B india અમરેલી : GIR એશિયાટિક Lion સહિતના વન્યજીવોના સંરક્ષણ અને GIR વિસ્તારની વનસંપત્તિનું જતન કરવા માટે વન વિભાગે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે કડક કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. વન અને પર્યાવરણ મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાની સૂચનાથી GIR પૂર્વ વન વિભાગે છેલ્લા ચાર મહિનામાં કુલ 75 ગુના નોંધ્યા છે અને રૂ.13.30 લાખથી વધુનો દંડ વસૂલ્યો છે. વન વિભાગની આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય હેતુ વન્યજીવોની પજવણી, ગેરકાયદેસર પ્રવેશ, શિકાર, લાકડાની ગેરકાયદેસર હેરફેર અને પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડતી પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ લાવવાનો છે.
-> GIR વન્યજીવ સંરક્ષણના ભંગ સામે લાલ આંખ :- GIR વિસ્તાર એશિયાટિક Lion માટે વિશ્વપ્રસિદ્ધ કુદરતી વસવાટનું સ્થળ છે. સિંહો ઉપરાંત અહીં વિવિધ પ્રકારના વન્યજીવો અને પક્ષીઓનું પણ મહત્વપૂર્ણ અસ્તિત્વ છે. આવા સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં માનવ હસ્તક્ષેપ અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને રોકવા માટે વન વિભાગ દ્વારા સતત પેટ્રોલિંગ અને કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. વન વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સિંહો કે અન્ય વન્યપ્રાણીઓની પજવણી કરવી, તેમના નજીક જઈને ગેરકાયદેસર રીતે વીડિયો કે ફોટોગ્રાફ બનાવવો, શિકાર કરવો અથવા પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં અનધિકૃત રીતે પ્રવેશ કરવો કોઈપણ સંજોગોમાં સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.

-> GIR અભયારણ્ય વિસ્તારમાં અનધિકૃત પ્રવેશના 38 ગુના :– વન વિભાગ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, છેલ્લા ચાર મહિનામાં અભયારણ્ય વિસ્તારમાં અનધિકૃત રીતે પ્રવેશ કરવાના 38 ગુના નોંધવામાં આવ્યા છે. આ કેસોમાં નિયમ મુજબ કાર્યવાહી કરીને આશરે રૂ.7,76,400નો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો છે. GIR જેવા સંવેદનશીલ વન વિસ્તારમાં અનધિકૃત પ્રવેશથી વન્યજીવોના કુદરતી જીવન પર અસર થઈ શકે છે. ખાસ કરીને Lion અને અન્ય પ્રાણીઓના રહેઠાણ વિસ્તારમાં લોકોની બિનજરૂરી અવરજવરથી વન્યજીવોમાં તણાવ ઊભો થવાની શક્યતા રહે છે. આથી વન વિભાગે પ્રતિબંધિત વિસ્તારોમાં પ્રવેશ અંગે કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
-> શિકારના 8 કેસ નોંધાયા :- વન્યજીવોના શિકારને લગતા 8 ગુના પણ નોંધવામાં આવ્યા છે. તેમાંથી ચાર કેસમાં અદાલતી કાર્યવાહી હાલમાં ચાલુ હોવાનું વન વિભાગે જણાવ્યું છે. જ્યારે અન્ય ચાર કેસમાં દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે અને રૂ.2,20,000નો દંડ વસૂલાયો છે. શિકાર જેવી પ્રવૃત્તિ વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે ગંભીર પડકાર બની શકે છે. તેથી આવા ગુનાઓ સામે માત્ર દંડ જ નહીં, પરંતુ કાયદા હેઠળ ઉપલબ્ધ અન્ય કડક કાર્યવાહી પણ કરવામાં આવી રહી છે.
![]()
-> લાકડાની ગેરકાયદેસર હેરફેર સામે કાર્યવાહી :- વનસંપત્તિની ગેરકાયદેસર હેરફેર રોકવા માટે પણ વન વિભાગે કાર્યવાહી કરી છે. માન્ય પરવાનગી અથવા ટ્રાન્ઝિટ પાસ વિના લાકડાની હેરફેર કરવાના 16 ગુના નોંધવામાં આવ્યા છે. આ કેસોમાં વન વિભાગે કુલ રૂ.3,03,000નો દંડ વસૂલ્યો છે. વન વિભાગનું કહેવું છે કે વનસંપત્તિનું ગેરકાયદેસર પરિવહન પર્યાવરણ અને કુદરતી સંસાધનો માટે નુકસાનકારક છે. તેથી લાકડાની હેરફેર માટે જરૂરી દસ્તાવેજો અને મંજૂરીઓનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. વન અને અભયારણ્ય વિસ્તારની પર્યાવરણીય શુદ્ધતા જાળવવા માટે પ્લાસ્ટિક કચરો ફેંકનારાઓ સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત અનામત વીડી વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર રીતે પશુ ચરાવવાના કેસ પણ નોંધાયા છે. આ પ્રકારની ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ બદલ કુલ 17 ગુના નોંધવામાં આવ્યા છે અને રૂ.32,500નો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો છે. પ્લાસ્ટિક કચરો વન્યજીવો માટે જોખમી બની શકે છે. વન વિસ્તારમાં ફેંકવામાં આવતો કચરો પ્રાણીઓના કુદરતી પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડે છે. તેથી વન વિભાગ દ્વારા પ્રવાસીઓ અને સ્થાનિક લોકોને વન વિસ્તારની સ્વચ્છતા જાળવવા સતત અપીલ કરવામાં આવે છે.

GIR અને આસપાસના વિસ્તારોમાં એશિયાટિક Lionની સંખ્યા અને તેમના કુદરતી રહેઠાણનું સંરક્ષણ લાંબા ગાળાની જવાબદારી છે. વન્યજીવો સાથે બેદરકારીપૂર્વક વર્તન, શિકાર, ગેરકાયદેસર પ્રવેશ અને વનસંપત્તિની ચોરી જેવી પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ રાખવું જરૂરી છે. છેલ્લા ચાર મહિનામાં નોંધાયેલા 75 ગુના અને રૂ.13.30 લાખથી વધુની દંડ વસૂલાત દર્શાવે છે કે GIR પૂર્વ વન વિભાગે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે કાર્યવાહી વધુ સઘન બનાવી છે. GIR પૂર્વ વન વિભાગ દ્વારા છેલ્લા ચાર મહિનામાં 75 ગુના નોંધાઈ રૂ.13.30 લાખથી વધુનો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો છે.
તેમાં અભયારણ્ય વિસ્તારમાં અનધિકૃત પ્રવેશ, વન્યજીવ શિકાર, લાકડાની ગેરકાયદેસર હેરફેર, પ્લાસ્ટિક કચરો ફેંકવો અને અનામત વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર પશુ ચરાવવા જેવા કેસોનો સમાવેશ થાય છે. વન વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે Lion અને અન્ય વન્યજીવોની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં. નાગરિકો પણ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓની માહિતી તાત્કાલિક વન વિભાગને આપીને વન્યજીવ સંરક્ષણમાં મહત્વપૂર્ણ ભાગ ભજવી શકે છે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276





