ટ્રેનમાં લોઅર બર્થ નીચે સામાન મૂકવાનો હક કોનો? રેલવેનો નિયમ જાણી ગેરસમજ દૂર કરો

ભારતીય રેલવેમાં દરરોજ લાખો લોકો મુસાફરી કરે છે. ટ્રેનની મુસાફરી દરમિયાન મુસાફરો વચ્ચે સીટ, બર્થ અને સામાન રાખવાની જગ્યા અંગે ઘણી વખત ગેરસમજ અને દલીલો જોવા મળે છે. ખાસ કરીને લોઅર બર્થની નીચે સામાન રાખવા અંગે મુસાફરોમાં અનેક પ્રકારની માન્યતાઓ છે.

ઘણા મુસાફરો એવું માને છે કે જે વ્યક્તિને લોઅર બર્થ ફાળવવામાં આવી છે, તેને બર્થની નીચેની સંપૂર્ણ જગ્યા પર એકમાત્ર અધિકાર હોય છે. જોકે, લોઅર બર્થની નીચેની જગ્યા અંગે આવી માન્યતા યોગ્ય નથી. એક જ કૂપે અથવા કેબિનમાં મુસાફરી કરતા અન્ય મુસાફરોને પણ નિયમો અને વ્યવહારિક વ્યવસ્થા મુજબ પોતાના સામાન માટે જગ્યા જોઈએ છે.

લોઅર બર્થ મળ્યું એટલે નીચેની જગ્યા માત્ર તમારી નહીં

ટ્રેનની ટિકિટ પર લોઅર બર્થ ફાળવવામાં આવી હોય તો તેનો અર્થ એ છે કે મુસાફરને બેસવા અને સૂવા માટે તે બર્થ ફાળવવામાં આવી છે. પરંતુ તેના કારણે બર્થની નીચેનો સમગ્ર વિસ્તાર માત્ર તે મુસાફર માટે અનામત બની જતો નથી.

એક જ કૂપેમાં મિડલ અને અપર બર્થ પર મુસાફરી કરતા મુસાફરોને પણ પોતાનો સામાન સુરક્ષિત રીતે રાખવાની જરૂર હોય છે. તેથી બર્થની નીચે ઉપલબ્ધ જગ્યાનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

ખાસ કરીને લાંબી મુસાફરી દરમિયાન જો એક મુસાફર આખી જગ્યા પોતાના સામાનથી ભરી દે તો અન્ય મુસાફરોને મુશ્કેલી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં પરસ્પર સહયોગથી સામાન ગોઠવવો વધુ યોગ્ય છે.

મિડલ અને અપર બર્થના મુસાફરો પણ સામાન રાખી શકે

મિડલ બર્થ અથવા અપર બર્થ પર ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરો પોતાનો બેગ અને અન્ય સામાન લોઅર બર્થની નીચેની ઉપલબ્ધ જગ્યામાં રાખી શકે છે. માત્ર લોઅર બર્થના મુસાફરને જ આ જગ્યા પર સંપૂર્ણ અધિકાર છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.

આથી જો કોઈ મિડલ કે અપર બર્થનો મુસાફર લોઅર બર્થની નીચે પોતાની બેગ રાખવા માંગે અને ત્યાં જગ્યા ઉપલબ્ધ હોય, તો સામાન્ય રીતે મુસાફરોએ પરસ્પર સમજૂતીથી સામાન ગોઠવવો જોઈએ.

સામાન મૂકતી વખતે અન્ય મુસાફરની સીટ અથવા આવન-જાવનનો રસ્તો અવરોધાય નહીં તેનું પણ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.

સામાનનું વજન અને કદ પણ મહત્વનું

ટ્રેનમાં મુસાફરી કરતી વખતે માત્ર સામાન ક્યાં રાખવો તે જ નહીં, પરંતુ કેટલો સામાન લઈ જઈ શકાય તે અંગે પણ રેલવેના નિયમો છે. મુસાફરોએ પોતાની કેટેગરી અનુસાર નિર્ધારિત સામાન મર્યાદાનું પાલન કરવું જોઈએ.

સામાન્ય રીતે સ્લીપર ક્લાસમાં નિર્ધારિત મર્યાદા મુજબ સામાન લઈ જવાની મંજૂરી હોય છે, જ્યારે વિવિધ AC કેટેગરીમાં મર્યાદા અલગ હોઈ શકે છે. વધુ પડતો અથવા ભારે સામાન હોય તો લાગુ પડતા નિયમો મુજબ વધારાનો ચાર્જ પણ લાગુ થઈ શકે છે.

મુસાફરોએ ટ્રેનમાં બિનજરૂરી રીતે વધારે સામાન લાવવાનું ટાળવું જોઈએ. ખાસ કરીને નાના કૂપેમાં મોટી સંખ્યામાં બેગ રાખવાથી અન્ય મુસાફરોને અસુવિધા થઈ શકે છે.

બર્થની નીચે સામાન ગોઠવતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો

લોઅર બર્થની નીચે સામાન રાખતી વખતે મુસાફરોએ કેટલીક સામાન્ય બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. સામાન એવી રીતે રાખવો જોઈએ કે અન્ય મુસાફરોને બેસવામાં, સૂવામાં કે આવન-જાવન કરવામાં મુશ્કેલી ન પડે.

સામાનને એવી રીતે પણ ન રાખવો જોઈએ કે તેને કાઢવા માટે વારંવાર અન્ય મુસાફરોને પરેશાન કરવું પડે. શક્ય હોય ત્યાં સુધી બેગ અને અન્ય સામાન વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવવો જોઈએ.

આ ઉપરાંત કિંમતી વસ્તુઓ, દસ્તાવેજો, મોબાઇલ, રોકડ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ સામાન અંગે મુસાફરોએ પોતે સાવચેતી રાખવી જોઈએ.

સામાન અંગે વિવાદ થાય તો શું કરવું?

ટ્રેનમાં સામાન રાખવાની જગ્યા અંગે બે મુસાફરો વચ્ચે વિવાદ થાય તો ઉગ્ર બોલાચાલી અથવા ઝઘડો કરવો યોગ્ય નથી. આવી સ્થિતિમાં સૌપ્રથમ પરસ્પર વાતચીત કરીને સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.

જો વાતચીતથી ઉકેલ ન આવે અથવા કોઈ મુસાફર સતત અસુવિધા ઊભી કરે તો ટ્રેનના **TTE (Travelling Ticket Examiner)**નો સંપર્ક કરી શકાય છે. જરૂર પડે ત્યારે રેલવેની ફરિયાદ અને સહાય વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ પણ કરી શકાય છે.

મુસાફરો માટે RailMadad જેવી રેલવેની ફરિયાદ વ્યવસ્થા પણ ઉપલબ્ધ છે, જેના માધ્યમથી મુસાફરી દરમિયાન આવતી સમસ્યાની જાણ કરી શકાય છે.

નિયમ કરતાં સહકાર વધુ મહત્વનો

ટ્રેનમાં એક જ કૂપેમાં અલગ-અલગ મુસાફરો સાથે મુસાફરી કરતા હોવાથી દરેક વ્યક્તિએ અન્ય મુસાફરોની સુવિધાનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. લોઅર બર્થ મળવાથી મુસાફરને બર્થનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર મળે છે, પરંતુ અન્ય મુસાફરોના જરૂરી સામાન માટે ઉપલબ્ધ જગ્યા અંગે પણ સહકાર રાખવો જોઈએ.

આથી લોઅર બર્થની નીચે સામાન રાખવા અંગે કોઈ ગેરસમજ થાય તો સીધો વિવાદ કરવાને બદલે રેલવેના લાગુ નિયમો અને પરસ્પર સહમતીને મહત્વ આપવું જોઈએ. સુવ્યવસ્થિત રીતે સામાન ગોઠવવો અને અન્ય મુસાફરોને અસુવિધા ન થાય તેનું ધ્યાન રાખવું એ આરામદાયક ટ્રેન મુસાફરી માટે સૌથી સારો રસ્તો છે.

 

• us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276