‘ટ્રમ્પનો દાવો ખોટો, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર પ્રતિબંધ યથાવત રહેશે’: ઈરાનનો અમેરિકા સામે કડક સંદેશ

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ફરી એકવાર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ મુદ્દે બંને દેશો આમને-સામને આવી ગયા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન સાથે યુદ્ધવિરામ અને સમજૂતી અંગે મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ થઈ રહી છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ટૂંક સમયમાં સંપૂર્ણપણે ખોલવામાં આવશે. જોકે, ઈરાને ટ્રમ્પના આ દાવાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો છે અને જણાવ્યું છે કે જ્યાં સુધી અમેરિકા પોતાની સૈન્ય કાર્યવાહી બંધ નહીં કરે, ત્યાં સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરના નિયંત્રણો અને પ્રતિબંધો યથાવત રહેશે.

ઈરાનના નિવેદન બાદ મધ્ય પૂર્વમાં ફરીથી ભૂરાજકીય તણાવ વધવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક તેલ વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ હોવાથી તેના પર લાગતા કોઈપણ પ્રતિબંધની અસર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો પર સીધી પડી શકે છે.

ટ્રમ્પના તાજેતરના દાવા સામે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે ઈરાનનું સ્પષ્ટ વલણ

ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ ઈરાને એવા તમામ અહેવાલોને અફવા ગણાવ્યા છે જેમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણ રીતે ખોલી દેવાની વાત કરવામાં આવી હતી. ઈરાની અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે હાલની સુરક્ષા પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને દરિયાઈ માર્ગ પર નિયંત્રણો યથાવત રહેશે.

ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ ઈરાનના જણાવ્યા અનુસાર, કોઈપણ વેપારી કે અન્ય જહાજને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવા માટે અગાઉથી નક્કી કરાયેલા માર્ગોનો ઉપયોગ કરવો પડશે અને ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) નેવીની મંજૂરી મેળવવી ફરજિયાત રહેશે.

ઈરાને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે જ્યાં સુધી અમેરિકા તરફથી સૈન્ય દબાણ અને હુમલાની શક્યતા યથાવત રહેશે, ત્યાં સુધી દરિયાઈ પ્રતિબંધોમાં કોઈ રાહત આપવામાં આવશે નહીં.

ટ્રમ્પે કર્યો હતો યુદ્ધવિરામનો દાવો

આ પહેલા અમેરિકી રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર લખ્યું હતું કે તેઓ અમેરિકી સેનાને ઈરાન પર નવા હુમલા ન કરવા માટે આદેશ આપશે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે મધ્ય પૂર્વના સહયોગી દેશોની મધ્યસ્થતાથી છેલ્લા પાંચ મહિનાથી ચાલી રહેલા તણાવનો અંત લાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી તૈયાર થઈ રહી છે.

ટ્રમ્પના જણાવ્યા મુજબ, સંભવિત સમજૂતીમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણ રીતે ખોલવો, ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમથી ઊભા થતા ખતરાને સમાપ્ત કરવો અને સમગ્ર વિસ્તારમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

તેમના આ નિવેદન બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એવી અટકળો શરૂ થઈ હતી કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ટૂંક સમયમાં રાજદ્વારી સમજૂતી થઈ શકે છે.

ઈરાનનો પલટવાર: ‘અમે ન તો ડર્યા છીએ, ન શાંત બેઠા છીએ’

ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ ઈરાનના સંરક્ષણ મંત્રાલય તરફથી તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી હતી. સોશિયલ મીડિયા પર જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું કે ઈરાન ન તો કોઈ દબાણ હેઠળ છે અને ન તો નિષ્ક્રિય છે.

ઈરાને જણાવ્યું કે અમેરિકાની દરેક સૈન્ય હલચલ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને દેશની સેનાને હંમેશાં એલર્ટ મોડ પર રાખવામાં આવી છે. સાથે જ એ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને લઈને કોઈપણ પ્રકારની બાંધછોડ કરવામાં આવશે નહીં.

ટ્રમ્પના તાજેતરના દાવા સામે ફરી શરૂ થઈ શકે છે શાંતિ વાટાઘાટો

મધ્યસ્થતા કરી રહેલા અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરીથી શાંતિ વાટાઘાટો શરૂ કરવાની સંભાવના છે. પ્રસ્તાવિત સમજૂતીમાં માત્ર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવાનો મુદ્દો જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં સૈન્ય હુમલાઓ અટકાવવા માટે પણ ચર્ચા થઈ રહી છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આ પ્રસ્તાવમાં ઇરાકમાં ઈરાન સમર્થિત સંગઠનો દ્વારા અરબ અખાતના દેશો અને જોર્ડન પર થતા હુમલાઓ રોકવાની જોગવાઈ પણ સામેલ હોઈ શકે છે.

જો બંને દેશો આ મુદ્દાઓ પર સહમત થાય તો પ્રદેશમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે.

તેલ નિકાસ અને નૌકાદળની નાકાબંધી મુદ્દે ચર્ચા

અહેવાલો મુજબ સંભવિત યુદ્ધવિરામ કરારના ભાગરૂપે અમેરિકા ઈરાન પર લાગેલી કેટલીક નૌકાદળ સંબંધિત નાકાબંધી હટાવવા પર વિચાર કરી શકે છે. બદલામાં ઈરાનને મર્યાદિત પ્રમાણમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલ નિકાસ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી શકે છે.

જોકે, મધ્યસ્થ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર કરાર થયો નથી અને તમામ ચર્ચાઓ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસનો અભાવ હજુ પણ મોટો પડકાર માનવામાં આવે છે.

ઈઝરાયેલની પ્રતિક્રિયાની રાહ

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ દરમિયાન ઈઝરાયેલ તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી. મધ્ય પૂર્વની સુરક્ષા પરિસ્થિતિમાં ઈઝરાયેલની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવતી હોવાથી તેની આગામી પ્રતિક્રિયા પર પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની નજર છે.

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ મુદ્દે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી ખેંચતાણ માત્ર બંને દેશો પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની અસર વૈશ્વિક તેલ બજાર, વેપાર માર્ગો અને સમગ્ર મધ્ય પૂર્વની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર પણ પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં આગામી દિવસોમાં રાજદ્વારી ચર્ચાઓ અને સૈન્ય ગતિવિધિઓ બંને પર દુનિયાભરની નજર રહેશે.

• Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAGRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276