયરિંગ જેવી વ્યવસ્થાથી પ્રક્રિયાને વધુ સુલભ બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. અંતે, અંતિમ મતદાર યાદી તૈયાર થયા બાદ જ બંને રાજ્યોમાં મતદાર નોંધણીની અંતિમ સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે.SIR