Bindia
કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (CBSE) દ્વારા ધોરણ-9ના વિદ્યાર્થીઓ માટે ત્રણ ભાષાની નીતિને ફરજિયાત બનાવવાના નિર્ણય સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓ પર સુનાવણી દરમિયાન મહત્વપૂર્ણ દલીલો રજૂ કરવામાં આવી હતી. અરજદારો તરફથી રજૂઆત કરવામાં આવી કે દેશની અનેક શાળાઓમાં જરૂરી શિક્ષકો, પાઠ્યપુસ્તકો અને અન્ય શૈક્ષણિક સુવિધાઓના અભાવે વિદ્યાર્થીઓને એવી ભાષા ભણવાની ફરજ પડી રહી છે, જેના માટે પૂરતી વ્યવસ્થા જ ઉપલબ્ધ નથી.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ સૂર્યકાન્તની અધ્યક્ષતાવાળી પીઠ સમક્ષ અરજદારોના વરિષ્ઠ વકીલ ગોપાલ શંકર નારાયણે તાત્કાલિક સુનાવણીની માંગ કરતાં જણાવ્યું કે આ મુદ્દો હજારો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે સીધો જોડાયેલો છે.
તાત્કાલિક સુનાવણીની કોર્ટમાં માંગ
સુનાવણી દરમિયાન વકીલ ગોપાલ શંકર નારાયણે જણાવ્યું કે આ મામલો અગાઉ સુનાવણી માટે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ બાદમાં તેને યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કોર્ટને વિનંતી કરી કે વિદ્યાર્થીઓના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને કેસની વહેલી તકે સુનાવણી કરવામાં આવે.
તેમણે દલીલ કરી કે હાલ અનેક વિદ્યાર્થીઓ એવી ભાષા શીખવા માટે મજબૂર છે, જેના માટે તેમની શાળાઓમાં ન તો યોગ્ય શિક્ષકો ઉપલબ્ધ છે અને ન તો જરૂરી પાઠ્યપુસ્તકો. આવી સ્થિતિમાં ત્રણ ભાષાની નીતિ ફરજિયાત બનાવવી વિદ્યાર્થીઓ માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી રહી છે.
શિક્ષકો અને પુસ્તકોના અભાવનો મુદ્દો ઉઠ્યો
વરિષ્ઠ વકીલે કોર્ટમાં જણાવ્યું કે ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની પસંદગી મુજબ ભાષા પસંદ કરી હોવા છતાં તેમને તે ભાષાનો અભ્યાસ કરવાની યોગ્ય તક મળી રહી નથી. કેટલાક સ્થળોએ તો વિદ્યાર્થીઓ શિક્ષક વિના જ વર્ગખંડમાં બેસી રહે છે.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે આ સમસ્યા માત્ર એક રાજ્ય પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દેશના અનેક વિસ્તારોમાં સમાન પરિસ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. શિક્ષકોની અછત અને અભ્યાસક્રમ માટે જરૂરી પુસ્તકો ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ પર સીધી અસર પડી રહી છે.
પશ્ચિમ બંગાળનું ઉદાહરણ કોર્ટ સમક્ષ રજૂ
સુનાવણી દરમિયાન પશ્ચિમ બંગાળનું ઉદાહરણ પણ રજૂ કરવામાં આવ્યું. વકીલે જણાવ્યું કે કોલકાતાની કેટલીક શાળાઓમાં હિન્દી, બંગાળી અને સંસ્કૃત જેવા ભાષા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોવાનું દર્શાવવામાં આવે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં સંસ્કૃત અને હિન્દીના પૂરતા શિક્ષકો જ નથી.
આથી વિદ્યાર્થીઓને પસંદગીનો અધિકાર તો મળે છે, પરંતુ પસંદ કરેલી ભાષાનો ગુણવત્તાયુક્ત અભ્યાસ કરી શકાતો નથી. અરજદારોનું કહેવું છે કે માત્ર કાગળ પર વિકલ્પ આપવાથી નીતિ સફળ બની શકતી નથી, તેના અમલ માટે જરૂરી માળખું પણ તૈયાર હોવું જોઈએ.
ભાષા પસંદગી અંગે કોર્ટે વ્યક્ત કર્યો અભિપ્રાય
સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ બાગચીએ પણ મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે ભાષાની પસંદગીનો વિકલ્પ ધોરણ-6થી ઉપલબ્ધ હોવો જોઈએ અને વિદ્યાર્થીઓને એવા જ વિકલ્પો આપવામાં આવે જેનો વાસ્તવિક રીતે અમલ શક્ય હોય.
તેમણે સંકેત આપ્યો કે માત્ર નીતિ ઘડવી પૂરતી નથી, પરંતુ તેને અસરકારક રીતે અમલમાં મૂકવા માટે રાજ્ય સરકારો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પાસે પૂરતા સંસાધનો પણ હોવા જોઈએ.
ધોરણ-9ના વિદ્યાર્થીઓ પર વધારાના બોજની દલીલ
અરજદારો તરફથી કોર્ટમાં દલીલ કરવામાં આવી કે ધોરણ-9 વિદ્યાર્થીઓ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ તબક્કો છે, કારણ કે ત્યારબાદ તેઓ બોર્ડ પરીક્ષાની તૈયારી તરફ આગળ વધે છે.
આ તબક્કે ત્રણ ભાષાઓ ફરજિયાત કરવાથી વિદ્યાર્થીઓ પર વધારાનું શૈક્ષણિક દબાણ ઊભું થાય છે. વકીલે કોર્ટને વિનંતી કરી કે ધોરણ-9 માટે ત્રણ ભાષાની નીતિને ફરજિયાત બનાવવાના નિર્ણય પર રોક લગાવવામાં આવે અથવા તેને હટાવવામાં આવે.
તેમણે એ પણ જણાવ્યું કે નવી શિક્ષણ નીતિ હેઠળ ભાષા વિકલ્પોનો વ્યાપ વધારવાનો હેતુ સારો છે, પરંતુ તે માટે જરૂરી શિક્ષકો, અભ્યાસક્રમ અને શૈક્ષણિક માળખું તૈયાર થયા પછી જ અમલ કરવો વધુ યોગ્ય રહેશે.
કોર્ટે આપ્યું આશ્વાસન
સુનાવણીના અંતે મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ સૂર્યકાન્તે અરજદારોને આશ્વાસન આપ્યું કે આ મામલાને ટૂંક સમયમાં સુનાવણી માટે સૂચિબદ્ધ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
હાલમાં આ કેસ પર અંતિમ નિર્ણય આવ્યો નથી, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટમાં થયેલી ચર્ચાએ ત્રણ ભાષાની નીતિના અમલ, શાળાઓમાં ઉપલબ્ધ સુવિધાઓ અને વિદ્યાર્થીઓ પર પડતા શૈક્ષણિક બોજ જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓને ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધા છે.
આગામી સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટ આ મામલે વધુ વિગતવાર દલીલો સાંભળશે અને ત્યારબાદ આગળની કાર્યવાહી અંગે નિર્ણય લઈ શકે છે. શિક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા લાખો વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ અને શાળાઓની નજર હવે સુપ્રીમ કોર્ટની આગામી સુનાવણી પર રહેશે.
- Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
