રાજકારણીઓ અને ટોચના અધિકારીઓની મનપસંદ ક્લબ હવે ઈતિહાસ બનશે?

બ્રિટિશકાળની ભારતની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત ‘દિલ્હી જીમખાના ક્લબ’ હવે મોટા વિવાદના કેન્દ્રમાં આવી ગઈ છે. કેન્દ્ર સરકારે ક્લબને 5 જૂન સુધી સમગ્ર પરિસર ખાલી કરવાનો આદેશ આપતા રાજકીય અને વહીવટી વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ છે.

સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી નોટિસ અનુસાર, લ્યુટિયન્સ દિલ્હીમાં આવેલી આશરે 27.3 એકર જમીન હવે સંરક્ષણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સરકારી પ્રોજેક્ટ્સ માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે. આ સાથે ક્લબની લીઝ તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.

દિલ્હી જીમખાના ક્લબની સ્થાપના વર્ષ 1913માં બ્રિટિશ સમયમાં થઈ હતી. શરૂઆતમાં રમતગમત અને મનોરંજન માટે ફાળવાયેલી આ ક્લબ બાદમાં દેશના સૌથી પ્રભાવશાળી રાજકારણીઓ, નિવૃત્ત જજો, આઈએએસ-આઈપીએસ અધિકારીઓ અને સૈનિક અધિકારીઓનું પ્રતિષ્ઠિત કેન્દ્ર બની ગઈ હતી.

સરકારી તપાસમાં સામે આવ્યું હતું કે ક્લબ તેની કુલ આવકમાંથી રમતગમત પાછળ માત્ર 2 ટકા જેટલો ખર્ચ કરતી હતી, જ્યારે દારૂ, વાઇન અને સિગારેટ જેવી સુવિધાઓ પર 30 ટકાથી વધુ ખર્ચ થતો હતો. આ બાબતને સરકાર દ્વારા મૂળ હેતુથી ભટકવાનું કારણ ગણાવવામાં આવ્યું છે.

સાથે જ, આટલી કિંમતી સરકારી જમીન માત્ર રૂ. 1,000 વાર્ષિક ટોકન ભાડે ક્લબને આપવામાં આવી હતી. તેમ છતાં સામાન્ય નાગરિકો માટે સભ્યપદ મેળવવું લગભગ અશક્ય માનવામાં આવતું હતું. કાયમી સભ્યપદ માટે લોકો વર્ષો સુધી વેઇટિંગ લિસ્ટમાં રહેતા હતા અને કેટલાક કેસોમાં 20થી 30 વર્ષ સુધી રાહ જોવી પડતી હતી.

વર્ષ 2020માં ક્લબની અંદર ભ્રષ્ટાચાર અને ભાઈ-ભત્રીજાવાદ અંગે ફરિયાદો થઈ હતી. ત્યારબાદ 2021માં કોર્ટના આદેશ બાદ સરકાર દ્વારા ક્લબના વહીવટમાં હસ્તક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો. હવે સરકારે આખરે ક્લબની લીઝ જ રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

આ ક્લબ સાથે રાહુલ ગાંધી, સ્મૃતિ ઈરાની, પૂર્વ RAW ચીફ એ.એસ. દુલત અને સુરેશ પ્રભુ જેવા ઘણા જાણીતા લોકોના નામ જોડાયેલા રહ્યા છે. હાલમાં ક્લબે સરકારના આદેશ સામે સુપ્રીમ કોર્ટનો દરવાજો ખટખટાવ્યો હોવાનું જાણવા મળે છે.

દિલ્હી જીમખાના ક્લબ પર લેવાયેલા આ નિર્ણયને કેટલાક લોકો “વીઆઈપી સંસ્કૃતિ સામેનું પગલું” કહી રહ્યા છે, જ્યારે કેટલાક તેને ઐતિહાસિક સંસ્થાનો અંત ગણાવી રહ્યા છે.