Bindia
રાજ્યસભાએ સોમવારે માઇક્રો, સ્મોલ એન્ડ મિડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ ડેવલપમેન્ટ (સુધારા) બિલ, 2026ને મંજૂરી આપી છે. આ બિલનો મુખ્ય હેતુ માઇક્રો, સ્મોલ અને મિડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (MSME)ને સમયસર ચુકવણી સુનિશ્ચિત કરવાનો, વિલંબિત પેમેન્ટ સંબંધિત વિવાદોનો ઝડપથી ઉકેલ લાવવાનો અને નાના ઉદ્યોગોના કેશ ફ્લોને મજબૂત બનાવવાનો છે. બિલ પસાર થયા બાદ રાજ્યસભાની કાર્યવાહી દિવસભર માટે સ્થગિત કરી દેવામાં આવી હતી.
રાજ્યસભામાં સરકારનું માનવું છે કે આ સુધારા કાયદાથી લાખો નાના વેપારીઓ અને ઉદ્યોગકારોને વ્યવસાય ચલાવવામાં સરળતા મળશે અને લાંબા સમયથી લંબાતી ચુકવણીની સમસ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે.
લેટ પેમેન્ટ સામે મળશે કાનૂની સુરક્ષા
રાજ્યસભામાં નવા સુધારા મુજબ જો કોઈ ખરીદદાર MSME સપ્લાયરને ચુકવણી સંબંધિત આદેશને પડકારતી અરજી કરે અને તે અરજી છ મહિનાથી વધુ સમય સુધી કોર્ટમાં પેન્ડિંગ રહે, તો કોર્ટ ખરીદદારને વિવાદિત રકમના ઓછામાં ઓછા 50 ટકા જેટલી રકમ ડિપોઝિટ કરાવવાનો આદેશ આપી શકશે.
રાજ્યસભામાં સરકારનું કહેવું છે કે આ જોગવાઈનો મુખ્ય હેતુ નાના ઉદ્યોગોને વર્ષો સુધી પેમેન્ટ માટે રાહ જોવી ન પડે અને તેમને વ્યવસાય ચાલુ રાખવા માટે જરૂરી નાણાકીય પ્રવાહ જળવાઈ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
વિવાદોના ઝડપી ઉકેલ માટે નવી વ્યવસ્થા
રાજ્યસભામાં બિલમાં મધ્યસ્થી (મેડિએશન) દ્વારા થયેલા સમાધાન અને આર્બિટ્રેશન એવોર્ડને વધુ અસરકારક રીતે અમલમાં મૂકવાની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે.
આ મુજબ જો કોઈ પક્ષ સમજૂતી બાદ પણ ચુકવણી નહીં કરે તો તે રકમ જમીન મહેસૂલની બાકી રકમની જેમ વસૂલ કરી શકાશે. સરકારનું માનવું છે કે આ પગલાથી લાંબા સમયથી અટવાયેલા વેપારી વિવાદોનો ઝડપી ઉકેલ આવશે.
કેટલાક ગુનાઓને કરાયા ડિક્રિમિનલાઇઝ
MSME સુધારા બિલમાં કેટલાક નાની શ્રેણીના ઉલ્લંઘનોને અપરાધની શ્રેણીમાંથી બહાર કાઢવાની પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
પ્રથમ વખત નિયમોનો ભંગ કરનાર સામે સીધી કડક કાર્યવાહી કરવાને બદલે ચેતવણી આપવાની વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે. ત્યારબાદ જરૂરિયાત મુજબ તબક્કાવાર દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
સરકારનું કહેવું છે કે આથી નાના વેપારીઓ પર બિનજરૂરી કાનૂની દબાણ ઘટશે અને તેઓ સરળતાથી વ્યવસાય કરી શકશે.
ડિજિટલ રજિસ્ટ્રેશનને મળશે પ્રોત્સાહન
બિલ હેઠળ કેન્દ્ર સરકારને MSME માટે મફત અને સ્વૈચ્છિક નોંધણી માટે રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ જાહેર કરવાની સત્તા પણ આપવામાં આવી છે.
આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા વધુને વધુ નાના ઉદ્યોગોને ઔપચારિક અર્થતંત્ર સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. તેનાથી સરકારી યોજનાઓ, લોન, સબસિડી અને અન્ય લાભો સુધી પહોંચ વધુ સરળ બનશે.
MSME ક્ષેત્ર દેશની અર્થવ્યવસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ આધાર
ચર્ચાનો જવાબ આપતા કેન્દ્રીય MSME મંત્રી જીતન રામ માંઝીએ જણાવ્યું કે 2006ના કાયદામાં કરવામાં આવેલા આ સુધારા લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વહીવટી અને નાણાકીય પડકારોને દૂર કરવામાં મદદરૂપ થશે.
તેમણે જણાવ્યું કે હાલમાં MSME ક્ષેત્ર દેશના કુલ જીડીપીમાં અંદાજે 31 ટકા યોગદાન આપે છે. ઉપરાંત દેશના કુલ ઉત્પાદન (મેન્યુફેક્ચરિંગ)માં 36 ટકા અને કુલ નિકાસમાં લગભગ 41 ટકા હિસ્સો MSME ક્ષેત્રનો છે.
મંત્રીના જણાવ્યા મુજબ વર્ષ 2014-15માં MSME ક્ષેત્રને આપવામાં આવેલી કુલ ક્રેડિટ આશરે 10 લાખ કરોડ રૂપિયા હતી, જે હવે વધીને 38.35 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ થઈ ગઈ છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં નાના ઉદ્યોગોને નાણાકીય સહાયમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
હોબાળા વચ્ચે પણ બિલને મળ્યું વ્યાપક સમર્થન
બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન રાજ્યસભામાં વિપક્ષે NEET પેપર લીક મુદ્દે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલી પોલીસ કાર્યવાહીને લઈને વિપક્ષના સભ્યોએ ગૃહમાં સૂત્રોચ્ચાર કર્યો અને ગૃહમંત્રીની હાજરીની માંગ કરી.
વિપક્ષના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગેને બોલવાની મંજૂરી ન મળતાં ગૃહમાં થોડા સમય માટે તણાવનું વાતાવરણ પણ સર્જાયું હતું.
જો કે હોબાળા વચ્ચે પણ બિલ પર ચર્ચા પૂર્ણ થઈ અને તેને બહુમતીથી મંજૂરી મળી. બિલને BJD, TDP, BRS, YSRCP, AIADMK, NCP, BJP, UPPL અને BSP સહિત અનેક રાજકીય પક્ષોએ સમર્થન આપ્યું.
નાના ઉદ્યોગો માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ સુધારો?
ભારતમાં કરોડો લોકોના રોજગારનો આધાર MSME ક્ષેત્ર છે. નાના ઉદ્યોગોને સમયસર ચુકવણી ન મળવાથી ઉત્પાદન, રોજગાર અને વ્યવસાય પર સીધી અસર પડે છે.
નવા સુધારા બાદ વિલંબિત ચુકવણી સામે કાનૂની સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે, વિવાદોના ઝડપી ઉકેલ માટે સ્પષ્ટ વ્યવસ્થા ઊભી થશે અને ડિજિટલ નોંધણી દ્વારા વધુ ઉદ્યોગો સરકારની વિવિધ યોજનાઓનો લાભ લઈ શકશે.
સરકારનું માનવું છે કે આ સુધારા માત્ર નાના વેપારીઓને રાહત આપશે એટલું જ નહીં, પરંતુ દેશના MSME ક્ષેત્રને વધુ સ્પર્ધાત્મક, પારદર્શક અને મજબૂત બનાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
