ટ્રમ્પનો નવો દાવો: ઈરાન કાયમી ન્યુક્લિયર નિરીક્ષણ માટે તૈયાર હોવાનો દાવો, તેહરાને ફગાવ્યો

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી રાજદ્વારી ચર્ચાઓ વચ્ચે પરમાણુ કાર્યક્રમ, IAEA નિરીક્ષણ અને હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને નવા દાવા-પ્રતિદાવા સામે આવ્યા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ દાવો કર્યો છે કે ઈરાન તેના પરમાણુ કેન્દ્રો પર લાંબા ગાળાના અને ઉચ્ચ સ્તરના આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષણ માટે તૈયાર થઈ ગયું છે. જોકે, ઈરાને આ દાવાને નકારી કાઢ્યો છે.

ન્યુક્લિયર ઇન્સ્પેક્શન અંગે ટ્રમ્પનો દાવો
ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું કે ઈરાને પોતાના પરમાણુ મથકો પર લાંબા સમય સુધી ઉચ્ચ સ્તરીય ન્યુક્લિયર ઇન્સ્પેક્શનને મંજૂરી આપી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આ પગલું પરમાણુ કાર્યક્રમમાં પારદર્શિતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે આ સહમતિ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વાતચીત આગળ વધારવા માટેની મુખ્ય શરત હતી. તેમણે દાવો કર્યો કે જો તેહરાને આ માંગ સ્વીકારી ન હોત તો ચર્ચાઓ આગળ વધી શકી ન હોત.

ઈરાનનો સ્પષ્ટ ઇનકાર
બીજી તરફ, ઈરાનએ અમેરિકાના દાવાને ફગાવી દીધો છે. તેહરાનમાં યોજાયેલી પત્રકાર પરિષદમાં ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બાઘેઇએ જણાવ્યું કે હાલમાં International Atomic Energy Agency (IAEA)ના નિરીક્ષકોની મુલાકાત માટે કોઈ સમયપત્રક નક્કી કરવામાં આવ્યું નથી. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે અગાઉ અમેરિકી હુમલાનો ભોગ બનેલા પરમાણુ મથકોની મુલાકાત અંગે પણ કોઈ કાર્યક્રમ તૈયાર કરવામાં આવ્યો નથી. આ નિવેદન અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સના તાજેતરના દાવાથી વિરુદ્ધ છે, જેમાં તેમણે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં યોજાયેલી ચર્ચાઓ દરમિયાન IAEA નિરીક્ષણ અંગે સહમતિ બન્યાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

હોર્મુઝ જળમાર્ગ અંગે અમેરિકાનો નિર્ણય
ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ Strait of Hormuzને હાલ ખુલ્લો રાખવામાં આવશે અને અમેરિકી નૌસેના દ્વારા કોઈ નાકેબંધી કરવામાં આવશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન સાથેની વાતચીત સકારાત્મક દિશામાં આગળ વધી રહી હોવાથી આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. જોકે, અમેરિકી નૌસેના વિસ્તારમાં તૈનાત રહેશે અને જરૂર પડ્યે તાત્કાલિક નાકેબંધી ફરીથી અમલમાં મૂકી શકાય છે.

પ્રતિબંધોમાં રાહત માટે નવી વ્યવસ્થા
ઈરાન પરના આર્થિક પ્રતિબંધોમાં સંભવિત રાહત અંગે ટ્રમ્પે નવી નાણાકીય વ્યવસ્થાની પણ જાહેરાત કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકી ટ્રેઝરીમાંથી છોડવામાં આવનારા નાણાં સીધા ઈરાનને આપવામાં નહીં આવે, પરંતુ એક એસ્ક્રો એકાઉન્ટમાં જમા કરવામાં આવશે. આ એકાઉન્ટનું સંચાલન અમેરિકી પ્રશાસન કરશે અને તેનો ઉપયોગ માત્ર અમેરિકી ઉત્પાદકો પાસેથી મકાઈ, ઘઉં, સોયાબીન સહિતની ખાદ્યસામગ્રી અને મેડિકલ સપ્લાય ખરીદવા માટે જ થઈ શકશે. ટ્રમ્પે આ વ્યવસ્થાને માનવતાવાદી પહેલ ગણાવી છે.