1983 વર્લ્ડ કપને લઈ કિરમાણીનો ચોંકાવનારો ખુલાસો!

ક્રિકેટ જગતમાંથી સૌથી મોટો અને ચોંકાવનારો ધડાકો: ૧૯૮૩ વર્લ્ડ કપની કેપ્ટનશીપને લઈ સૈયદ કિરમાણીનો સનસનાટીભર્યો ખુલાસો!

ભારતીય ક્રિકેટ ઇતિહાસના સૌથી સુવર્ણ પ્રકરણ એટલે કે $1983$ ના વર્લ્ડ કપ વિજયને લઈને પૂર્વ વિકેટકીપર-બેટ્સમેન સૈયદ કિરમાણીએ $43$ વર્ષ પછી એક એવો ચોંકાવનારો ખુલાસો કર્યો છે, જેનાથી ક્રિકેટ ચાહકો અને બોર્ડના વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. કિરમાણીના જણાવ્યા મુજબ, વર્લ્ડ કપ પહેલા કપિલ દેવ નહીં, પરંતુ અન્ય બે દિગ્ગજ ખેલાડીઓ કેપ્ટનશીપની રેસમાં સૌથી આગળ હતા!

ભારતીય ક્રિકેટના ઇતિહાસને નવી દિશા આપનારી $1983$ ની વર્લ્ડ કપ જીત વિશે તો આખી દુનિયા જાણે છે, પરંતુ તે ટૂર્નામેન્ટ પહેલા ટીમ ઇન્ડિયાના ડ્રેસિંગ રૂમ અને સિલેક્શન કમિટીમાં કેવો જોરદાર ડ્રામા ચાલતો હતો, તેનો એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ખુલાસો ભૂતપૂર્વ વિકેટકીપર-બેટ્સમેન સૈયદ કિરમાણીએ કર્યો છે. $43$ વર્ષ પછી બહાર આવેલી આ આંતરિક વાત દર્શાવે છે કે કેવી રીતે એક સિંગલ વિચારે ભારતીય ક્રિકેટનું ભવિષ્ય બદલી નાખ્યું!

કેપ્ટનશીપની રેસમાં કપિલ દેવ નહીં, આ બે નામો હતા આગળ!

સૈયદ કિરમાણીના મતે, $1983$ ના વર્લ્ડ કપ પહેલા વેસ્ટ ઈન્ડિઝ પ્રવાસ દરમિયાન ટીમ ઇન્ડિયાની આંતરિક બેઠકોમાં કેપ્ટન કોણ બનશે તે અંગે ભારે મંથન ચાલી રહ્યું હતું. તે સમયે કેપ્ટનશીપની ચર્ચા કોઈ કપિલ દેવના નામ પર નહીં, પરંતુ બે મુખ્ય નામોની આસપાસ કેન્દ્રિત હતી: ખુદ સૈયદ કિરમાણી અને દિલીપ વેંગસરકર. તે સમયે ગુલામ અહેમદ ભારતીય પસંદગી સમિતિ (Selection Committee) નું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા. તેમની સાથે બિશન સિંહ બેદી, પંકજ રોય અને ચંદુ બોર્ડે જેવા અનુભવી સિલેક્ટર્સની એક મજબૂત ટીમ હતી. પસંદગીકારો આ બંનેમાંથી કોઈ એકને સુકાન સોંપવા માંગતા હતા.

એક દલીલ અને બદલાઈ ગઈ ભારતીય ક્રિકેટની કિસ્મત!

ચર્ચા જ્યારે ચરમસીમા પર હતી ત્યારે સિલેક્ટર્સ વચ્ચે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દલીલ ઉભરી આવી કે—“શું એક વિકેટકીપર પર કેપ્ટનશીપનું આટલું વધારાનું દબાણ મૂકવું યોગ્ય રહેશે?” તે સમયે વિકેટકીપિંગની સાથે બેટિંગ અને આખી ટીમનું મેનેજમેન્ટ સંભાળવું અશક્ય મનાતું હતું. બસ, આ એક જ વિચારસરણીએ પસંદગીકારોની દિશા સંપૂર્ણપણે બદલી નાખી અને કિરમાણીનું પત્તું કપાઈ ગયું.

આખરે, પસંદગી સમિતિએ ભારે જોખમ ખેડીને એક યુવાન ઓલરાઉન્ડર પર વિશ્વાસ મૂક્યો અને તે નામ એટલે કપિલ દેવ! આ નિર્ણય તે સમયે કદાચ સામાન્ય લાગતો હતો, પરંતુ આ જ નિર્ણયે આગળ જઈને ઇતિહાસ રચી દીધો. કપિલ દેવની કેપ્ટનશીપ હેઠળ નબળી ગણાતી ભારતીય ટીમે માત્ર વર્લ્ડ કપમાં ભાગ જ ન લીધો, પણ આખી ટુર્નામેન્ટનો રંગ બદલી નાખ્યો.

25 જૂન, 1983: ઇતિહાસનો એ અમર દિવસ

અંતે $25$ જૂન, $1983$ ના રોજ લોર્ડ્સના ઐતિહાસિક મેદાન પર ભારતે શક્તિશાળી વેસ્ટ ઈન્ડિઝને $43$ રનથી હરાવીને ક્રિકેટ જગતમાં મોટો ઉલટફેર કર્યો. આ જીતે ભારતને પહેલી વાર $50$ ઓવરનો વર્લ્ડ કપ જીતાવ્યો અને ‘કપિલ્સ ડેવિલ્સ’ (Kapil’s Devils) ને અમર બનાવી દીધા. કિર્માણી માને છે કે આ વિજય માત્ર એક ટ્રોફી નહોતો, પરંતુ ભારતીય ક્રિકેટની આર્થિક અને વૈશ્વિક સત્તાનો અસલી પાયો હતો.

‘પહેલો પ્રેમ ક્યારેય ભૂલાતો નથી’ પણ BCCI સામે સવાલો!

કિર્માણીએ ભાવુક થઈને કહ્યું કે, $1983$ નો વિજય ભારતીય ક્રિકેટ માટે “પહેલા પ્રેમ” જેવો છે, જેને દેશનો કોઈ નાગરિક ક્યારેય ભૂલી શકશે નહીં. તેમણે દર વર્ષે $25$ જૂનને ખાસ રીતે ઉજવવાની માંગ કરી છે.

સાથે જ તેમણે ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ (BCCI) પર આડકતરી રીતે પ્રહારો કરતા સવાલો ઉઠાવ્યા કે, જે રીતે $2007$ ના $T20$ વર્લ્ડ કપ કે અન્ય વિજયોની ભવ્ય ઉજવણી થાય છે, તેવું સન્માન $1983$ ની ટીમને મળ્યું નથી. આ ટીમે જ બોર્ડને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવવાનો પાયો નાખ્યો હતો, પણ સમય જતાં તેમના યોગદાનને યોગ્ય મહત્વ આપવામાં આવ્યું નથી.

ધોનીનું ઉદાહરણ આપી કિરમાણીએ શું કહ્યું?

આધુનિક ક્રિકેટમાં વિકેટકીપરની ભૂમિકા બદલાવા અંગે વાત કરતા કિરમાણીએ એમ.એસ. ધોની (MS Dhoni) નું મોટું ઉદાહરણ આપ્યું. તેમણે કહ્યું કે પહેલા વિકેટકીપર ફક્ત કેચ પકડવા પૂરતા મર્યાદિત હતા, પરંતુ આજે વિકેટકીપર મેદાનનું વ્યૂહાત્મક કેન્દ્ર (Strategic Center) બની ગયો છે. તે ધોનીની જેમ જ બોલરોને દિશા આપે છે, ફિલ્ડ સેટ કરે છે અને મેચ જીતાડે છે.

કિરમાણીનો આ ખુલાસો સાબિત કરે છે કે જો તે દિવસે કીપર પર પ્રેશરની દલીલ ન થઈ હોત, તો કદાચ આજે ભારતનો ક્રિકેટ ઇતિહાસ કંઈક અલગ જ હોત!