Bindia
ભારતીય લોકશાહી ઇતિહાસમાં મહિલાઓના પ્રતિનિધિત્વને મજબૂત બનાવતું ‘નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ’ દાયકાઓની ચર્ચા, વિરોધ અને સુધારાઓ પછી એક ઐતિહાસિક મતદાન સાથે પસાર થયું. લોકસભામાં આ બિલને 454 મતના ભારે સમર્થન સામે માત્ર 2 મતનો વિરોધ મળ્યો, જે તેની વ્યાપક રાજકીય સહમતિ દર્શાવે છે.
આ કાયદાનો માર્ગ સરળ નહોતો. શરૂઆતના તબક્કામાં જ મહિલાઓ માટે અનામતની વિચારધારાને લઈને સંસદ અને બંધારણસભામાં પણ મતભેદ જોવા મળ્યા હતા. ઘણા મહિલા નેતાઓએ દલીલ કરી હતી કે મહિલાઓને અનામત કરતાં સમાન તક દ્વારા આગળ આવવું જોઈએ. પરંતુ સમય જતાં સમાજમાં રહેલા માળખાકીય અવરોધો સ્પષ્ટ થતાં અનામતની માંગ વધુ મજબૂત બની.
1996-97માં પ્રથમવાર મહિલા અનામત બિલ રજૂ થયું, જેમાં વિવિધ રાજકીય પક્ષોએ સમર્થન આપ્યું હતું. જોકે, ત્યારબાદ “ક્વોટા-ઇન-ક્વોટા” એટલે કે પછાત વર્ગની મહિલાઓ માટે અલગ અનામતની માંગે વિવાદને નવો વળાંક આપ્યો.
1998-99 દરમિયાન આ બિલને ભારે વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો. સંસદમાં તોફાની દ્રશ્યો, બિલની નકલ ફાડવાની ઘટના અને કડક રાજકીય નિવેદનો સામે આવ્યા. આ સમયગાળા દરમિયાન અનેક રાજકીય પક્ષોએ બિલના સ્વરૂપ અને તેના સામાજિક પ્રભાવ અંગે પ્રશ્નો ઊભા કર્યા.
2008-2010 દરમિયાન પણ આ મુદ્દે ચર્ચા ફરી શરૂ થઈ, પરંતુ રાજકીય સહમતિ ન બનતાં બિલ અટકતું રહ્યું. આ દરમિયાન સંસદમાં થયેલા તીવ્ર વિરોધ અને વિવાદાસ્પદ નિવેદનોને કારણે પ્રક્રિયા વધુ જટિલ બની ગઈ.
અંતે 2023માં રાજકીય પરિસ્થિતિ બદલાઈ અને મહિલાઓના મતદાર તરીકે વધતા પ્રભાવને ધ્યાનમાં રાખીને મોટાભાગના પક્ષોએ બિલને સમર્થન આપ્યું. ચર્ચા બાદ લોકસભામાં થયેલા મતદાનમાં 454 મતના સમર્થન સામે માત્ર 2 મતનો વિરોધ નોંધાયો, જે ભારતના કાયદાકીય ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ ક્ષણ બની.
આ બિલ હવે મહિલાઓના રાજકીય પ્રતિનિધિત્વને વધારવા માટે એક ઐતિહાસિક પગલું ગણાય છે, જે લોકશાહીમાં સમાન ભાગીદારી તરફ એક મહત્વપૂર્ણ દિશાસૂચક સાબિત થાય છે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
