ભારત સરકાર 7 મે, બુધવારે સમગ્ર દેશમાં મોક ડ્રિલ (Mock Drill) યોજી રહી છે, જેનો મુખ્ય હેતુ છે આપત્તિના સમયે નાગરિક સુરક્ષા અને તાકીદના પ્રતિસાદની તૈયારીની સમીક્ષા કરવી. આ કવાયત ખાસ કરીને પાકિસ્તાન સાથે વધતી તણાવભરી સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ કવાયત અગાઉ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોભાલ વચ્ચે મહત્વની બેઠક પણ યોજાઈ હતી. બંનેએ મિલિટરી અને સિવિલ પ્રતિસાદ, એનડીઆરએફ, હોમગાર્ડ અને સ્થાનિક તંત્રોની ભૂમિકા અંગે સમીક્ષા કરી.
મોક ડ્રિલ શું છે?
મોક ડ્રિલ એ સિમ્યુલેટેડ કવાયત છે જેમાં નકલી આપત્તિઓ જેવી કે હવાઈ હુમલો, ભૂકંપ, રાસાયણિક હુમલો, અથવા કોઈ મોટી દુર્ઘટનાના સંજોગોમાં સરકાર અને નાગરિક સંસ્થાઓ કેવી રીતે પ્રતિસાદ આપે છે તેની તૈયારી કરવામાં આવે છે.
રાજ્યવાર મોક ડ્રિલ વિગતો:
મહારાષ્ટ્ર:
મુંબઈ, થાણે, પુણે, નાસિક, ઉરણ, તારાપુર, રોહા, સિન્નર, મનમાડ સહિતના વિસ્તારોએ આવરી લેવામાં આવ્યા છે.
કદમો: હવાઈ હુમલાની ચેતવણી, તાકીદનો પ્લાન, સિવિલ ડિફેન્સ તાલીમ.
ગુજરાત:
અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, ગાંધીનગર, કચ્છ, જામનગર, ભાવનગર, ભરૂચ, નવસારી સહિત 13 જિલ્લામાં 19 સ્થળોએ કવાયત યોજાશે.
હર્ષ સંઘવી દ્વારા સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ.
પંજાબ:
ફિરોઝપુર, લુધિયાણા, અમૃતસર, પટિયાલા, ભટિંડા, મોહાલી સહિત 20 સ્થળોએ તૈયારી પૂર્ણ.
નાણાંમંત્રી ચીમાએ જણાવ્યું કે કવાયત દરમિયાન કેન્દ્રની તમામ માર્ગદર્શિકાઓ અનુસરવામાં આવશે.
ઓડિશા:
અંગુલ, ખુર્દા, પુરી, બાલાસોર, ભદ્રક, ગંજમ સહિત 12 જિલ્લાઓ આવરી લેવાયા છે.
ફાયર સર્વિસના DG દ્વારા સૂચના મુજબ કવાયત સાંજે 4 વાગ્યે થશે.
મોક ડ્રિલના મુખ્ય હેતુઓ:
– તાકીદના સમયમાં નાગરિકો માટે સુરક્ષા અભ્યાસ.
– સિવિલ ડિફેન્સ, એનસીસી, એનએસએસ, હોમગાર્ડ્સ સહિત અનેક વિભાગોની ભાગીદારી.
– લોકોમાં જાગૃતિ અને સહભાગિતાની ભાવના વિકસાવવામાં મદદ.
– સરકારી તંત્રની તૈયારીઓ અને પ્રતિસાદ ક્ષમતાની પ્રેક્ટિકલ ચકાસણી.
PM મોદીની દૃષ્ટિ: “તૈયારી એ સુરક્ષા છે”
પીએમ મોદીએ જણાવ્યું કે “આજના યુગમાં સહેજ વિલંબ પણ દેશ માટે ભયજનક સાબિત થઈ શકે છે. તૈયારી એ સૌથી મજબૂત ડિફેન્સ છે.” એનએસએ ડોભાલે વધુમાં ઉમેર્યું કે “નાગરિક તાલીમ હવે સૈનિકી તાળીમ જેટલી જ જરૂરી બની છે.”
આ Nationwide Mock Drill એ માત્ર કવાયત નથી, પણ ભારતની આંતરિક સુરક્ષા અને નાગરિક જવાબદારી પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રતીક છે. યુદ્ધની અથવા કુદરતી આપત્તિના સંજોગોમાં લાખો નાગરિકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવી એ મુખ્ય હેતુ છે.






