Bindia
અત્યાર સુધીમાં ૫૦ કરોડથી વધુ લોકોએ મહાકુંભમાં સ્નાન કર્યું છે, પરંતુ અત્યાર સુધી મહાકુંભમાં કોઈ પણ પ્રકારની બીમારી ફેલાવાના કોઈ સંકેત નથી. આ આંકડો અમેરિકા અને રશિયાની સંયુક્ત વસ્તી કરતાં પણ વધુ છે. દેશના વિજ્ઞાન મંત્રીએ આનો શ્રેય પરમાણુ ટેકનોલોજીના ચમત્કારને આપ્યો. કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે ’50 કરોડથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ મહાકુંભની મુલાકાત લઈ ચૂક્યા છે અને છતાં સ્વચ્છતા સંબંધિત કોઈ સમસ્યા કે રોગચાળાના ભયના કોઈ સંકેત નથી.’ રવિવારે તેમણે સંગમમાં સ્નાન કર્યું.
-> પરમાણુ ટેકનોલોજીનો ચમત્કાર :- કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું કે આ એક મોટી વાત છે અને આ અનોખી સિદ્ધિ પરમાણુ ટેકનોલોજી પર આધારિત ગટર શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટને કારણે શક્ય બની છે. આ પ્લાન્ટ મુંબઈ સ્થિત ભાભા એટોમિક રિસર્ચ સેન્ટર અને કલ્પક્કમ સ્થિત ઇન્દિરા ગાંધી સેન્ટર ફોર એટોમિક રિસર્ચ દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. આ બંને સંસ્થાઓ પરમાણુ ઊર્જા વિભાગ સાથે જોડાયેલી છે. તમને જણાવી દઈએ કે મહાકુંભમાં હાઇબ્રિડ ગ્રેન્યુલર સિક્વન્સિંગ બેચ રિએક્ટર અથવા hgSBR ટેકનોલોજી પર આધારિત સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ સિસ્ટમ તૈનાત કરવામાં આવી છે.
આ પ્લાન્ટ ગંદા પાણીને સાફ કરવા માટે સુક્ષ્મસજીવોનો ઉપયોગ કરે છે અને તેને ઘણીવાર મળ કાદવ શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટ કહેવામાં આવે છે. આ ટેકનોલોજીનું સંશોધન અને વિકાસ અણુ ઊર્જા વિભાગમાં પોસ્ટ કરાયેલા ડૉ. વેંકટ નાનચારાયા દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. ગંગા નદીના કિનારે સ્થિત આ પ્લાન્ટ મહાકુંભ સ્થળ પર દરરોજ લગભગ 1.5 લાખ લિટર ગંદા પાણીને શુદ્ધ કરી શકે છે. આ ટેકનોલોજીની ખાસ વાત એ છે કે તેને ઓછી જમીન, ઓછી માળખાગત સુવિધા અને ઓછા સંચાલન ખર્ચની જરૂર પડે છે.
આ ટેકનોલોજીમાં, સંચાલન ખર્ચમાં 30-60 ટકાનો ઘટાડો કરી શકાય છે. મેળા સ્થળે દોઢલાખ શૌચાલય બનાવવામાં આવ્યા છે. મહાકુંભમાં કરોડો લોકોના આગમન અને ખુલ્લામાં શૌચ અને ગંદા પાણીને કારણે કોલેરા અને ઝાડા જેવા રોગો ફેલાવાના બનાવો બનતા હતા, પરંતુ આ વર્ષે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે મેળા સ્થળે દોઢ લાખ શૌચાલય બનાવ્યા છે. મેળાના સ્થળે ૧૧ કાયમી ગટર શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટ અને ત્રણ કામચલાઉ પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. 200 થી વધુ મશીનો દ્વારા સ્વચ્છ પીવાના પાણીની સપ્લાય સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહી છે.
