Bindia
ગુજરાત સરકારે રાજ્યની મહિલા કર્મચારીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ અને હિતલક્ષી નિર્ણય કર્યો છે. હવે સરકારી નોકરીમાં જોડાણ પૂર્વે માતા બનેલી મહિલાઓને પણ માતૃત્વ રજા (મેટરનિટી લીવ) મળશે. આ નિર્ણયથી હજારો વર્કિંગ વુમનને રાહત મળશે, જે નોકરી પહેલાં માતા બન્યા બાદ માતૃત્વના અધિકારથી વંચિત રહી હતી.
શું છે નવો નિયમ?
રાજ્ય નાણાં વિભાગે આ અંગે પરિપત્ર જાહેર કર્યો છે. નવા નિયમ મુજબ, જો મહિલા કર્મચારી નોકરીમાં જોડાતા પહેલા માતા બની હોય તો: બાળકના જન્મની તારીખથી 180 દિવસની અંદરનો સમયગાળો ગણવામાં આવશે. જો નોકરીમાં જોડાણ 180 દિવસ પછી થાય, તો જેટલા દિવસ બાકી રહે, એટલી મેટરનિટી લીવ માન્ય રહેશે. તે દરમિયાન અન્ય કોઈ ખાસ શરતો લાગુ નહીં પડે. આ નિર્ણય ગુજરાત મુલ્કી સેવા રજાના નિયમો અંતર્ગત લેવામાં આવ્યો છે અને તમામ સરકારી મહિલા કર્મચારીઓ પર લાગુ પડશે.
કેટલાય પ્રશ્નોના મળ્યા જવાબ
1. કેટલા બાળકો માટે મેટરનિટી લીવ લેવાઈ શકે?
કોઈપણ મહિલા કર્મચારી ફક્ત પ્રથમ બે સંતાનો માટે પૂર્ણ 180 દિવસની મેટરનિટી લીવ લઈ શકે છે.
ત્રીજા બાળક માટે માત્ર 12 અઠવાડિયાની રજા માન્ય ગણાય છે.
2. દત્તક લીધેલ બાળક માટે પણ રજા?
હા, સરકારી નોકરી કરતી મહિલાઓ માટે નિયમ સ્પષ્ટ છે: દત્તક લીધેલ બાળક માટે પણ 180 દિવસની રજા મળવી જોઈએ.
દેશવ્યાપી કાયદા મુજબ શું છે નિયમ?
2017ના મેટરનિટી બેનિફિટ (એમેન્ડમેન્ટ) એક્ટ મુજબ: મહિલાઓને 26 અઠવાડિયાની રજા મળે છે. આ રજાનો ઉપયોગ ડિલિવરી પહેલા 8 અઠવાડિયા સુધી પણ કરી શકાય છે. આ લાભ માત્ર પ્રથમ બે સંતાનો માટે જ પૂર્ણ રીતે મળતો હોય છે. પ્રાઇવેટ ક્ષેત્રમાં કેટલીક શરતો લાગુ પડે છે, જ્યારે સરકારી નોકરીમાં વધુ સ્થિરતા અને સુરક્ષા સાથે રજાનો લાભ મળે છે.
ગુજરાત સરકારનો આ નિર્ણય લિંગ સમાનતા અને કામકાજી મહિલાઓના અધિકાર માટે મહત્વનો પગથિયું છે. હવે નોકરી પહેલાં માતૃત્વ ધારણ કરનાર મહિલાઓને પણ ગેરલાભથી બચી શકાય છે અને તેમને અધિકૃત રીતે આરામ તથા બાળકની સંભાળ માટે સમય મળી રહે છે.
