અરબી સમુદ્રમાં ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા ચાલી રહેલી વ્યાપક કવાયતને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય દરિયાઈ સત્તામંડળે વાણિજ્યિક અને વેપારિક જહાજોને નેવિગેશન ચેતવણી (Navigation Alert) જારી કરી છે. આ ચેતવણી હેઠળ સમગ્ર વિસ્તારમાં પ્રવેશ કરતા તમામ સમુદ્રી વાહનોએ વધારાની સાવચેતી રાખવી અનિવાર્ય બનાવવામાં આવી છે.
ચેતવણી પાછળના કારણો
અધિકૃત સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પહેલગામમાં તાજેતરમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવના પગલે આ નક્કર પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. સૂત્રો જણાવે છે કે ભારતીય નૌકાદળની તાકાત દર્શાવતી કવાયત એ પણ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનું મહત્વનું ભાગરૂપ છે.
કઈ રીતે છે વેપાર જહાજોને સલાહ?
આ ચેતવણીનો સીધો અસર અંતરરાષ્ટ્રીય અને દેશીય વેપાર જહાજો પર પડી શકે છે, કારણ કે અરબી સમુદ્ર વૈશ્વિક વેપાર માટે મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગ છે. ચેતવણીમાં સ્પષ્ટ રીતે જણાવાયું છે કે:
– જહાજોએ કવાયત વિસ્તારમાંથી અવગમન ટાળવું
– જહાજોના નૅવિગેશન સિસ્ટમમાં અપડેટ્સ લાવવી
– સંદિગ્ધ ગતિવિધિ જણાય તો તરત રિપોર્ટ કરવો
– સામાન્ય માર્ગો વિમુખ કરીને સુરક્ષિત માર્ગ અપનાવવો
ઉચ્ચ સ્તરે ચાલતી ચર્ચાઓ: વડાપ્રધાન સાથે નૌકાદળના વડાની બેઠક
સૂત્રોએ વધુમાં જણાવ્યું કે નૌકાદળના વડા એડમિરલ દિનેશ કે ત્રિપાઠીએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને મળી, આ ચિંતાજનક પરિસ્થિતિ અંગે તાજા માહિતી આપી હતી. જોકે, આ બેઠક અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન નથી અપાયું, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે હાલની ભૌગોલિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને દેશની દરિયાઈ સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ ચાલી રહ્યો છે.
અરબી સમુદ્રનો વ્યૂહાત્મક મહત્ત્વ
અરબી સમુદ્ર માત્ર ભારત માટે નહીં, પણ સમગ્ર દક્ષિણ એશિયા માટે વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ અતિમહત્વપૂર્ણ છે:
– પશ્ચિમ એશિયા અને પૂર્વ એશિયા વચ્ચેનો મુખ્ય વેપાર માર્ગ
– ભારતીય નૌકાદળના મહત્વના મિશન્સ અને હાર્બર્સ માટે હાઇપોઈન્ટ
– હોર્મુઝ ની પાંસળી નજીક રહેલાં વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય રુટ્સ
એવામાં કોઈ પણ પ્રકારની આતંકી પ્રવૃત્તિ કે સંઘર્ષ માટે આ વિસ્તાર વધુ જોખમદાયક બની શકે છે.






